'We hebben nog steeds een groot neerslagtekort'

'De situatie is nog steeds nijpend. We hebben nog steeds tussen de 200 en 250 millimeter minder water dan andere jaren. We hebben ervaren dat de droogte serieuze zorg met zich meebrengt.' Dat zegt Jan van Weperen, bestuurder bij Wetterskip Fryslân.

Maandenlang viel er nauwelijks een drup regen. Voor de boeren in Noord-Nederland (en elders) was er één geluk bij een ongeluk: de buffervoorraad in het IJsselmeer. De waterschappen kwamen wekelijks bij elkaar om het schaarse water zo eerlijk mogelijk te verdelen.

Lessen voor de toekomst

In veel gebieden kregen boeren te maken met een beregeningsverbod. Zoals in het deel van het Westerkwartier, dat bij Wetterskip Fryslân hoort. Het Friese waterschap wil nu lessen trekken voor de toekomst. Volgens Van Weperen had het in de zomer nog erger kunnen zijn:

We hebben door de droge zomer een groot neerslagtekort opgelopen
Jan van Weperen - bestuurder bij Wetterskip Fryslân

'We zijn vanuit een waterrijke winter het voorjaar in gegaan. De grond had dus volop water. Nu hebben we door de droge zomer een groot neerslagtekort opgelopen. Gelukkig is er in augustus wat water gevallen, waardoor de meeste gewassen goed konden afrijpen. Ook kreeg het gras een groeispurt, waardoor het water beter vast werd gehouden.'

Weersverandering

'De zomer van 2018 heeft nadrukkelijk aangegeven dat we te maken hebben met weersverandering. We gaan er steeds meer toe over dat we water zo lang mogelijk vasthouden in het gebied, en waar nodig wegpompen', vertelt Van Weperen.

De grond kan ook heel veel water vasthouden
Jan van Weperen - bestuurder bij Wetterskip Fryslân

'Waar het kan, kun je water met stuwen langer in het gebied vasthouden. De grond kan ook heel veel water vasthouden. We kijken naar het zichtbare water, bijvoorbeeld in sloten. Maar het onzichtbare water in de bodem, is vaak 90 procent van al het water.'

'Deze zomer kon je in de zandgronden zien dat gronden met plantenwortels en verteerde plantenresten, makkelijker meer water vast konden houden.' Hij noemt dat gronden met een hoog organisch stofgehalte. 'Die gronden hadden ook minder last van de droogte.'

Weerbaar maken

'Als je kijkt naar hoe je meer van deze organische stoffen in de grond krijgt, dan doet normaal goed groeiend gras al heel veel goed. Als je daar ook nog klaver in zaait, gaat de hoeveelheid organische stof jaarlijks wat omhoog', legt Van Weperen uit.

Hou de grond zoveel mogelijk bedekt met gewassen
Jan van Weperen - bestuurder bij Wetterskip Fryslân

'Maar als je in de akkerbouw nog een vrucht verbouwt naast de aardappelen, verhoog je ook het organische stofgehalte. Daarmee kan je ook de grond ook weerbaarder maken tegen droge zomers. Hou de grond zoveel mogelijk bedekt met gewassen.'

Was het beregeningsverbod nodig?

'Je kunt je best afvragen of het beregeningsverbod in het hele gebied nodig was. Maar als je gaat regionaliseren, is de vraag: waar leg je de grens? We willen graag van het bestuur weten hoe ze hier over denken.'

'Met Noorderzijlvest en Hunze en Aa's hebben we een hele goede verstandhouding. Met hen hebben we goede afspraken over hoeveel water er naar welk waterschap gaat. De verhouding waarin we dat verdelen, staat in principe vast. Maar daar kan natuurlijk over gesproken worden.'

'In het Westerkwartier is een heel groot deel grasland. Alleen in de noordkant hebben we nog akkerbouw. Maar ook de akkerbouwers hebben niet gemopperd over de beperkingen van het beregeningsverbod', besluit Van Weperen.

Waterschap Hunze en Aa's heeft inmiddels ook een evaluatie gedaan van de droogte. De conclusies hiervan worden binnenkort bekendgemaakt.

Lees ook:

- Akkerbouwvakbond: 'Aardappelboeren failliet door droogte'
- Steeds minder water in het IJsselmeer: toch een sproeiverbod voor boeren?
'Roep deze droogte uit tot ramp'

Meer over dit onderwerp:
GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws