Wonen in monumentale panden: straks alleen nog voor de rijken?

Huren voor een prijsje onder de huurgrens én toch in een monumentaal complex wonen. Dat kan nog in Nederland, waaronder in de stad Groningen. Maar voor hoelang nog?

Woningcorporaties willen namelijk vaak van de gebouwen af. En veel bewoners van zulke panden maken zich daarom zorgen, bericht de NOS.

Thuiskomen

Janneke Noordermeer en Mia Prins bijvoorbeeld. Zij wonen in het Pepergasthuis (ook wel bekend als het Geertruidsgasthuis), een hofje in Groningen dat is gesticht in de 15de eeuw en net achter het afgebrande Holland Casino ligt. Het telt 29 woningen, een klein kerkje en een pomp.
Noordermeer woont er sinds 1990. ´Het is hier prachtig´ zegt ze, ´Iedere ochtend als ik uit het raam kijk, denk ik: ja, dit is thuiskomen.´ Prins is ook al jarenlang bewoner van het gasthuis. Ze zegt dat ze in het hofje nog altijd de sfeer proeft van de voorbije eeuwen. ´Geen steen is hier hetzelfde, alles meandert en golft. Ik ben bang dat het hofje in handen valt van het kapitaal. En dan gaat die schoonheid verloren.´

Duur in onderhoud

Toch gaat het complex in de verkoop. ´Het is een middeleeuws complex,´ legt Eefje Keuper van woningcorporatie Lefier uit, ´en dat maakt het duur in onderhoud. Je zit ook nog eens vast aan allerlei regels vanuit de Monumentenwet, dus het is moeilijk duurzaam te maken.´ Denk bijvoorbeeld aan dubbel glas aanbrengen, ´dan verandert de uitstraling van zo'n middeleeuws pand dus dat mag niet.´

Corporatie Lefier wil steeds meer woningen duurzaam maken. ´Het liefst willen we naar 0 op de meter: zo min mogelijk energiekosten zodat we de huur ook laag kunnen houden.´

Dus worden monumentale panden als het Pepergasthuis te duur... en gaan ze in de verkoop.

Woningcorporaties moeten zich richten op huisvesting voor de laagste inkomens. Daar hoort het dure onderhoud van monumentale panden niet bij
Floris Lazrak - Vrije Universiteit

Geen hoofdtaak voor corporaties

´Woningcorporaties zitten klem,´ legt Floris Lazrak uit. Hij is verbonden aan de Vrije Universiteit en onderzocht hoe corporaties omgaan met hun monumentale panden die verhuurd worden in de sociale sector.

´Sinds de Woningwet uit 2015 moeten corporaties zich richten op hun kerntaak: huisvesting verzorgen voor mensen met de laagste inkomens. En daar hoort het dure beheer en onderhoud van monumentale panden niet bij. Maar tegelijkertijd vinden zij het heel belangrijk dat ook mensen met een laag inkomen in erfgoed kunnen wonen en niet alleen de rijken.´

De NOS haalt daarbij 150 monumentale panden in Utrecht en Amersfoort aan die in één keer werden verkocht door twee woningcorporaties. Ook zij deden dat omdat zij zich volgens de nieuwe wet bij hun kerntaak moeten houden. Daar vallen de monumentale panden niet onder.

Een nieuwe eigenaar kan ervoor kiezen om de huurprij te verhogen of de panden te verkopen
Eefje Keuper - Lefier

Huidige bewoners hebben nog huurbescherming

De huurders die op dit moment een woning huren in het hofje in Groningen hoeven zich geen zorgen te maken, zegt Lefier. Zij hebben immers huurbescherming. ´Maar als zij eruit gaan kan het een heel ander verhaal worden,´ voegt Keuper toe. ´Een nieuwe eigenaar kan er dan voor kiezen om de huurprijs te verhogen of de panden te verkopen.´

Afbeelding
Het Pepergasthuis in centrum Groningen (Foto: Pauline Broekema/ NOS)

Blokverwarming

Toch is Jan Pranger, bewoner van het Pepergasthuis in Groningen, positief over de aanstaande verkoop. Hij is onder voorwaarden geen tegenstander. 'We hebben hier blokverwarming. Met een centrale ketel. Dat is heel kostbaar. Er zit hier en daar asbest in de daken. Er moet geïsoleerd worden. Maar isolatie van een monument zoals dit is heel kostbaar.'

Ook meent hij dat de kerk en de historische eetzaal veel beter gebruikt zouden kunnen worden. 'Commerciëler, zonder dat het karakter van het hofje geweld wordt aangedaan. Begrijp me goed, ik woon hier met heel veel plezier. En wil graag dat de sfeer behouden blijft. En ik zeg altijd: als ik wegga dan verlaat ik het Pepergasthuis horizontaal.'

We willen de sociale huur die er in de binnenstad is koesteren
Roeland van der Schaaf - wethouder

Gemeente Groningen: 'Sociale huur koesteren'

De gemeente Groningen is niet blij met de verkoop van het complex. 'Wij willen juist dat verschillende bevolkingsgroepen naast en met elkaar kunnen leven', legt wethouder Roeland van der Schaaf uit. 'In de binnenstad zal het de komende jaren nog moeilijker worden om sociale huur te realiseren, dus we willen koesteren wat er al is.'

De gemeente hoeft in ieder geval niet bang te zijn dat het monumentale pand drastisch verandert als er een nieuwe eigenaar is. Het heeft een monumentenstatus en daar mag je nu eenmaal niet zomaar een sloopkogel tegenaan gooien. Ook hebben ze met de corporatie afgesproken dat het hofje en de kapel openbaar blijven - zodat iedereen ervan kan blijven genieten.

Dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd door de NOS.

Lees ook:

- Hoe stad Groningen haar monumentale hofjes wil redden (oktober 2017)
- Stad krijgt na ruim een eeuw weer een hofje (oktober 2015)
- Dossier: alles over wonen in Stad

Deel dit artikel:

Recent nieuws