Burn-out vermijden? Stel je grenzen

Wil je een burn-out vermijden, zorg er dan voor dat je niet te streng bent voor jezelf. Het waardevolle advies komt van burn-out-coach en NoordZaken-expert Sandra Sanders.

Laat de grote en kleine regels los en maak een eind aan onrealistisch hoge verwachtingen van jezelf. Laat los...

Door Sandra Sanders

Prestatiedruk. Dat woord viel regelmatig in de media, nadat Hogeschool Windesheim na eigen onderzoek onder ruim drieduizend studenten meldde dat één op de zeven van hen last heeft van angst- en depressieklachten en dat bij twintig procent van deze groep het risico op zelfdoding bestaat.

De reacties varieerden van geschokt tot enigszins relativerend. Waar ik vooral over las, was de grote prestatiedruk die deze twintigers kenmerkt.

Omgaan met

De zaken die prestatiegedrag stimuleren – zoals in dit geval het leenstelsel, bindend studieadvies en het belang van een onderscheidend cv – zijn doorgaans niet (in je eentje) te beïnvloeden. Aan de manier waarop je ermee omgaat valt wél iets te doen.

Regelboekje

Een veelvoorkomende eigenschap van mensen die het risico lopen op een burn-out, is dat zij veel van zichzelf verwachten. Het geldt zeker niet alleen voor studerende twintigers.

Veel werkenden verwachten onrealistisch veel van zichzelf. Zij willen presteren, op elk vlak. En daarbij zijn ze ontzettend streng. Ik kom dat in mijn praktijk veel tegen. Deze cliënten krijgen van mij steevast de opdracht 'het regelboekje' mee.

Veel werkende verwachten onrealistisch veel van zichzelf
Sandra Sanders

Overtreden

Ik vraag ze gedurende een week te observeren volgens welke regeltjes zij zich horen te gedragen. Wat verwachten ze thuis van zichzelf? En op het werk? Vaak verwachten ze het trouwens ook van anderen. Regeltjes ontdek je als je spanning voelt: dan dreig je een eigen regel te overtreden of iemand anders overtreedt één van jouw regels.

Grote regels

Ik onderscheid altijd regels met grote impact en kleinere regels. Grote impact hebben regels als: 'Als een ander het kan moet ik het ook kunnen', 'Ik mag geen fouten maken', 'Ik moet alles in één keer goed doen', 'Je moet je zelf zien te redden', 'Het liefst geen hulp vragen', 'Ik mag anderen niet teleurstellen', 'Iedereen moet mij aardig vinden' en 'Ik moet behulpzaam zijn'. En ga zo maar door.

Keurslijf

Voorbeelden van kleinere regels zijn: bij het opstaan direct het bed opmaken, de ontbijttafel leegruimen voor je de deur uitgaat of als er bezoek komt, moet het huis netjes zijn. Mensen hebben vaak niet in de gaten hoe eigen regels een keurslijf vormen als je er niet wat flexibeler mee omgaat en stilstaat bij je behoeftes.

Mensen hebben vaak niet in de gaten hoe eigen regels een keurslijf vormen
Sandra Sanders

Natuurlijk zijn deze regels waardevol - ze geven je sturing - maar het zijn tevens strenge verwachtingen, die voorbijgaan aan het leven van alledag. Het is moeilijk om je grenzen te bewaken als je er strak aan vasthoudt.

Want als je mensen niet wilt of mag teleurstellen, zul je veel doen om ze tevreden te houden. Als je alles moet kunnen wat een ander ook kan, negeer je je eigen grenzen en behoeftes. En als je je te allen tijde zelf moet zien te redden, ontbeer je andermans hulp wanneer je die nodig hebt.

Ik vraag mijn cliënten weleens of ze zouden solliciteren als hun eigen verwachtingen de functie-eisen zijn. 'Ben je gek!', zeggen ze dan.

Knel

Je vraagt je af waarom we onszelf zo knel zetten. Daar valt veel over te zeggen, maar het komt hierop neer: zo vermijden we vervelende gevoelens. Op de korte termijn tenminste. Als je iedereen tevreden houdt, krijg je waardering. En als je geen fouten maakt, geeft je dat een goed gevoel. Maar op de lange(re) termijn betaal je er een hoge prijs voor.

Mijn tips:

- Ontdek en noteer wat je allemaal van jezelf verwacht
- Bedenk wat je gedrag je oplevert op de korte en de lange(re) termijn
- Ga realistischer om met wat je van jezelf verwacht
- Zeg niet standaard ja als iemand je iets vraagt. Denk ook aan jezelf en antwoord eens met nee.

Sandra Sanders is coach en trainer. In haar praktijk helpt ze mensen met stress- en burn-outklachten.

Lees ook eerdere blogs van Sandra:

- Stress op het werk, hoe bespreek ik dat?
- Hoe krijg ik minder stress van mijn werk?
- Hoe komen al die mensen toch aan een burn-out?

Meer over dit onderwerp:
Xpertblog economie GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws