'Oldambt kan niet verder met deze wethouder'

De gemeente Oldambt is in een strafzaak verwikkeld met het Openbaar Ministerie, dat Oldambt verwijt illegaal grond te hebben onteigend. Wethouder Kees Swagerman (SP) besloot de raad niet te informeren. Kan dit, Beter Weters?

Direct melden

Wat een domme inschattingsfout, dat was mijn eerste reactie op dit nieuws. Het feit dat je als gemeente door het OM wordt aangeklaagd, moet je natuurlijk direct melden aan de raad. Het argument dat je de privacy van een ambtenaar niet wil schaden is in dit geval onzinnig.

Vertrouwelijk

Gemeenteraden worden regelmatig vertrouwelijk geïnformeerd. Je loopt als gemeente een reëel risico. Als de aanklacht leidt tot een veroordeling, kost het de gemeente geld. Een college is alleen daarom al verplicht om de raad daarover te informeren. Ik ken de politieke verhoudingen in Oldambt niet goed. Maar als deze zo lastig zijn dat een wethouder het niet aandurft om naar de raad te gaan, is het nog erger dan een domme fout.

Marc Jager werkt als zelfstandig adviseur en was van 2009 tot 2011 gedeputeerde van verkeer, vervoer en energie in Groningen. Meer...

Het is niet niks

Een strafzaak van het Openbaar Ministerie tegen de gemeente; het is niet niks. Echter, het is ook geen veroordeling van de rechter, maar het is wel zo belangrijk dat de raad had moeten worden geïnformeerd. Dit betekent niet dat het direct aan de grote klok had moeten worden gehangen. Dat is immers al een vorm van veroordeling. Raadsleden of de voorzitters van de grote fracties hadden eerst vertrouwelijk kunnen worden geïnformeerd.

Meerdere opties

Daarna hadden ze kunnen besluiten om de zaak al of niet openbaar te maken. Als het een zeer kleine zaak bleek te zijn, kon men vervolgens besluiten hier verder geen ophef over te maken. In het andere geval zou men de openbaarheid kunnen zoeken. Daarbinnen bestaan dan vele variaties. Veel beleidsmogelijkheden in dit geval voor de raad dus.

Jan Evenhuis was namens de VVD gemeenteraadslid van de gemeente Groningen. Hij maakte maar liefst 32 jaar deel uit van de raad. Meer...

Had ook vertrouwelijk gekund

De oppositie heeft zeker een punt. Het college heeft een actieve informatieplicht.
Zeker als het gaat om dit soort zaken. De gemeente is betrokken bij een strafzaak en dat is een ernstige zaak. Swagerman kan zich niet beroepen op de privacy van de betrokken medewerker. Hij had de raad ook vertrouwelijk kunnen inlichten.

Zo kan het niet langer

Echter, hij kiest er bewust voor dit achter te houden voor de raad. En laten we eerlijk zijn: dit is niet de eerste keer dat hij dit doet. Swagerman had dit gewoon moeten doen. De houding die hij aanneemt, riekt naar een lichte vorm van arrogantie, blijkbaar met in het achterhoofd dat de coalitie hem wederom de hand boven het hoofd zou houden. Ik ben van mening dat men niet verder kan met deze wethouder, die keer op keer informatie achterhoudt.

Verstrekken van informatie

De gemeente Oldambt is verzeild geraakt in een juridische procedure die vervelende gevolgen kan krijgen. Daarbij is ook een ambtenaar betrokken. Ik kan me voorstellen dat dit niet in een openbare raadscommissie aan de orde wordt gesteld, maar de wethouder had dit prima vertrouwelijk kunnen delen in het fractievoorzittersoverleg. Dat had volgens mij zelfs gemoeten.

Niet aftreden

Ook al schat de wethouder in dat alles volgens de regels is verlopen, informatie verstrekken was zeker van belang. Nu het op deze manier via de pers in de openbaarheid komt, ontstaat de indruk dat deze zaak onder de pet gehouden zou moeten worden. Dat is schadelijk voor de gemeente en de ambtenaar. Ik ben niet van mening dat de wethouder om deze reden zou moeten aftreden, tenzij er sprake is van een patroon van slecht/onvoldoende informeren van de gemeenteraad. Daarover kan en wil ik geen uitspraak doen.

David de Jong is directeur van het Gomarus College. Hij was 15 jaar gemeenteraadslid in Groningen voor de ChristenUnie. Meer...

Zaak is te complex

Ik ga hier niet verzanden in juridische haarkloverij. Daarvoor komtde zaak mij ook te complex over. Dat gemeentebestuurders voor hun mensen staan en die dus niet gelijk voor de leeuwen gooien snap ik wel. Nu het onder de rechter ligt, lijkt het me logisch dat bestuurders terughoudend zijn.

Te pas en te onpas

Een hevig verontwaardigde oppositie in Oldambt is net zo bijzonder als vlees op de barbecue. Moties van wantrouwen worden wel heel stomp als je ze te pas en te onpas over tafel smijt. De gemeenteraad moet zelf maar bepalen of de informatievoorziening beter had gemoeten. Als buitenstaander lijkt het een even schimmig als vinnig gehakketak zonder dat er politiek veel op het spel staat. In dat geval kun je beter het oordeel van de rechter laten komen.

Lisa de Leeuw studeert in Groningen en is sinds 2017 voorzitter van ROOD, de jongerenorganisatie van de SP. Meer...

Lastig dilemma

De vraag of de gemeenteraad goed is geïnformeerd, betreft twee zaken. De illegale ontgronding zelf en de rol van de betrokken ambtenaar en wethouder. Wat het eerste betreft neem ik aan dat de raad geïnformeerd is. De gemeente heeft hier onrechtmatig gehandeld en dat moet de gemeenteraad weten. Wat het tweede betreft is de stelling van de gemeente dat het hier gaat om persoonlijke informatie die vertrouwelijk moet blijven. Lijkt me lastig.

Vertrouwelijk informeren

Een dagvaarding haalt sowieso de krant. In het openbaar daarover rapporteren is echter niet eenvoudig. Daarom kan in zo'n geval een tussenweg worden gekozen: informeer het presidium vertrouwelijk. Dat is het overleg van fractievoorzitter en burgemeester waar wel vaker vertrouwelijke informatie wordt gedeeld. Dat was de beste aanpak geweest.

Willem Smink was tot voor kort bestuursvoorzitter van de NHL Leeuwarden. Tussen 1992 en 2006 was hij PvdA-wethouder in Groningen. Meer...

Meer over dit onderwerp:
beterweters beterweterspolitiek WINSCHOTEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws