Dubbele schooladviezen zijn in Groningen expliciet afgeraden

Tot twee jaar terug hebben er afspraken bestaan tussen middelbare scholen en basisscholen om dubbele schooladviezen (bijvoorbeeld een havo/vwo-advies of een vmbo-tl/havo-advies) niet toe te staan. Dat zegt Openbaar Onderwijs Groningen (OOG) in een gesprek met RTV Noord.
John van Meekeren was daar niet blij mee. Hij is voorzitter van het College van Bestuur van Primenius, een stichting van basisscholen in Groningen en Drenthe.

Aanleiding en context

Een paar weken geleden meldde RTV Noord dat uit onderzoek van Anneke Timmermans van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat in onze provincie dubbele schooladviezen structureel minder vaak voorkomen dan in de rest van het land. Ze analyseerde hiervoor cijfers over schooladviezen uit het voorjaar van 2017, afkomstig van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).
We weten dat er scholen zijn die afspraken maken om maar één schooladvies te adviseren
Anneke Timmermans - onderwijskundige
Op de vraag hoe dit te verklaren valt antwoordde Timmermans toen: 'We weten dat er in Nederland scholen zijn die afspraken met elkaar maken om maar één schoolniveau te adviseren. Maar of in Groningen ook dit soort afspraken worden gemaakt weet ik niet.'
De Onderwijsinspectie noemt dit soort afspraken onwenselijk, omdat ze niet in het belang van het kind zijn. Volgens Timmermans wordt een dubbel schooladvies vaak geassocieerd met het bieden van extra kansen aan leerlingen. Vandaar dat RTV Noord aan twee schoolbesturen heeft gevraagd of die afspraken er inderdaad zijn, en zo ja: waarom. 

Openbaar Onderwijs Groningen

Uit een gesprek met Margreet Bijker, Adviseur Onderwijs & Kwaliteit, en Henk Smid, Medewerker kwaliteit en informatieanalyse, beiden van O.O.G. (voorheen O2G2) blijkt dat tot twee jaar terug in onze provincie inderdaad afspraken hebben bestaan om geen dubbele schooladviezen af te geven. Dat had twee oorzaken.
De middelbare scholen wilden duidelijkheid
Henk Smid - Openbaar Onderwijs Groningen

Inrichting van de klassen

Volgens Smid sloot in de tijd van deze afspraken de inschrijving voor middelbare scholen op 15 maart. 'De middelbare scholen wilden duidelijkheid. Stel dat je bij het sluiten van de inschrijving weet dat je bijvoorbeeld 75 havo-leerlingen hebt en 100 vwo-leerlingen, dan kun je dan ook beginnen met het maken van klassen.' Bijker noemt deze afspraken pragmatisch. 'Maar twee jaar geleden zijn deze afspraken afgeschaft. Veel basisschoolleraren waren het ook niet met deze afspraken eens.' 
Volgens Bijker worden sinds twee jaar wel weer meer dubbele adviezen gegeven. Ook worden er weer meer dakpanklassen aangeboden. 

Afrekenmethode

Een andere reden om bewust geen dubbele adviezen te geven had volgens Bijker te maken met de beoordelingssystematiek van de Onderwijsinspectie. 'Het was toen zo dat als je een leerling een dubbel advies meegeeft, bijvoorbeeld TL/havo, en de leerling ging verderop in het voortgezet onderwijs naar de TL, dan werd een school daarop afgestraft.' 
Volgens Bijker is dat nu anders. 'Als nu de leerling met een TL/havo-advies krijgt en hij gaat uiteindelijk naar de havo, dan is het opstroom voor de school. En als hij uiteindelijk op het TL-niveau uitkomt, dan is het doorstroom. Je wordt dus niet gestraft, maar beloond.

Primenius

John van Meekeren, voorzitter van het College van Bestuur van Primenius, een stichting van katholieke scholen in Groningen en Drenthe, hekelt dat middelbare scholen voor deel worden bekostigd op basis van output. 'Ze krijgen meer geld krijgen als er minder afstroom is. Dat zijn perverse financiële prikkels.'
We laten ons niet chanteren door het voortgezet onderwijs
John van Meekeren - Primenius
Van Meekeren geeft aan zich van afspraken om geen dubbele schooladviezen te geven daarom nooit iets te hebben aangetrokken. 'Wij laten ons niet chanteren door het voortgezet onderwijs. Dubbele adviezen zijn ervoor om een kind maximale kansen te geven. Een enkel advies betekent dat je een kind maar één kanaal in stuurt.'

Extra toetsen in de brugklas

Volgens Van Meekeren komt het voor dat sommige middelbare scholen opnieuw testen afnemen bij leerlingen die net naar klas één gaan. 'Dat gaat om de NIO-test (Nederlandse Intelligentietoets voor Onderwijsniveau). Naar aanleiding van de uitkomsten gaan scholen soms met ouders in gesprek om tóch een specifieke richting te adviseren.' Deze testen zijn Van Meekeren een doorn in het oog.
Ik wil het voortgezet onderwijs uitnodigen: ga gepersonaliseerd leren
John van Meekeren - Primenius
Volgens Joyce Dekker, woordvoerder van Openbaar Onderwijs Groningen, is het verboden om dit soort testen af te nemen als onderdeel van de toelating op middelbare scholen. Als een leerling eenmaal is toegelaten dan is het volgens haar wel toegestaan. 'In individuele gevallen kan zo'n toets dan helpen omeen leerling beter op maat te kunnen bedienen.' Volgens Dekker komen op de scholen van O.O.G. de NIO-testen maar heel sporadisch voor.

'Kijk naar het unieke individu'

Volgens Van Meekeren moeten scholen stoppen met al dat getoets. 'Je moet kijken naar waar de individuele leerling staat in de ontwikkeling en dat stimuleren. Ik wil het voortgezet onderwijs daarom uitnodigen: ga gepersonaliseerd leren. Kijk naar het unieke individu.'

Toekomst?

Bijker en Smid zien het het nog wel gebeuren dat het systeem van schooladviezen gaat veranderen. 'Ik kan me voorstellen dat het uiteindelijk zo wordt dat in groep 8 een startadvies wordt gegeven dat in bijna alle gevallen een dubbel advies is. En dat daarna op 14 jarige leeftijd van de leerling de middelbare school een uitstroomrichting bepaalt'. aldus Bijker. Leerlingen zouden dan dus twee jaar in dakpanklassen zitten.
Bovendien denkt Bijker dat dit de druk in groep 8 die op de schooladviezen ligt kunnen verminderen. 'We zijn in Nederland heel vroeg.'

Afspraken goed voor de leerlingen?

Op de vraag aan Openbaar Onderwijs Groningen over hoe de afspraken tussen scholen om geen dubbele adviezen te geven in relatie staan tot het belang van de leerling is tot nog toe niet gereageerd.