Het is nooit stil rond Groningen Airport Eelde: een overzicht

Groningen Airport Eelde kreeg vrijdag het vertrouwen van de aandeelhouders, ondanks een tekort op de begroting. Voor 'Eelde' was het een roerige maand, nadat bekend werd dat luchtvaartmaatschappij Nordica het vliegveld de rug toekeert.

Het nieuws over Eelde volgde zich de afgelopen weken in snel tempo op, niet voor het eerst. We zetten de belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen jaren chronologisch op een rij.

Sinds 1931

Groningen Airport Eelde bestaat sinds 1931. Op 15 augustus van dat jaar gaat de eerste passagiersvlucht van Eelde naar Schiphol. Tijdens de Tweede Wereldoorlog komt de luchtvaart zo goed als stil te liggen. Na de oorlog komt het weer op gang. In 1953 openen twee nieuwe start- en landingsbanen. Een hoofdbaan van 1800 meter en nog eentje van 1500 meter.

Een langgekoesterde wens

Al snel ontstaat de wens om de start- en landingsbaan te verlengen. Tientallen jaren wordt erover gepraat.

Minister Jan Pronk gaat in september 2000 akkoord met de baanverlenging van het vliegveld. De Tweede Kamer moet er nog wel mee instemmen. Dat gebeurt ruim een half jaar later. De start- en landingsbaan wordt zevenhonderd meter langer en komt daarmee uit op 2500 meter.

Niet iedereen is het daarmee eens. Er is protest van de Vereniging van Omwonenden van luchthaven Eelde (VOLE), wat weer leidt tot woede bij de vliegvelddirectie. Het is een langdurig proces. Eind 2002 sluiten het Rijk en de provincies Groningen en Drenthe een deal, waarin staat dat er voldoende geld beschikbaar komt voor de geplande baanverlenging.

Ryanair komt met dagelijkse vluchten

Een opsteker voor het vliegveld: in het voorjaar van 2003 maakt prijsvechter Ryanair bekend dat het dagelijks gaat vliegen tussen Eelde en Londen Stansted. De luchthavendirectie verwacht dat het leidt tot een jaarlijkse groei van 60.000 passagiers.

Lang duurt de lijndienst niet, want in maart 2004 maakt Ryanair bekend na 28 april van dat jaar weer te stoppen met de vluchten van en naar Eelde. De luchtvaartmaatschappij zegt dat er te weinig passagiers mee gaan om rendabel te zijn.

Toestel naast de baan

In juni 2003 belandt een toestel van Onur Air met 142 passagiers aan boord naast de baan. Het duurt tot de volgende dag voordat het vliegtuig is uitgegraven en afgevoerd, waardoor negen vakantievluchten van en naar Eelde geannuleerd moesten worden. De schade wordt becijferd op zo'n twee ton, die Eelde wil verhalen op Onur Air.

Het toestel van Onur Air naast de baan (Foto: Jos Schuurman/FPS)

Afbeelding

Gesteggel over geld

De door het vliegveld gewenste baanverlenging blijft intussen de gemoederen bezighouden. In het najaar van 2003 is er gesteggel over geld en treffen voor- en tegenstanders elkaar voor de Raad van State. Die oordeelt dat er opnieuw onderzoek gedaan moet worden.

Overname aandelen

In februari 2004 ligt er een akkoord over de overname van aandelen in het vliegveld door de provincies Groningen en Drenthe, samen met de gemeenten Assen, Groningen en Tynaarlo. Ze nemen de aandelen over van het Rijk. In de zomer worden de aandelen overgedragen, met de verplichting om de luchthaven tien jaar lang financieel te ondersteunen. Het jaarlijks verlies bedraagt ongeveer een miljoen euro.

Naar de Europese Commissie

In maart 2006 stelt het kabinet dat de bezwaren tegen de baanverlenging ongegrond zijn. In het voorjaar van 2007 verschijnt er een rapport dat stelt dat de baanverlenging veel minder werkgelegenheid oplevert dan de luchthavendirectie voorspiegelt. Een uitspraak van de Raad van State laat nog even op zich wachten, als in de zomer van dat jaar blijkt dat de zaak eerst getoetst moet worden bij de Europese Commissie. Want is het feit dat het Rijk garant staat ongeoorloofde staatssteun?

Nieuwe vertraging

Opnieuw vertraging in de besluitvorming rond de baanverlenging, als in april 2008 blijkt datde Raad van State meer tijd nodig heeft om tot een oordeel te komen. Drie maanden later wordt duidelijk dat er inderdaad sprake is van staatssteun en dat mag niet.

Baanverlenging een stapje dichterbij

In de winter van 2009 wordt de champagne ontkurkt op het vliegveld als de Europese Commissie zegt dat het geen bezwaren heeft tegen de baanverlenging. Maar daarmee is het nog niet zeker dat die verlenging er ook écht komt. Wel worden de voorbereidingen opgestart. In januari 2010 komt de aanleg weer een stapje dichterbij, als uit de milieueffectrapportage blijkt dat dat de verwachte geluidshinder en luchtverontreiniging binnen de perken blijven.

Licht op groen voor de baanverlenging

In de zomer van 2011 blijkt dat opnieuw een jaar vertraging optreedt voor de baanverlenging. In februari 2012 is er dan toch de definitieve uitspraak: de baanverlenging mag doorgaan.

Bij noordelijke ondernemers gaat de vlag uit na het nieuws over de baanverlenging en een maand later gebeurt dat opnieuw. Nu omdat Eelde bekendmaakt dat er gevlogen gaat worden op Milaan, Marseille en Mallorca. Daar komt later nog een verbinding met Barcelona bij. Om overigens in januari 2013 weer te verdwijnen.

Bom gevonden

Begin juni 2012 wordt een begin gemaakt met de werkzaamheden voor de baanverlenging. In februari is er even paniek, als er een vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog gevonden wordt. Het vliegveld en de omgeving worden ontruimd, de bom wordt uiteindelijk veilig tot ontploffing gebracht.

In april 2013 is het vliegveld twee weken dicht, vanwege het werk aan de start- en landingsbaan. Twee weken later zit het werk erop en verricht staatssecretaris Wilma Mansveld de openingshandeling op het vliegveld. Bij de luis in de pels van de luchthaven, VOLE, zijn ze niet onder de indruk. 'Uitzichtloze toekomst voor Groningen Airport Eelde', zeggen ze.

Kritisch rapport

In september van dat jaar presenteert de Noordelijke Rekenkamer een rapport waarin staat dat het vliegveld 'niet, of pas op zeer lange termijn' kostendekkend is. Er staan stevige verwijten in aan het adres van de provincies Groningen en Drenthe. Die zouden 'hun ogen gesloten hebben voor de economische realiteit'.

In december 2013 komt het nieuws dat Groningen Airport Eelde weer een aantal bestemmingen kwijtraakt, namelijk Milaan, Malaga en Dalaman in Turkije. In het voorjaar komt er ook weer eentje bij: Londen Southend. En in de zomer van 2014 wordt het Poolse Gdansk toegevoegd aan de lijst met bestemmingen.

In het voorjaar van 2014 krijgt de luchthavendirectie slecht nieuws van de provincie Groningen. Dat is niet bereid om de portemonnee te trekken voor een nieuwe terminal en brandweerkazerne op het vliegveld. De gezamenlijke aandeelhouders zouden daarvoor 17 miljoen euro op tafel moeten leggen.

Afbeelding
(Foto: Jos Schuurman/FPS)

Bestemmingen weg en erbij

Ryanair maakt in oktober 2014 bekend te stoppen met de vluchten naar Mallorca en Girona. Enkele weken later wordt bekend dat er gevlogen gaat worden op Bodrum. Daar komt niet veel later nog een vlucht naar het Griekse eiland Corfu bij. Die worden in de zomer van 2015 weer geschrapt.

Somber beeld

In januari 2016 verschijnt een kritisch rapport dat door de aandeelhouders is opgesteld. Er wordt een somber beeld geschetst van de toekomst van de luchthaven, met name vanwege tegenvallende inkomsten. Vliegvelddirecteur Marco van de Kreeke is desondanks 'positief gestemd'.

'Hub hub hoera!'

In de zomer van 2016 klinkt er 'hub hub hoera!' vanaf het vliegveld, als dankzij luchtvaartmaatschappij Nordica een verbinding met Kopenhagen wordt aangekondigd. En vanaf de internationale luchthaven in de Deense hoofdstad - een zogenaamde hub - staat voor Eelde de poort naar de rest van de wereld open. Bij VOLE zijn ze minder enthousiast: 'Een wanhoopsoffensief', klinkt het daar.

Nordica kiest voor Eelde (Foto: Jos Schuurman/FPS)

Afbeelding

Wel of niet investeren?

In het najaar van 2016 praten de aandeelhouders weer over investeringen in de luchthaven. Uiteindelijk stemmen alle aandeelhouders daarmee in, al stelt de stad Groningen wel een aantal 'stevige voorwaarden'. Zo wil Stad onder meer dat ook het bedrijfsleven de portemonnee trekt. Al zijn die niet voornemens om meteen naar het chequeboek te grijpen, blijkt tijdens een bijeenkomst van ondernemers.

In mei 2017 maakt de provincie bekend dat het nog een bedrag van 13,8 miljoen euro in GAE steekt. Drenthe volgt niet veel later. In de stad Groningen wordt hardop getwijfeld over de voorgenomen investering. In november komt het hoge woord eruit: Stad gaat de gevraagde twaalf miljoen euro niet betalen. Het wordt de helft. De provincie is er niet blij mee.

Nieuwe wijzigingen in het vluchtaanbod

Eind 2017 zijn er weer een aantal bestemmingen die verdwijnen: Kos, Lanzarote en Gdansk. München en Brussel komen er later bij, net als Nice. Vliegen naar Brussel blijkt uiteindelijk een utopie, want de verbinding komt vanwege te weinig belangstelling niet van de grond.

Exit Nordica

Deze maand wordt bekend dat Nordica stopt met de vluchten naar Kopenhagen en München, waardoor ook de verbinding met de hubs wegvalt. De aandeelhouders roeren zich. 'We investeren niet als passagiersgroei uitblijft', zegt gedeputeerde Patrick Brouns namens de provincie Groningen.

Uit de begroting voor 2019 blijkt bovendien dat het minimum in zicht komt, door het wegvallen van de Nordica-vluchten. De aandeelhouders komen bij elkaar om erover te praten. Eelde krijgt twee weken respijt voor een sluitende begroting, extra investeringen komen er niet.

Op de laatste vrijdag voor Kerst praten de partijen opnieuw. De nieuwe begroting vertoont nog steeds een tekort van 400.000 euro, maar daar gaan de aandeelhouders mee akkoord. In januari moet er een definitieve begroting liggen.

Meer over dit onderwerp:
groningenairporteelde achtergrond EELDE
Deel dit artikel:

Recent nieuws