Instellingen

Derbyhistorie tussen Be Quick 1887 en Achilles 1894 gaat 120 jaar terug

© RTV Noord

De noordelijke derby tussen Achilles 1894 en Be Quick 1887 wordt zaterdagavond in Assen voor de 156ste keer gespeeld. Een echte klassieker, want niet eerder speelden twee standaardteams in het amateurvoetbal zo vaak tegen elkaar.

Die geschiedenis gaat ver terug, schrijft RTV Drenthe. Om precies te zijn: 124 jaar. Na Frisia uit Leeuwarden in 1883 en Be Quick uit Haren in 1887, wordt Achilles in 1894 de derde geregistreerde voetbalclub in het Noorden. Op 24 december 1894 wordt Achilles opgericht door initiatiefnemer J.H.L. De Koningh, een leerling van de toenmalige Rijks Hogere Burgerschool (RHBS) in Assen. 

Enthousiast maken voor nieuwe sport

De leerling komt in zijn vorige woonplaats Amersfoort voor het eerst in aanraking met voetbal bij AFC Quick 1890. De Koningh verhuist vervolgens naar Assen en met steun van RHBS-directeur H.W. Sanders weet hij een groep Assenaren ook enthousiast te maken voor de toen nieuwe sport.

(Bron: Nederlandsche Staatscourant, 06-06-1896)

Strenge maatstaven

Behalve voetbal, wordt er ook cricket gespeeld bij de club. Vandaar dat de vereniging aanvankelijk als Asser Voetbal en Cricket Vereniging 'AV en AC Achilles' door het leven gaat. Als speelveld wordt gebruik gemaakt van een stuk weiland aan de Beilerstraat. In de begintijd kun je niet zomaar lid worden van Achilles. Een ballotagecommissie beoordeelt aanvragen aan de hand van strenge maatstaven. 

Eerste voetbalwedstrijd

Bijna een jaar na de oprichting wordt op 3 november 1895 de eerste echte voetbalwedstrijd gespeeld tegen F.F.C. Go-on, een club met leerlingen van de tuinbouwschool uit Frederiksoord. Een medewerker van De Athleet, een sporttijdschrift dat elke zaterdag verscheen, doet verslag van die wedstrijd.

(Bron: Delpher/De Athleet, jaargang 3, nummer 45, 07-11-1895)

Competitieverband

Een week na de oefenwedstrijd gaat Achilles ook in competitieverband spelen. Voor het begin van het seizoen 1895-1896 treden de Assenaren met Be Quick toe tot de Nederlandse Voetbal Bond (de voorloper van de KNVB). Samen met Frisia vormen ze vanaf november 1895 een noordelijke competitie, die dus uit slechts drie ploegen bestaat. 

De allereerste ontmoeting in competitieverband tussen Achilles en Be Quick is op zondag 24 november 1895. Het duel wordt gespeeld in Assen en eindigt in een 2-2 gelijkspel. Opnieuw doet De Athleet, voor die tijd, uitvoerig verslag van deze wedstrijd. Overigens begint de stukjesschrijver, 'G.H.', het artikel met een foutieve datum. 

(Bron: Delpher/De Athleet, jaargang 3, nummer 49, 05-12-1895)

Dramatisch

De return, gespeeld op een veld aan de Verlengde Hereweg tegenover Villa Gelria aan de zuidkant van de stad Groningen, verloopt dramatisch voor Achilles. Het wordt 4-0 voor Be Quick. Achilles eindigt dat eerste seizoen overigens onderaan in de competitie, getuige ook onderstaand verslag in de Provinciale Drentsche en Asser Courant van de laatste wedstrijd van dat seizoen tegen Frisia.

(Bron: Delpher/Provinciale Drentsche en Asser Courant, 28-01-1896)

Titels

De eerste twee seizoenen voert Be Quick de boventoon, maar daarna deelt Achilles de lakens uit. De Assenaren worden vanaf het seizoen 1897-1898 zes keer op rij kampioen van het Noorden. Die eerste titel in 1898 wordt behaald in een onderlinge confrontatie met de Groningse rivaal. Tot de KNVB in 1950 overgaat op een bovenregionale competitie-indeling volgen nog vijf titels voor Achilles in 1905, 1907, 1912, 1914 en 1939. 

(Bron: Delpher/Provinciale Drentsche en Asser Courant, 15-03-1898)

Sensatie

In de gouden periode van Achilles heeft de club een gerenommeerd elftal met de enige international die de Assenaren ooit in de gelederen hadden: Willy Westra van Holthe. Hij speelt onder meer in 1913 met het Nederlands elftal op Houtrust in Den Haag tegen Engeland. Oranje zorgt in die wedstrijd voor een sensatie en wint met 2-1. 

Achilles omstreeks 1910. Staand, van links naar rechts: Schuring, Westra van Holthe, Suringar, Hilbingh ten Oever, Dumont. Midden: Nijenhuis, Roelfsema, Westra. Voor: Rietema, Dibbits Rienstra en Tjassens Keizer (bron: Delpher/Nieuwsblad van het Noorden 22-10-1994)

Recordaantal kampioenschappen

Overigens doet uitgerekend Be Quick het nóg beter dan Achilles in de noordelijke competitie. Vanaf het beginseizoen 1895-1896 tot en met het seizoen 1949-1950 worden de Groningers liefst achttien keer kampioen. Daarbij behaalt Be Quick het recordaantal van tien achtereenvolgende regionale kampioenschappen: van 1914 tot 1924. In geen van de andere districten is een andere vereniging erin geslaagd hetzelfde te presteren. Het absolute hoogtepunt voor de Groningers is de landstitel in 1920. 

Beide clubs laten ook deze eeuw nog positief van zich horen. Achilles 1894 wordt in het jaar 2000 kampioen van de Hoofdklasse bij de zondagamateurs, terwijl Be Quick in 2013 kampioen wordt van de zondaghoofdklasse.

Degradatiespook

Maar tijden veranderen. Be Quick 1887 heeft het dit seizoen moeilijk in de Hoofdklasse A. De ploeg van trainer Steven Wuestenenk staat voorlaatste en vecht tegen degradatie. Het Achilles 1894 van trainer Paul Weerman is juist gebaat bij een overwinning om aansluiting te blijven houden met het linkerrijtje. Mocht Be Quick dit seizoen degraderen en Achilles 1894 niet, dan zou het voor het eerst sinds het seizoen 2002-2003 zijn dat Achilles hoger speelt dan de rivaal uit Haren. 

In het seizoen 2015-2016 komen beide ploegen elkaar voor het laatst tegen in de competitie. Achilles verliest zowel thuis (2-0) als uit (2-1) van Be Quick. Om het verhaal compleet te maken: de laatste overwinning van Achilles op Be Quick dateert van vier jaar geleden. De Assenaren winnen met 3-2, onder meer dankzij twee treffers van Thomas Careman. Die is er zaterdag in ieder geval niet bij, want de oud-speler van beide clubs staat sinds dit seizoen onder contract bij Harkemase Boys. 

Historisch

Hoe dan ook, zoals Nieuwsblad van het Noorden in 1947 al schrijft, 'men krijgt zaterdagavond in Assen een wedstrijd met historie, een treffen tussen twee ploegen, welke een zo belangrijke bijdrage hebben geleverd tot de ontwikkeling van de voetbalsport in het Noorden.'

(Bron: Delpher/Nieuwsblad van het Noorden, 15-11-1947)