Instellingen

Column: Delen is het nieuwe hebben

© RTV Noord

Onze deeleconomie omvat sinds deze week niet alleen kringloopwinkeltjes, het repaircafé, de liftcentrale en de voedselbank, maar ook Sint-Maarten. Dat wordt in Groningen één groot herverdelingsfeest, 'want delen is het nieuwe hebben', zegt de organisatie.

'Delen is het nieuwe hebben'. Leg dat maar eens uit aan je vijfjarige zoon als die de helft van zijn binnengeharkte snoepgoed zou moeten afdragen aan een minderbedeeld bedelkind. Oké, een lolly of zuurstok kun je nog delen, gezellig om de beurt een likje,  ('Zie je wel, Jan, je hoeft een lolly niet te bezitten om ervan te kunnen genieten'), maar bij de herverdeling van de tas vol mini-Marsjes, -Twixen en mandarijntjes is hij gewoon de helft armer. Brullen dus. Bij snoepgoed gaat het bezwerende adagium van de organisatie in elk geval niet op. You can't share the cake and eat it.

'Delen is het nieuwe hebben'. Het klinkt als het perpetuum mobile, gratis geld en de eeuwige gloeilamp: iets wat niet kan. Maar er zijn tal van voorbeelden waar je je bezit wél kunt delen, althans uitlenen of laten medegebruiken. Je kunt buitenlandse studenten op je bank laten slapen, een lifter meenemen of je schuurmachine uitlenen aan de buren. Dat kost niks. Win-win, heet dat. De kapitalist lijkt even naast de spreekwoordelijke pot te pissen, tot hij deze mooie gedachte perverteert met antwoorden als AirBnB, Uber en Groupon, die niks anders doen dan de lucht uit de markt persen. Maar dat hoeft ons er niet van te weerhouden om heel idealistisch de auto aan onze knappe buurvrouw uit te lenen zonder een benepen quid pro quo-bijgedachte, nudge nudge, wink wink, say no more say no more.

'Delen is het nieuwe hebben'. We zijn nog lang niet zover. Die couchsurfende student laat haren achter in het doucheputje, de lifter riekt naar verzuurd veen en de teruggebrachte schuurmachine vertoont kuren. En als we uit onze geestelijke rijkdom een stapeltje reeds gelezen boeken in het kastje van de Albert Heijn achterlaten, moeten we verbitterd toezien hoe een ander de hele stapel in zijn winkelwagentje laadt, niet om ze te lezen maar om ze te verkopen aan het antiquariaat. Dat was niet helemaal de bedoeling, al kunnen we ons hier nog troosten met de gedachte dat ze althans worden hergebruikt en dat ze in elk geval de deur uit zijn. Bezit is ballast.

'Delen is het nieuwe hebben'. Voor eten gaat dat dus niet op, maar het is toch een mooi motto voor Sint-Maarten als we de samenleving als één geheel zien. Alsof we allemaal golfjes in dezelfde zee zijn, zo wee als dat klinkt. De maaltijd voor daklozen, de herinnering aan de traditie dat de rijken wat gunnen aan de minderbedeelden, het is goed om daar rond 11 november bij stil te staan. Als we één samenleving zijn, blijft de mini-Mars die de rijke Stadjer geeft aan een uitgehongerd kind als het ware in de familie.

'Delen is het nieuwe hebben.' Hoe vaker je het leest, hoe meer het zinnetje een golfje in de zee van vergelijkbare zinnetjes wordt. We moeten allemaal bewegen 'want zitten is het nieuwe roken'. Thuis zitten is het nieuwe werken. Roken is het nieuwe denken. Ruilen is het nieuwe delen. Delen is het nieuwe geven, geven is het nieuwe nemen. Leven is het nieuwe sterven. Sexten is het nieuwe neuken. Oude wijn in nieuwe zakken. Misschien is het mooier om te zeggen: geven is zaliger dan ontvangen. Voor grote mensen tenminste.