Instellingen

Oud-directeur Bollegraaf: 'Mijn bedrijf is me afgenomen'

© Jos Schuurman / FPS
Edmund Tenfelde
Edmund Tenfelde © Martijn Folkers/RTV Noord
Hij verkocht zijn miljoenenbedrijf, maar zegt er nooit een cent voor te hebben gekregen. Nu gaat Heiman Bollegraaf het gevecht aan met ABN AMRO en de huidige directeur van Bollegraaf Recycling Solutions. Bollegraaf beschuldigt beide van diefstal, fraude en valsheid in geschrifte en bereidt een claim voor van 4,25 miljoen euro.
(Leestijd van dit verhaal over een hard gevecht om een oer-Groninger bedrijf is een minuut of tien.) 
Ondersteund door een legertje adviseurs, financieel specialisten, advocaten en accountants bereidt Bollegraaf een rechtszaak voor tegen ABN AMRO en Edmund Tenfelde, die momenteel de scepter zwaait bij Bollegraaf in Appingedam. Of de zaak voor de strafrechter komt hangt mede af van wat het Openbaar Ministerie beslist. Dat onderzoekt momenteel of de beschuldigingen van Bollegraaf door de rechtbank beoordeeld moeten worden.

Overleven

Het is in 2015 dat Heiman Bollegraaf besluit zijn bedrijf van de hand te doen. Niet geheel vrijwillig, hij voelt zich onder druk gezet. Maar het kan eigenlijk niet anders, realiseert hij zich. Niet akkoord gaan met de voorwaarden van de overnemende partij zou betekenen dat zijn bedrijf het heel erg moeilijk zou krijgen en het misschien wel niet zou overleven. Zaken die het persbericht van toen niet melden. Daarin staat dat Heiman Bollegraaf zich terugtrekt omdat hij de pensioenleeftijd nadert.

Verzilveren

Bollegraaf zou een minderheidsdeel van de aandelen behouden en hij zou betrokken blijven bij het bedrijf als directeur business development. Bollegraaf zou voor de Damster fabrikant van recyclingmachines op zoek gaan naar geschikte overnamekandidaten. Het bedrijf zou zo een cluster van internationale recyclingbedrijven kunnen opbouwen. Bollegraaf zou dit een jaar of vier gaan doen, waarna hij zijn aandelenpakket zou verzilveren en zich volledig zou terugtrekken uit de onderneming.
Ik ben op non-actief gezet, ben mijn bedrijf door crimineel gedrag kwijt geraakt en heb er niks voor ontvangen
Heiman Bollegraaf – oud-directeur Bollegraaf Machinery

Kwijt

'Het is allemaal niet doorgegaan', zegt Bollegraaf. Hij is gefrustreerd en woedend op ABN AMRO en zijn opvolger Edmund Tenfelde. 'Ik ben op non-actief gezet en ben mijn bedrijf door crimineel gedrag van de bank en Tenfelde kwijt geraakt en heb er niks voor ontvangen. Het contract is zo opgebouwd dat ik niks heb gekregen en volgens dat contract ook in de toekomst niks zal krijgen.'

Drama

Hoe kon dat gebeuren? Het verhaal zoals Heiman Bollegraaf het schetst is dat van een klassiek drama, waarin de koning wordt geveld en gevild door zijn opvolger. We volgen het relaas van Bollegraaf, die meent een sterke zaak te hebben tegen ABN AMRO en Edmund Tenfelde.

Wereldwijd

Bollegraaf was in 2012 een florerend bedrijf met een omzet van 75 miljoen euro, zo'n 450 man personeel en vestigingen in Spanje, Groot Brittannië en Duitsland. De machines van het bedrijf werden wereldwijd verkocht aan grote afvalverwerkers. Maar de klad kwam in de recyclingbusiness door de scherpe daling van de prijzen van afval.

Reorganisatie

2014 werd een moeilijk jaar. Bollegraaf leed verlies en een reorganisatie waarbij 35 mensen hun baan verloren was onvermijdelijk. Om de afvloeiingsregeling te betalen vroeg Bollegraaf uitbreiding van het rekening courant krediet. Voor ABN AMRO was de situatie reden Bollegraaf door te schuiven naar Bijzonder Beheer van de bank, de afdeling waar de financieel moeilijke gevallen onder vallen.

In opdracht

Op dat moment verscheen ook interimmanager Edmund Tenfelde ten tonele. Hij meldde zich bij Heiman Bollegraaf met een reddingsplan. Tenfelde woont in Musselkanaal en werkt voor het consultancybureau Boer & Croon. Bollegraaf: 'Tenfelde kwam bij mij vanuit Boer en Croon, zo presenteerde hij het. Hij zei me: 'Het is een fantastisch bedrijf, ik help je.' Uit brieven blijkt echter dat hij in opdracht van ABN AMRO handelde.'
In mijn ogen was het samenzwering
Heiman Bollegraaf
Uit documenten die NoordZaken heeft ingezien blijkt weliswaar niet dat Tenfelde in opdracht handelde, maar wel dat de bank in samenwerking met Tenfelde opereerde. Dat was al op een moment dat Bollegraaf er nog niet van op de hoogte was. Bollegraaf: 'In mijn ogen was het samenzwering.' Volgens Bollegraaf heeft Tenfelde ook bewust aanbiedingen van andere financiers voor het bedrijf buiten zijn zicht gehouden. Bollegraaf kwam er in een veel later stadium achter dat ook Rabobank en financieringsmaatschappij Nimbus biedingen hadden gedaan.

Financieren

Tenfelde stelde voor ABN AMRO Participaties, een volledige dochter van ABN AMRO Bank, te vragen het toekomstplan te financieren. 'Na veel onderhandelen werden we het eens over de aandelenverhouding. Ik zou 42 procent krijgen, Tenfelde 13 procent en ABN AMRO 45 procent. Een veilige verhouding vond ik, omdat de bank geen meerderheidsbelang kreeg.' Bollegraaf zou bij het bedrijf betrokken blijven en zijn netwerk inzetten om bedrijven te zoeken die Bollegraaf kon overnemen.

Chantage

Uit een zogeheten 'due diligence' onderzoek in de boeken van Bollegraaf concludeerde ABN AMRO na het akkoord dat de situatie veel slechter was dan aanvankelijk ingeschat door de bank. De bank bracht de bedrijfswaarde terug naar 5 miljoen euro en eiste dat het aandelenbelang van Bollegraaf werd teruggeschroefd naar 15 procent. 'Daar ging ik niet mee akkoord', aldus Bollegraaf. 'Daarop dreigde ABN AMRO het krediet in te trekken. Chantage in mijn ogen, maar ik kon weinig anders dan medewerking geven omdat ik anders ik leveranciers niet meer zou kunnen betalen.'

Eruit werken

Volgens Bollegraaf werd er alles aan gedaan om hem eruit te werken. 'We kregen al snel allerlei discussies. Van directeur werd ik adviseur, ik kreeg een ander contract met allerlei absurde boetebepalingen, vergoedingen werd niet meer betaald en de managementvergoeding werd teruggeschroefd. Tijd die ik besteedde aan bezoeken aan Delfsail en een crematie van een oud-werknemer werden ingehouden op mijn salaris.'

Getart

Bollegraaf besloot zich terug te trekken. Hij voelde zich getart en onrecht aangedaan, maar wilde geen zaak aanspannen tegen wat hij ook als zijn levenswerk zag. Totdat er in vorig jaar een claim van een half miljoen euro bij hem op de deurmat viel. Die claim betrof levering van een machine die volgens de afnemer niet aan de specificaties voldeed.

Lijk in de kast

'Bollegraaf Appingedam verloor die zaak, maar ging niet in hoger beroep en diende de claim bij mij in. Maar in de boeken was al voorzien dat het bedrijf zelf de claim zou betalen. Hiervoor waren mijn aandelen ook afgewaardeerd. Het was dus zeker geen lijk in de kast. Hier was voor mij de maat vol.'

Statuten

Bollegraaf nam een advocaat in de arm die in de statuten van de onderneming ontdekte dat ze op de dag voorafgaand aan de overname op 18 november 2015 waren gewijzigd door ABN AMRO en directeur Tenfelde. Een feit dat Bollegraaf zelf en zijn eerdere advocaat en ook zijn adviseur was ontgaan. 'Dat laatste had niet mogen gebeuren, maar ik had geïnformeerd moeten worden. En het neemt niet weg dat de aanpassing volgens ons illegaal is.' Fraude en valsheid in geschrifte oordeelt Bollegraaf. Ook deugt volgens Bollegraaf de afwaardering van de bedrijfswaarde niet. Om op dat punt zijn gelijk te halen bereidt hij aparte procedure voor.
Ik doe het niet voor de centen. Ik leef zuinig en woon in een normaal huis in de stad Groningen. Wat me dwars zit is dat ik ben bestolen
Heiman Bollegraaf

Ingreep

De statutenwijziging kwam er op neer dat Bollegraafs belang in het bedrijf via een boekhoudkundige ingreep nog maar 750.000 euro waard was. Op grond van de bedrijfswaarde van 5 miljoen euro becijfert hij het totale verlies op 4,25 miljoen euro. 'Daarvan zegen we nu: dat is diefstal.' Bollegraaf eist het geld terug in een zaak die waarschijnlijk pas eind dit jaar dient voor de rechtbank in Amsterdam.

Zuinig

Voor het geld hoeft Bollegraaf het niet te doen, zegt hij zelf. Hij is welbemiddeld, het tijdschrift Quote schaarde hem in 2016 met een bezit van 25 miljoen euro nog onder de 1.000 rijkste Nederlanders. 'Ik doe het niet voor de centen', verklaart Bollegraaf. 'Ik leef zuinig en woon in een normaal huis in de stad Groningen. Wat me dwars zit is dat ik ben bestolen. Mijn bedrijf is me gewoon afgenomen. En met die 4,25 miljoen euro ben ik niet tevreden, ik ga er nu ook mee door ook.'

Reactie ABN AMRO

Per mail laat senior persvoorlichter corporate banking van ABN AMRO weten: 'Aangezien we individuele dossiers nooit met derden bespreken en de zaak bovendien ook onder de rechter is, kunnen we niet inhoudelijk reageren. Wel kan ik zeggen dat we het in het artikel geschetste beeld niet herkennen en we de rechtszaak met vertrouwen tegemoet zien.'
De beschuldigingen horen in het land der fabelen thuis. Ze zijn ernstig, absurd en ik kan ze niet plaatsen
Edmund Tenfelde – directeur Bollegraaf

Reactie Edmund Tenfelde

Directeur Edmund Tenfelde van Bollegraaf Recycling Solutions zegt 'perplex' te staan van de beschuldigingen van zijn voorganger Heiman Bollegraaf. 'Het hoort in het land der fabelen thuis. De beschuldigingen zijn ernstig, absurd en ik kan ze niet plaatsen.' Inhoudelijk wil Tenfelde er niet op in gaan. 'Ik ben niet bevoegd om erover te praten. Er liggen overeenkomsten waarin is vastgelegd dat we geen mededeling over de overname doen. Daar zou Heiman Bollegraaf zich ook aan moeten houden. Ik ben niet degene die deze afspraken zal schenden. Het verhaal dat Bollegraaf de wereld in helpt is onjuist, het dient niets of niemand en het schaadt het bedrijf.'

HISTORIE

Bollegraaf recycling Solutions begon in 1961 als Machinefabriek en Plaatsnijbedrijf H. Bollegraaf, opgericht door Hartog Bollegraaf, vader van Heiman. Hartog was handelaar in oud-ijzer en zag brood in de productie van afvalverwerkingsmachines.
Hartog Bollegraaf begon daarmeeop de plek langs het Eemskanaal waar ooit een scheepswerf zat, die failliet ging. Vader Hartog deed in 1989 het bedrijf over aan zijn zoon. Die bouwde het uit tot een mondiaal opererende onderneming. In 2015 kochten ABN AMRO Participaties en Edmund Tenfelde het bedrijf van Heiman Bollegraaf.