Deskundige: 'Afgebroken balkon aan de Westindischekade was in 2014 al onveilig'

Het afbreken van een balkon aan de Westindischekade in Groningen is onder meer het gevolg van een verkeerde berekening. Dat concludeert Sander Pasterkamp, docent Bouwtechniek aan de TU Delft.

Het balkon brak begin juli van de gevel. Dat was niet alleen voor de bewoner, maar ook voor eigenaar Lefier een onaangename verrassing. De woningcorporatie ging er tot dan toe vanuit dat de balkons aan de Westindischekade nog vijftien jaar mee zouden kunnen.

Steekproef

Die veronderstelling was gebaseerd op de conclusies van een rapport van het Groninger ingenieursbureau Dijkhuis. Dat bureau deed op verzoek van Lefier in 2014 onderzoek naar de veiligheid van de balkons, in aanloop van de opknapbeurt die de flats zouden krijgen. Bij wijze van steekproef werden toen twee balkons (van de ruim 300) onder de loep genomen.

Ik denk dat bouwvakkers over het betonijzer hebben gelopen, waardoor het is gaan doorbuigen
Sander Pasterkamp - docent Bouwtechniek

Dat rapport is donderdag door Lefier vrijgegeven, mede onder druk van een WOB-procedure door RTV Noord. Hetzelfde geldt voor het onderzoeksrapport van het Drentse ingenieursbureau Bejan Engineering dat door Lefier in juli van dit jaar werd ingeschakeld nadat het balkon was afgebroken.

Doorgeroest

De conclusie van Bejan is dat doorgeroest wapeningsstaal in de balkonvloer de oorzaak is van het incident. Die roest is veroorzaakt door zout dat bij de bouw is gebruikt om het beton sneller hard te laten worden.

Inschattingsfouten

Op verzoek RTV Noord heeft Pasterkamp beide rapporten bestudeerd. Hij stelt vast dat ingenieursbureau Dijkhuis in 2014 inschattingsfouten heeft gemaakt.

'Ik heb dezelfde berekening gemaakt met de gegevens uit het rapport van Dijkhuis. Maar ik kom tot de conclusie dat dat balkon toen al niet veilig meer was. De kwaliteit van wapeningsijzer is tegenwoordig veel beter dan toen. Ik vraag me af of ze daarmee voldoende rekening mee hebben gehouden.'

Draagkracht

Pasterkamp vervolgt: 'In het rapport staat ook dat de wapening vier centimeter diep in de vloer ligt. Dat is veel. Dat betekent dat de draagkracht van de vloer veel minder is. Dit is zowel het geval bij het afgebroken balkon als bij de balkons die Dijkhuis in 2014 heeft onderzocht.'
'Die balkonvloeren zijn tijdens de bouw ter plekke gestort, en niet vooraf in een fabriek. Ik denk dat bouwvakkers over het betonijzer hebben gelopen, waardoor het is gaan doorbuigen. Dat kom je vaker tegen.'

'Maar ik durf te wedden dat er meer moet gebeuren aan die balkon
Sander Pasterkamp - docent Bouwtechniek

Woningnood

En dan is er de kwestie van het zout in het beton waardoor het wapeningsstaal is doorgeroest. Dat blijkt dus de uiteindelijke oorzaak van het afbreken van het balkon.

'Uit het vervolgonderzoek moet blijken of er bij de andere balkonvloeren ook zout met het beton is gemengd', zegt Pasterkamp. 'Maar die kans is natuurlijk zeker aanwezig. Het gebeurde vaker in die tijd. De woningnood in de jaren vijftig en zestig was hoog. Er moest snel worden gebouwd. Door zout toe te voegen hardt beton sneller uit. Pas later werd duidelijk dat dat slecht is voor de wapening in het beton.'

Vervolgonderzoek

Lefier begint volgende week met een vervolgonderzoek naar de veiligheid van de balkons aan de Westindischekade. Pasterkamp verwacht dat daarbij in elk geval drie vragen aan de orde komen: 'Eén: de dikte, de sterkte en de hoeveelheid wapening in de balkonvloeren. Twee: zit de wapening vlak onder de oppervlakte, of zit het dieper? Drie: in hoeverre is er sprake van roest?'

Lefier verwacht de eerste resultaten half oktober. Dan wordt duidelijk welke maatregelen nodig zijn. 'Maar ik durf te wedden dat er meer moet gebeuren aan die balkons', besluit Pasterkamp.

Bureau Dijkhuis en Lefier willen niet reageren.

Lees ook:

- Balkon brak af door roest; Lefier neemt tientallen balkons onder de loep
Bewoners Westindischekade mogen tot eind dit jaar niet op hun balkon (update)
Bouwkundige: 'Een balkon waarschuwt voordat het afbreekt'
- Lefier houdt kaarten nog tegen de borst in balkonzaak
Stadhuis neemt regie in 'balkonzaak'
312 balkons worden afgesloten, gestut en geïnspecteerd

Meer over dit onderwerp:
onveiligebalkons GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws