Column: De wereld van Ede

Heel soms stel ik me wel eens een wereld voor zonder Ede Staal. Een wereld zonder Torentje van Spiek. Gittje, Genoat of t Twijde perron. Een rilling gaat over mijn rug. Zo'n wereld wil ik eigenlijk niet indenken.

Zoals Ede het zei: n knitter in t matglas van mien dinken

Ede maakte de wereld voor ons Groningers een stukje mooier. Het is de lucht achter oet Oethoezen, op zundagmiddag  eem noar Termunten, Nij Stoatenziel, t ponypeerdje op zuik noar t leste gras. Of het het nog noeit zo donker west of het wer altied wel weer licht.

Ede raakte ons gevoel, ons gemoed, onze ziel.

Dat was zo en is nog steeds zo. Laatst vertelde mij een man dat hij met zijn oude vriend door de polder reed. 'Deur Westpolder langs de diek'. Zijn vriend had niet lang meer te leven. Nog een keer 'raaisden ze soamen terug'. Met Ede op de radio

'Troanen gleden ons over wangen', zei de man. 'Omdat t zo mooi was'.  

Een ieder heeft wel iets met Ede. Een eigen gevoel. Een eigen verhaal. Mensden die bij hem in de klas zaten, mensen die samen met hem in de SRV-kar stonden, mensen die bij zijn optreden in Veendam waren en mensen wiens opa hout voor de kachel op Kibbelgaarn regelde. 

En zoals een ieder heb ik ook mijn eigen verhaal

Toen ik als rooie baby door mijn ouders geadopteerd werd, waren zij vrienden met de familie Staal. Ede en mijn vader waren allebei leraar op de ambachtsschool in Winschoten. En bij visites lag de kleine rooie baby tussen Jeroen en Martijn, de evenoude  tweelingzoons van Staal.

Ik was ook een van een tweeling. Maar dan 'aans as aans'.

Mijn al even rooie broer werd apart van mij geadopteerd in een boerengezin op het Hogeland. Dat moest van de Kinderbescherming. Die zijn verantwoordelijk voor deze schandelijke kronkel van het leven. Twee eeneiige tweelingjongetjes die uit elkaar werden gehaald. 

Ede en Fieke hebben zich net als mijn ouders verbaasd dat dat kon.

De familie Staal reisde verder van Westerlee naar Nieuw Scheemda, 't Waar, Nieuwe Statenzijl, Nieuw-Beerta en Farmsum. En raakten ons in alle verhuizingen kwijt. Bijna kwijt. Jaren later kwam ik in de brugklas bij Jeroen, de een-na-oudste van 6 zonen Staal.

Het jongetje van Staal waar ik mee in t wiegje lag werd mijn vriend. 

Maar allebei wisten we niet dat ik nog een tweelingbroer had. Een geheim dat volgens de Kinderbescherming heel lang moest bewaard blijven. Door een vriendinnetje van Martijn Staal, de tweelingbroer van Jeroen werd het geheim van de gescheiden tweeling ontrafeld. 

Het meisje dacht mij te zien op een paardenconcours in Finsterwolde.  

Maar ik was het niet. het was mijn broer. En die gaf geen sjoege toen ze zei: 'Moi Erik wat doe jij hier?' Aan tafel bij de familie Staal vertelde ze dat ze een jongen tegengekomen was die als twee druppels water op mij leek. Ede vertelde toen wat er met mij en mijn broer gebeurd was. 

Niet wetende dat ik dat niet wist. 

Een week later op het fietspad bij de Chinees in Beerta vroeg Jeroen Staal naar mijn broer. Ik zei: 'Doe effe normaal. Ik heb geen broer'. Hij vroeg nog een keer. Ik lachte hem uit en vroeg of ie soms teveel gedronken had. Geschrokken vertelde Jeroen het verhaal thuis. 

Ede schrok. Fieke schrok en belde mijn moeder. t Geheim moest verteld. 

Mien olluu zeden 'Gai eem zitten Erik'. En twij weeke loater op mien 17e ston ik oog in oog mit mien bruier. Mien aigenste twijlingbruier.  Nou dink ik wel es. Hou haar mien leven der oet zain zunder de femilie Staal? Wat as Ede nait op dezulfde schoul zeten haar as mien pa? 

Wat zou mijn leven zonder Ede zijn geweest?

Wat zou de wereld zonder Ede zijn geweest? zoals ik wel vaker mijmer. Over het antwoord hoef ik waarschijnlijk net als u niet lang na te denken. Aander week bin'k der weer. Ie ook?

Erik Hulsegge

Het is vandaag 22 juli. Het is exact 32 jaar geleden dat Ede Staal op 44-jarige leeftijd overleed. 

Meer over dit onderwerp:
columns Winschoten
Deel dit artikel:

Recent nieuws