Instellingen

Door de mand: Kees Vlietstra over de muur

Columnist Kees Vlietstra.
Columnist Kees Vlietstra. © RTV Noord

In 1986 werd Argentinië aan en door de hand van God wereldkampioen voetbal. Ene Diego Maradona scoorde aan de lopende band met zijn magische linkervoet én hand. En o, wat verlang ik terug naar die tijd. Wat een speler.

Canada deed ook mee aan dat WK. Voor spek en bonen. Canada speelde drie poulewedstrijden waarin het niet éénmaal wist te scoren. Niet met voeten, niet met handen en ook niet met andere lichaamsdelen, en dus werd het roemloos uitgeschakeld. Toch baarde het opzien door de zogenaamde 'Canadese Muur'. Even uitleggen. Bij elke vrije trap voor Canada plaatste het een muurtje van eigen spelers vóór de muur van de tegenstander. Op het moment van schieten door de vrijetrapspecialist van Canada bleven zijn landgenoten op drie meter van de bal in hun eigen muur staan waardoor het bijkans onmogelijk werd om te scoren. Ze probeerden verwarring te zaaien bij de keeper van de tegenstander maar oogsten hoon van de voetbalwereld en blauwe plekken op eigen lichaamsdelen, omdat de bal snoeihard in de eigen muur werd geramd. De Canadezen probeerden als underdog te verrassen, te vernieuwen of zoals dat tegenwoordig zo mooi in de sport heet: te innoveren.

Er zijn in de geschiedenis van de sport gelukkig ook vele voorbeelden van geslaagde innovaties. Innovaties in materiaal (klapschaats), techniek (Fosburyflop), gebouwen (Topsportzorgcentrum) en spelregels (schotklok korfbal). Afgelopen week kwam daar een tactische innovatie bij, de zogenaamde Brozovic. Ook even uitleggen.

In de Champions League wedstrijd Barcelona-Internazionale legde ex-FC Groningen speler Luis Suarez aan voor een vrije trap. Inter stelde een muur op. Een hele brede Italiaanse muur. Knappe jongen die hem daar over heen krult, moet de Italiaanse doelman gedacht hebben. De enige route om de muur te passeren richting goal was eronderdoor. Suarez ging ervan uit dat de spelers in de muur zouden gaan springen. Suarez was voornemens de bal hard onder de muur door te schieten. Had 'ie van Messi geleerd. De Argentijn was er door een armblessure niet bij en dus mocht Luis, onze Luis, het eens proberen. Zo geschiedde. Echter, op het moment dat Suarez de bal hard raakte en de Italiaanse Muur de lucht in sprong, gleed ene Marcelo Brozovic, een Kroatische middenvelder van Inter, op zijn zij achter de muur. Terwijl Suarez al juichend weg wilde lopen blokte deze Brozovic de bal met zijn rug. Briljante tactische innovatie. Ook goed over nagedacht. Heel slim dat die Brozovic met zijn rug de bal blokte en niet met zijn gezicht, pokkel of puut. Safety first.

Het is natuurlijk een enorme eer voor een sporter als een bepaalde beweging, een specifieke actie naar de eerste uitvoerder wordt vernoemd. Zo heb je de Fosbury flop (naar de Amerikaanse hoogspringer Dick Fosbury), de dubbele Rittberger (naar de Duitse kunstschaatsster Werner Rittberger), de Panenka (naar de Tsjecho-Slowaakse voetballer Antonín Panenka), de Wollie (naar de korfballer Erik Wolsink) en de Ali shuffle (naar de bokser Muhammed Ali). Grote sporters die door één enkele actie hun sport veranderen. Daar is creativiteit en vooral lef, moed voor nodig. Het kan namelijk ook faliekant misgaan en dan sta je natuurlijk enorm voor lul. Maar goed, de creatievelingen, de andersdenkenden, de briljante sportgeesten van deze wereld hadden en hebben daar maling aan.

O, wat had ik graag tussen de Groten der Sporten gestaan. Fosbury, Rittberger, Panenka, Wolsink, Ali en Vlietstra. Mooi illuster rijtje. Het had ook gekund maar het heeft niet zo mogen zijn. Laat ik dit ook maar even uitleggen.

In 2008 was ik ook al eens coach van de korfballers van Nic. In de aanloop naar de competitiewedstrijd tegen kampioenskandidaat KZ had ik een strategisch plannetje bedacht om de vrije bal van Roxanne Detering te verdedigen. Een Brozovic avant la lettre. Dat meisje Detering had namelijk een dodelijke vrije bal. Ze schoot onorthodox: razendsnel en vanaf haar schouder. In die tijd niet te verdedigen. Mijn vrouwen kwamen er gewoon niet aan. Na een grondige analyse kwam ik erachter dat mevrouw Detering niet echt een grote spanningsboog had. Ergo, ze was snel afgeleid. Mijn vrouwen moesten haar vlak voor het nemen van de vrije bal uit haar concentratie zien te krijgen. Daartoe gaf ik mijn vrouwen de opdracht tot de Vlietstra Up. Ja, ja, zal dit ook weer uitleggen.

De Vlietstra Up is qua uitvoering heel simpel. Op het moment dat de scheidsrechter fluit dat de vrije bal genomen mag worden moesten mijn vrouwen in het zicht van Detering hun eigen sportshirt om hoog trekken waardoor Detering zicht zou krijgen op twee sportbeha's. Weg concentratie, weg goal was mijn idee. De generale repetitie tijdens de laatste training verliep vlekkeloos. Eerste team speelsters Annelies Schuitema en Gera Kiewiet gooiden als volleerd striptease danseressen het shirt boven het hoofd tot grote hilariteit van onze mannelijke spelers. Ik keek het tafereeltje glimlachend aan en zag ons stiekem al in Ahoy' staan. Maar goed, een training is even andere koek dan voor het echie. De laatste reguliere competitiewedstrijd was Nic.-KZ. Bij winst plaatsten we ons voor de play-offs. Het Alfa-college zat bomvol. StudioSport was ook aanwezig. Wat een setting voor de Vlietstra Up. Eerste helft. Vrije bal KZ. Roxanne Detering loopt met de bal naar de strafworpstip. Mijn vrouwen gaan zoals afgesproken in het zicht van Roxanne staan. De scheids fluit. Mijn vrouwen durven voor het oog van de nationale televisie niet, verkrampen, Roxanne scoort, KZ wint en is een maand later Nederlands kampioen. Vlietstra Down.

Het had zo mooi kunnen zijn. Jaren later heb ik de Vlietstra Up zelf wel een keer toegepast. Als voetballer van Engelbert 3. In Delfzijl. Dat podium was echter niet hoog genoeg om opgenomen te worden tussen Panenka, Ali en Fosbury.

We speelden op een mistige zondagochtend tegen Neptunia 3. De scheidsrechter floot voor een overtreding. Free kick op twintig meter van ons doel. Voor het eerst van mijn leven moest ik in de muur staan. Aparte ervaring. 'Rechtop staan, handen voor de puut en omhoog springen', schreeuwde Ronald Bos, onze laatste man. Concrete aanwijzingen, daar hield ik toen ook al van. Ik was er helemaal klaar voor. Hoopte zelfs dat de speler van Neptunia de bal keihard tegen mij aan zou knallen. Ik zou de bal nemen, alles over voor het kampioenschap. De scheids dirigeerde ons nog een paar meter naar achteren. Ik keek de nemer in zijn ogen. Op mij alsjeblieft. Alsof hij het voelde ontweek hij mijn blik. Hij begon met zijn aanloop en.....TRING TRING TRING.

Er gaat een telefoon over. De scheidsrechter grijpt naar zijn borstzakje, pakt zijn mobiele telefoon en begint te praten. 'Ja moi, hoe weet je dat ik hier ben? Ja, in Delfzijl, dat had ik je toch al gezegd?' We staan in de muur en kijken verbaasd naar onze leidsman. Onze handen verlaten de puut. Schouderophalend kijken we elkaar aan. 'Wacht even hoor, ik kan je moeilijk verstaan. Ik loop even naar een rustig plekje.' De scheids loopt inderdaad richting cornervlag. Halverwege draait hij zich nog een keer om en met zijn hand voor de telefoon schreeuwt hij ons toe: 'En jullie blijven op 9 meter 14 staan verdomme.' We konden het gesprek verder onvoldoende volgen om een genuanceerd oordeel te vellen. De scheids stond druk gesticulerend in zijn mobieltje te schreeuwen. Dit duurde en duurde. Wij bleven gek genoeg wel gewoon naast elkaar in de muur staan. Sommigen van ons gingen er bij zitten. Schouder aan schouder.

Toen het gesprek na vijf minuten was afgelopen gingen we weer staan. Schouder aan schouder. Bossie schreeuwde nog maar eens: 'Rechtop staan, handen voor de puut en omhoog springen.' In een flits dacht ik aan Roxanne Detering. Vlak voordat de speler van Neptunia met zijn aanloop begon, trok ik mijn shirt omhoog. Vlietstra Up. De bal ging huizenhoog over.

De rest van de wedstrijd werd bij elk fluitsignaal door de benadeelde partij keihard 'telefoon!' geroepen. De scheids was Oost-Gronings doof, Engelbert 3 speelde als nooit tevoren, verloor zoals altijd en ging als laatste weg uit de kantine. En o, wat mis ik die tijd. Het leven in een Canadese Muur.