'Ik wil dat kinderen het Gronings meer gaan waarderen'

'Kinderen in de omgeving spreken steeds minder Gronings. Ik zie dat de taal wegzakt. Als je wilt voorkomen dat die verdwijnt, dan moeten kinderen het leren.'

Dat zegt Goos Gosling Slotegraaf. Hij is voorzitter van vereniging Dorpsbelangen Zandeweer, Eppenhuizen en Doodstil. Hij vond dat hij in actie moest komen.

In samenwerking met het Centrum Groninger Taal en Cultuur (CGTC), de provinciale steuninstelling voor immaterieel erfgoed in Groningen, ontwikkelt Dorpsbelangen een onderwijsapplicatie voor de Groningse taal.

De app met de werknaam Van Old noar Jong is bedoeld voor kinderen tussen groep 5 en 8 op de basisschool en moet volgend jaar verschijnen.

Interviews

De naam Van Old noar Jong geeft al een idee: oudere Groningers moeten bij het project worden betrokken om het dialect door te geven. Met een oproep via de mail probeert Dorpsbelangen ze deze week te werven.

'Deelnemers moeten goed Gronings kunnen. Ook moeten ze in de omgeving geboren en getogen zijn. Of ze nu twintig of tachtig jaar oud zijn, dat maakt weinig uit. Maar ik zie wel dat ouderen gewoon veel beter Gronings spreken', aldus Slotegraaf.

Hij hoopt dat minstens twintig mensen zich aanmelden.

Spel

Van deelnemers wordt gevraagd om Groningse woorden en uitdrukkingen in te spreken. Dat zou eind januari 2019 moeten gebeuren. Van die verzameling worden verhalen geschreven die weer door dialectsprekers in dezelfde dorpen worden ingesproken.

Uiteindelijk vormen de interviews een basis voor de app. Het is de bedoeling dat het op een 'game' lijkt, zodat kinderen het Gronings spelenderwijs oppikken. De focus ligt op luisteren, lezen, spreken en schrijven.

'Je moet het niet zien als een complete lesmethode, zegt Slotegraaf. 'Het is de bedoeling dat de kinderen Groningse woorden en uitdrukkingen leren, maar grammaticale vervoegingen leer je er niet mee.'

CGTC

De ontwikkeling van de applicatie wordt betaald uit het budget van het CGTC. Daarnaast wordt er externe financiering voor gezocht.

Professor Goffe Jensma is lid van het managementteam van het centrum. Samen met zijn collega hoogleraar Gronings Martijn Wieling van de Rijksuniversiteit Groningen is hij vanuit het CGTC betrokken bij het project.

'Dorpsbelangen heeft ons benaderd met het idee om kinderen het Gronings bij te brengen', zegt Jensma. 'Wij zagen er wel wat in. Zo is in samenspraak het idee van de app ontstaan.'

'Daarnaast zien wij dit als een mogelijkheid om Groningse woorden en klanken te verzamelen,' zegt Jensma. Het centrum houdt een digitaal woordenboek van het Gronings bij. 'Stel je voor: je neemt in twee dorpen honderd woorden op, dan heb je al een goed beeld van wat de verschillen zijn.'

Uitbreiding

Hoewel men het vaak heeft over 'het Gronings', kan men moeilijk spreken van één Gronings dialect. Het bestaat uit grofweg acht varianten, van het Stadsgronings tot het Hogelandsters in de omgeving van Zandeweer, Eppenhuizen en Doodstil. Als het project slaagt dan wil CGTC het project uitbreiden.

De verschillende variaties van het Gronings op kaart (Bron: Wikimedia)

Afbeelding

'Zo kunnen we dit toepassen bij andere varianten van het Gronings zoals het Westerkwartiers', zegt Jensma. 'Daar spreken ze woorden anders uit dan in het Hogeland. Het is leuk om die mensen erbij te betrekken.'

Hij kijkt verder. In oktober is een convenant getekend waarin het Nedersaksisch is erkend als regionale taal. 'Het convenant geeft ruimte om met andere provincies samen te werken. Dat is een positief effect. Zo zou je het project ook in andere Nedersaksische gebieden kunnen uitzetten.'

Planning

Vooralsnog werken de betrokken partijen aan een pilotversie. De pilotversie van de applicatie wordt ontwikkeld door leerlingen van het Alfa College, die ongeveer een half jaar bij het CGTC stage lopen.

'We zijn in gesprek met een school die het in een les kan aanbieden', aldus Slotegraaf. 'Ik zie het project als geslaagd wanneer je op het schoolplein meer kinderen Gronings hoort spreken. Uiteindelijk wil ik dat kinderen het Gronings meer gaan waarderen.'

De inspreekdagen zijn op 23 en 24 januari in Zandeweer. Belangstellenden kunnen zich opgeven op de facebookpagina van Dorpsbelangen Zandeweer Eppenhuizen en Doodstil of mailen naar DorpsbelangenZED@gmail.com.

Lees ook:
- Officieel: Nedersaksisch, en dus Gronings, is erkend Nederlands

Meer over dit onderwerp:
kunst_en_cultuur ZANDEWEER
Deel dit artikel:

Recent nieuws