Sterftecijfer in Groningen hoger dan elders; niet door vergrijzing

Een graf
Een graf © freetrader / sxc stock exchange
In Groningen is de gemiddelde sterfte hoger dan in andere delen van het land. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek en het RIVM.
Vergeleken met Nederland als totaal, blijkt in Groningen acht procent meer sterfte te zijn. Op gemeenteniveau spant Ten Boer de kroon. Daar is in verhouding 37 procent meer sterfte. Geen enkele Nederlandse gemeente laat een hoger sterftecijfer zien.
Tekst gaat verder onder kaart. Er zijn kaartjes voor verschillende doodsoorzaken. In gemeenten met een grijze kleur zijn er wel verschillen te zien, maar die kunnen door toeval zijn ontstaan.
Omdat het om kleine aantallen gaat, zijn de cijfers van 2013 tot en met 2016 samengenomen. Recentere cijfers zijn er momenteel niet. 

Geen vergrijzing, wel sociaal-economische oorzaken

Volgens Daniëlle van de Kamp, epidemioloog van de GGD Groningen ligt dit niet aan de vergrijzing. 'Deze sterftecijfers zijn onder meer naar leeftijd gecorrigeerd. De verklaring voor de vergrijzing valt daardoor weg.'
Met name op kanker en hart- en vaatziekten scoort onze provincie hoog
Daniëlle van de Kamp, GGD Groningen
Maar wat is dan wél de verklaring voor dit hogere sterftecijfer? 'Met name op kanker en hart- en vaatziekten scoort onze provincie hoog. Dit zijn doodsoorzaken die met leefstijl te maken hebben, zoals roken, overgewicht en weinig bewegen. We weten dat met name in Oost-Groningen de leefstijl minder goed is ten opzichte van de rest van Nederland.' 

Stad ook hoger dan gemiddeld

Opvallend is dat ook Stad een hogere sterfte heeft ten opzichte van Nederland als geheel. In Stad wonen immers veel studenten en hoger opgeleiden. Maar Fons van der Lucht van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft er wel een verklaring voor waarom ook de stad een hoger sterftecijfer heeft.
'De achterstandswijken in Stad zijn in deze cijfers terug te zien, net zoals dat in bijvoorbeeld Amsterdam of Rotterdam zichtbaar is. Dat zijn plekken waar mensen een sociaal-economische achterstand hebben. Dat heeft invloed op de leefstijl van mensen.' 
Eén harde conclusie aanwijzen vind Van der Lucht echter wel lastig. 'Een volledige verklaring heb ik nog niet. Allerlei oorzaken spelen door elkaar heen.' Zo spelen volgens Van der Lucht gezondheidsvaardigheden van mensen een rol. Maar ook laaggeletterdheid en het hebben van een andere culturele achtergrond kan de toegang tot goede zorg belemmeren.
Tekst gaat verder onder grafiek

Doodsoorzaken in Groningen

Vanochtend maakte het CBS bekend waaraan mensen vorig jaar stierven. Ruim 31 procent van de Groningers stierf aan kanker, wat gelijk is aan het landelijke beeld. Onder de 50 jaar is het beeld anders. Kanker is dan nog steeds de grootste doodsoorzaak, maar in verhouding stierven meer mensen aan zelfdoding en ongevallen.