De complexiteit van de problemen met veiligelanders

Een groep veiligelanders zorgt voor overlast in het centrum van Ter Apel. De roep om een oplossing is luid. Maar waarom is het vinden van deze oplossing zo complex?

'Afgelopen vrijdag hadden we tussen 17:00 en 20:00 uur alleen al acht aanhoudingen op winkeldiefstal hier in centrum. Alleen maar veiligelanders. Tja.'

Supermarkteigenaar Harry Stuulen doet halverwege november zijn verhaal voor de camera van RTV Noord. Het is volgens hem een dagelijks terugkerend tafereel in hartje Ter Apel.

Oplossingen

'De staatssecretaris moet ervoor zorgen dat onze veiligelanders geen overlast meer kunnen veroorzaken, doordat ze op het terrein van het azc kunnen blijven', zegt hij.

'Volgende week staan er weer nieuwe veiligelanders. De stroom blijft maar komen. Het kraantje moet dicht, dat is de boodschap.'

Maar hoe realistisch zijn deze twee oplossingen die Stuulen aandraagt?

'Zonder specifieke maatregelen kunnen we niemand op het azc vasthouden', zegt Jacqueline Engbers, woordvoerder van het COA in Noord-Nederland. 'Zo'n maatregel, bijvoorbeeld een gebiedsverbod, kunnen we zelf ook niet opleggen. Dat moet gebeuren door bijvoorbeeld de IND of de Vreemdelingenpolitie.'

Of je een verblijfsvergunning krijgt, hangt af van waar je vandaan komt en wat je persoonlijke situatie is
Jacqueline Engbers - COA

Niet meer toelaten is op dit moment ook niet mogelijk volgens Engbers. 'Iedereen mag in Nederland asiel aanvragen. Of je een verblijfsvergunning krijgt, hangt af van waar je vandaan komt en wat je persoonlijke situatie is.'

Steekpartij

We gaan een half jaar terug in de tijd. Wim Froom wordt in mei in zijn arm gestoken door een Algerijnse asielzoeker als hij een ondernemer wil helpen. Het is voor ons nog steeds alle dagen heel veel woede, agressie en angst', zegt zijn vrouw Willeke.

'Die komen hier echt roven en mensen bedreigen. Ze nemen het dorp gewoon over met hun gedrag.'

Voor de inwoners van Ter Apel is het simpel: een groep veiligelanders veroorzaakt overlast en aangezien ze niet aanmerking komen voor een asielaanvraag, moeten ze weg worden gestuurd. Ze horen hier niet. Punt.

De meeste veiligelanders die dit jaar een asielaanvraag indienden, komen uit Marokko. Na Syrië (onveilig) is Marokko (2.340 aanvragen) het land van herkomst met de hoogste instroom naar Nederland. Albanië (475), Algerije (890) en Tunesië (335) staan ook hoog op de lijst met asielaanvragen. Vanuit de Balkan gaat het om tientallen veiligelanders die asiel aanvragen.

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) stelde na de steekpartij echter dat het niet zo is 'dat een asielzoeker uit een veilig land geen recht op asiel heeft.'

Maar waarom is er interpretatieruimte voor asielaanvragen door veiligelanders?
''Een land als Marokko is over het algemeen veilig, zegt woordvoerder Jan-Willem Anholts van het COA. 'Maar als je er Christen of homo bent, wordt de situatie anders. Dan kan je in Nederland wel gewoon asiel aanvragen.'

Zestig veilige landen

Nederland beschouwt zestig landen als veilig. Ter vergelijking; de wereld kent bijna 200 bij de Verenigde Naties (VN) aangesloten landen. Buiten de VN vallen nog tientallen plekken waar discussie over bestaat of ze erkend moeten worden als land.

Alle lidstaten van de EU hebben een eigen lijst met daarop landen van herkomst die zij bestempelen als 'veilig'. De Europese Unie werkt aan één lijst voor alle lidstaten. Tot die tijd kan de lijst per land dus verschillen.

Syrië is al jarenlang het land van herkomst van waaruit de meeste mensen naar Nederland komen om asiel aan te vragen. Het land heeft de status 'onveilig'. In totaal vroegen dit jaar in de eerste drie kwartalen ruim 17.000 mensen asiel aan.

Wanneer is een land veilig?

Bekijk de Nederlandse lijst met veilige landen. De overheid beoordeelt de veiligheid van een land op deze punten:

1) Democratisch bestuur
2) Bescherming van het recht op vrijheid en veiligheid van de persoon
3) Vrijheid van meningsuiting
4) Vrijheid van godsdienst en vereniging
5) Bescherming tegen discriminatie en vervolging door derden
6) Toegang tot onafhankelijk onderzoek
7) Toegang tot een onafhankelijke rechterlijke macht
8) Toegang tot rechtsmiddelen

Kan een land (on)veilig worden?

Ja, dat kan. De overheid houdt het voortdurend in de gaten. Er zijn twee scenario's:

1) Als op één van de eerste drie punten 'een aanmerkelijke achteruitgang' is, dan volgt er een uitgebreid onderzoek. Tijdens het onderzoek heeft het land geen veilige status.
2) Als op zeker vijf van bovenstaande criteria 'een aanmerkelijke achteruitgang' is, volgt er een uitgebreid onderzoek. Tijdens het onderzoek heeft het land geen veilige status.

Blijkt uit nader onderzoek dat er toch geen sprake is van de eerder geconstateerde achteruitgang, dan blijft/komt het land op de lijst met veilige landen.

Lees ook:

- 'Veiligelanders kunnen we niet zomaar uit de asielprocedure zetten'

Meer over dit onderwerp:
TER APEL
Deel dit artikel:

Recent nieuws