Instellingen

Column: 12 november is de dag

© RTV Noord

Waar discussies over Zwarte Piet of de zomertijd jaarlijks terugkerende rituelen zijn, daar wordt het Sint Maartendebat alleen gevoerd als 11 november op een zondag valt. Een schrikkeldiscussie dus, die als een soort komeet van Halley af en toe langskomt.

Ook dit jaar wordt het weer een kwestie. De vraag die dan voorligt, zoals dat in bestuurderskringen heet, is wanneer de kinderen met hun liedjes, lampionnetje en bedelzak langs de deuren moeten gaan. Je zou zeggen: 11 november is de dag, maar omdat we totaal van God los in een markteconomie leven, hebben winkeliers daar tegenwoordig ook iets over te zeggen. Terwijl ze de rest van het jaar elke cent uit de beurs van de consument willen schrapen, tonen middenstanders zich op elf november namelijk ineens vrijgevig. Hele kuddes kinderen krijgen kilo's snoep, in ruil voor een haastig afgeraffeld vierregelig deuntje. Niet door verdienste dus, maar door genade.

Wellicht is deze gulheid een vorm van vroegtijdige klantenbinding, wellicht ook een uiting van de halfslachtige vrijgevigheid die ook de heilige Sint Martinus met zijn halve mantel bezielde. Hoe dan ook, de drang om snoep weg te geven is zo groot dat de ondernemers vinden dat ze ook dit jaar de kans moeten krijgen om hun duit in het spreekwoordelijke zakje te doen. In de stad Groningen kan dat blijkbaar niet op zondag, want dan zijn veel winkels dicht, en omdat de winkeliers op zaterdag vroeg naar huis willen na een drukke dag, moeten de kindertjes, wat de plaatselijke ondernemers betreft, met hun lampionnen maar op zo'n bladstille, druilerige maandagachternamiddag langskomen in de zaak. Alsof Sint Martinus die ene bedelaar indertijd toevoegde: 'Sorry hoor, vandaag schikt het niet.'

Goed, de tijden zijn sindsdien veranderd. We hebben tegenwoordig auto's, mobiele telefoons en computers en een Raider wordt in dit tijdsgewricht Twix genoemd. We hebben tegenwoordig trouwens ook koopzondagen, maar blijkbaar hebben de middenstanders het dan te druk met hun klanten om de jeugdige bedelaartjes met hun 'Mickey Mouse ging lichtje lopen' de aandacht te geven die ze verdienen. Nee, het Sint Maartengebeuren moet op maandag, als hun zaak toch al uitgestorven is. Niet de klant is koning, maar de winkelier. De stadjer heeft dan bovendien de gelegenheid om de hele koopzondag te winkelen zonder Sint Maartenstress.

Intussen moet die stadjer zich dus laten welgevallen dat zijn interne biologische heiligenkalender wordt ontregeld door de tamelijk dwingende hand van de markt. Terwijl alles in hem op elf november schreeuwt: zet een mandje mandarijntjes en stukjes komkommer bij de deur, (of andere humorloze groente, want snoepen is het nieuwe roken), moet hij daarna weer denken: O nee, de kinderen komen morgen pas.

En zo wordt er steeds meer gesold met de kalender. De volgende keer dat de Sint Maartenkomeet weer langskomt is pas in 2029. Tegen die tijd is de wintertijd ongetwijfeld afgeschaft, ook weer zo'n schrikkeluur dat we dus nooit meer terugkrijgen. En waarschijnlijk hebben de ondernemers dan ook ergens tussen Sint Maarten en Sinterklaas een schrikkelweekdagje weten in te lassen, zodat ook Pasen en Pinksteren voortaan op een maandag vallen. En Sint Maarten vieren we dan standaard op de tweede maandag van november.