Afscheidsinterview Rein Munniksma: 'Afgebeeld worden als nazibeul was walgelijk'

Zondagavond is het na ruim drie jaar klaar: het burgemeesterschap van Rein Munniksma. Begonnen in een onrustig Menterwolde sluit Munniksma zijn bestuurlijke loopbaan af in Hoogezand, als eerste (waarnemend) burgemeester van Midden-Groningen.

Tijdens de zomerse nadagen van een afwisselend waarnemerschap zijn er nog wat laatste verplichtingen. Maar zijn werkkamer in Hoogezand is al opgeruimd, de laatste raadsvergadering zit erop.

Friese Drent in Groningen

Een klok met het logo van RTV Drenthe erop waakt over de kamer van de Friese Munniksma. Ondanks zijn Groningse burgemeesterschap woont hij in Annen, Drenthe. De klok tikt de laatste burgemeestersuren rustig af. Een burgemeesterschap dat allerminst rustig begon.

Angstcultuur

Menterwolde stond in april 2015, toen Munniksma begon, bestuurlijk op de kop. Burgemeester Van Zuijlen was opgestapt, er heerste een angstcultuur op het gemeentehuis. College na college hield ermee op. 'Ik was snel kampioen college verslijten. In drie jaar Menterwolde hebben we drie wisselingen in het college gehad.'

'Waar begin je aan?'

Munniksma wist dat hij niet aan de gemakkelijkste klus begonnen was. Toen hij het waarnemend burgemeesterschap in Menterwolde aanvaardde leverde het vooral scheve gezichten op: 'Hoe kan je dát nou aannemen terwijl je ook met pensioen kunt', hoorde hij in zijn omgeving. 'Rein, waar begin je aan?', vroegen mensen die eerder met Menterwolde te maken hebben gehad. 

'Maar ik wist ook: ik ben niet voor niets gevraagd om dat te doen. De bevolking in Menterwolde verdiende dat er bestuurd werd. De kansen voor mensen die minder mogelijkheden hebben, worden ook verkleind als het bestuurlijk niet goed gaat.'

Rein Munniksma met zijn Anner Oele (Foto Marten Nauta/RTV Noord)

De scheidend burgemeester ziet zijn aanstelling in Menterwolde als één van de redenen dat het er uiteindelijk beter ging. Op het moment dat Midden-Groningen ontstond was er weinig meer van de bestuurlijke onrust te merken. 'Ik denk dat het ertoe bijgedragen heeft dat er iemand van buiten kwam.' Munniksma zegt het voorzichtig: 'Als ik er niet was geweest, was er niet zo'n grote kans dat men het beter had aangepakt dan ik.'

Windpark

Een rode draad in het burgemeesterschap was het windpark Meeden, en dan vooral de verwijzingen naar de Tweede Wereldoorlog die ermee gepaard gingen.

'Overal in Meeden hingen borden waarin boeren die meededen aan het windproject werden afgeschilderd op een manier waarvan ik vond dat die niet kon. Toen al werd het oorlogsverleden erbij gehaald.'

Tijdens een dorpsfeest werden de borden opgehangen, herinnert Munniksma zich. 'Ik heb men daarop aangesproken, maar zag even later dat ze weer werden opgehangen. Het was hard om te zien dat dat gebeurde.'

Het komt ook bij je gezin binnen, bij je omgeving. Je moet doorgaan, maar het is voor geen meter leuk. Het is walgelijk
Rein Munniksma - Uittredend burgemeester Midden-Groningen

Begin dit jaar nog werd Munniksma zelf als nazibeul afgeschilderd. Er hingen pamfletten met Munniksma's gezicht erop in Meeden, en ook bij zijn huis in Annen. Hij had een pet met hakenkruis opgezet gekregen.

'Dat soort dingen is niet leuk, ook al houd je je in het begin groot. Het komt wel heel dichtbij. Als je op zondagochtend wakker wordt en je ziet de stickers om je huis, dan is dat vervelend. Het komt ook bij je gezin binnen, bij je omgeving. Je moet doorgaan, maar het is voor geen meter leuk. Het is walgelijk.'

Hennepkwekerijen

Munniksma kwam kortgeleden nog in het nieuws toen hij opriep om van wietteelt een normale boerenactiviteit te maken. Hij denkt niet dat hij het zijn opvolger, lid van de ChristenUnie -doorgaans geen fan van wietlegalisering-, er onnodig moeilijk mee heeft gemaakt. 

'Het gaat me er vooral om dat het vreemde systeem in Nederland ophoudt. De verkoop wordt gedoogd, terwijl de teelt illegaal is. Dat is het grootste probleem, waarvoor een andere oplossing is dat de verkoop moet stoppen. Die optie vind ik ook prima: daarin ben ik misschien nog wel rechtlijniger dan menig ChristenUnie-lid.'

Miljoenentekort

Midden-Groningen begon dit jaar met een miljoenentekort. Het lijkt geen gedroomde situatie, zo'n zes miljoen moeten bezuinigen in een nieuwe gemeente. Munniksma wijt de tekorten, die vanuit Hoogezand-Sappemeer en Slochteren in Midden-Groningen terechtkomen, eraan dat 'veel gemeenten te veel willen doen'.

'De gemeenten hebben zich voorgenomen om veel te veel te doen met veel te weinig geld. Dat geldt niet alleen voor Midden-Groningen, maar ook voor andere gemeenten. Kijk naar theaters en grote dorpshuizen, of dorpen met meerdere sporthallen. Op een gegeven moment zie je dat je het onderhoud niet waar kan maken. Je wilt te veel.'

Rood hart

Meerdere collega's vindenhet jammer dat Munniksma ermee stopt. Wethouder Anja Woortman hield het droog tijdens haar afscheidsspeech, al wist ze vooraf niet of dat wel zou lukken. Ook wethouder Jaap Borg zegt Munniksma te gaan missen. De VVD'er werd onder Munniksma voor het eerst wethouder. Hij zegt veel van de PvdA'er te hebben geleerd.

Munniksma denkt dat het zijn onafhankelijkheid als burgemeester tekent. 'Mijn hart is rood, maar mijn rode hart kan ook een aantal blauwe mensen inspireren. Bovendien denk ik dat we onze politieke verschillen vaak groter maken dan ze werkelijk zijn.'

Rein Munniksma zal gemist worden in de raad (Foto: Marten Nauta/RTV Noord)

'Laat je zien in Den Haag'

Komende maandag is het klaar voor Munniksma. Al had hij zelf liever gezien dat dat meteen op 1 januari was gebeurd: 'Ik had het beter gevonden als de Kroonbenoemde burgemeester al bij het begin van de gemeente aan zou treden. Nu heeft mijn opvolger, Adriaan Hoogendoorn, de eerste zes maanden toch gemist. Dat is niet ideaal.'

Munniksma heeft wel een tip voor zijn opvolger, die eerder in het midden en westen van het land heeft gewerkt. 'Als je daar werkt is de afstand naar Den Haag redelijk te doen. Maar vanuit Groningen is het verder. Een beperkt aantal bestuurders uit Groningen laat zich er maar zien. Maar zorg dat je er naartoe gaat, onder andere om de aardbevingsproblematiek aan te blijven kaarten. Dat heeft een gemeente als Midden-Groningen nodig.'

Stikstoffabriek

Ook tijdens Munniksma's laatste interview tikt de klok aan de wand door. De dag zit er nog niet op: hij heeft nog een bestuurlijke afspraak.

'Straks heb ik in Groningen nog een overleg over de stikstoffabriek. Hoe sneller die er komt, hoe sneller er nog zeven miljard kuub gas minder gewonnen wordt. Dat dat gebeurt, is voor de inwoners ontzettend belangrijk.'

Lees ook:

Burgemeester Munniksma neemt afscheid van Midden-Groningen
Nieuwe burgemeester Midden-Groningen begint op 9 juli
Wie is Adriaan Hoogendoorn, de nieuwe burgemeester van Midden-Groningen?

Meer over dit onderwerp:
achtergrond HOOGEZAND
Deel dit artikel:

Recent nieuws