Energiecommissaris: 'Niet als een bulldozer dwars door de samenleving heen denderen'

Sinds een aantal maanden heeft de provincie Groningen een energiecommissaris. Hotze Hofstra uit Groningen is in deze onbezoldigde functie aangesteld om verbinder te zijn tussen alle partijen en instanties die zich met verduurzaming bezighouden.

Tijdens zijn studie geografie en planologie kwam de liefde voor een betere wereld al bovendrijven. 'Vanaf dat ik ging studeren ben ik van het vak gaan houden.' Hofstra studeerde af op het onderwerp hoe om te gaan met het Ciboga-terrein in Groningen.

Ciboga

Het terrein van de oude gasfabriek in de stad was vervuild en dat stond lange tijd nieuwbouw op die plek in de weg. Ontwikkelaars hebben meer interesse om buiten de stad te bouwen.

Hoe krijg je zo'n project dan wel op gang? 'Ik vind het belangrijk dat bij iedere ontwikkeling nagedacht wordt hoe we het beter kunnen maken. Ik denk altijd na over hoe het over dertig jaar zou kunnen zijn. Het moet duurzaam zijn. Dat heet ruimtelijke kwaliteit.'

Stroomversnelling

Na eerst een periode in het westen des lands te hebben gewerkt kwam Hofstra met zijn gezin een jaar of zeven geleden terug naar Groningen.

'Mijn vrouw en ik hebben altijd tegen elkaar gezegd: ooit gaan we terug. Door privé-omstandigheden kwam het besluit in een stroomversnelling. Ik nam ontslag en ben in Groningen voor mijzelf begonnen.'

Netwerk opfrissen

Hij werd kwartiermaker bij de Energy Board in Noord-Holland. Een samenwerkingsverband met onder andere vertegenwoordigers van de Noord-Hollandse zeehavens en het Energieonderzoek Centrum (ECN).

De relatie met Energy Valley in Groningen was interessant. 'Ik kon mijn netwerk weer opfrissen en zo rolde ik snel de regio weer in.'

Ik denk altijd na over hoe het over dertig jaar zou kunnen zijn. Het moet duurzaam zijn
Hotze Hofstra - Energiecommissaris

Belang samenleving

Hofstra kijkt altijd naar de maatschappelijke kant van projecten. 'Waar zit het belang van de samenleving en wat gaat er veranderen? Geld verdienen vind ik minder belangrijk. Dat kan ik op verjaardagen niet met droge ogen uitleggen.'

De maatschappelijke relevantie ziet Hofstra als zijn belangrijkste profilering. 'Ik zit in een vak waar ik eraan kan werken om de wereld en de omgeving beter te maken. Samenwerken is daarbij belangrijk. Je moet niet als een bulldozer dwars door de samenleving heen willen denderen.'

Landelijk klimaatberaad

De functie van energiecommissaris is voortgekomen uit het landelijke klimaatberaad en de bijbehorende klimaattafels onder leiding van Ed Nijpels.

Deze tafels hebben elektriciteit, industrie, mobiliteit, landbouw en gebouwde omgeving als thema en werken samen aan het Klimaatakkoord. 'Het gekke was dat de samenleving niet vertegenwoordigd was.'

Regionale vertakking

Dat is in eerste instantie opgelost met ondernemer Ruud Koornstra als een nationale energiecommissaris. Hij schoof bij alle tafels aan.

Op basis daarvan was al snel de conclusie dat het verder uitgerold moest worden. 'Het is sterker als het een regionale vertakking heeft', zegt Hofstra.

Onbezoldigde rol

Er worden nu op steeds meer plekken regionale energiecommissarissen benoemd. Zo kwam Hofstra in beeld. Samen met Bouwe de Boer (Friesland) en Femke Adriaens (Drenthe) vertegenwoordigen vormen ze de Energiecommissie Noord-Nederland.

Het is een informele en onbezoldigde rol. Hofstra: 'Het geeft mij wel een extra stempeltje. Het is een eervolle benoeming en het geeft een extra platform. Ik kan bijvoorbeeld zo de gedeputeerde bellen als ik ergens tegenaan loop.'

'Konijn in een koplamp'

Hij ziet het als zijn taak eraan bij te dragen dat veranderingen gedragen worden. 'Niet iedereen kan in het tempo mee. De ene woningbouwcorporatie is bijvoorbeeld als een dolle bezig om energieneutraal te bouwen, terwijl ze bij andere corporaties nog als een konijn in een koplamp kijken als het hierover gaat. Dan is het aan mij om partijen bij elkaar te brengen. Mijn rol heeft met communicatie en kennisoverdracht te maken. Ik ben geen loket, maar ik kan wel mijn kennis en netwerk beschikbaar stellen.'

Eerste doel

Het eerste concrete doel is om in 2020 de tweede editie van de Elfwegentocht te organiseren voor heel Noord-Nederland. Dit jaar werd het evenement voor het eerst gehouden als onderdeel van Leeuwarden als Culturele Hoofdstad van Europa. De opzet was om in Friesland de eerste twee weken van juli fossiel-vrij te rijden zonder een druppel fossiele brandstof te gebruiken. Het doel is om deze beweging verder op gang te krijgen.

Competitie

'Er ontstaat onderlinge competitie tussen de verschillende energiecommissarissen in het land en dat is leuk. In Amsterdam, waar onder andere oud-minister Jacqueline Cramer energiecommissaris is, meldde men dat Amsterdam de duurzame koploper in Nederland is, maar dat is natuurlijk niet zo: dat is het Noorden! Dat levert een leuke discussie op onderling, en zorgt ervoor dat we elkaar blijven prikkelen. Het commissariaat brengt kennisuitwisseling tot stand, dat merk ik nu al.'

Prijzen dalen sneller

Kan een energiecommissaris op basis van kennis en kunde de toekomst van duurzaamheid schetsen?

'Ik verwacht dat energie op termijn goedkoper wordt. Prijzen van zonnepanelen, elektrische auto's en andere duurzame oplossingen zullen sneller dalen dan gedacht. Kijk naar de ontwikkeling van accu's: de prijzen daarvan dalen sneller dan die van computers en chips destijds', zegt Hofstra.

Over tien tot vijftien jaar zal de provincie er behoorlijk anders uitzien dan nu het geval is
Hotze Hofstra - Energiecommissaris

In de middeleeuwen al

Volgens Hofstra is de maatschappelijke impact van energie en klimaat er al heel lang.

'Energie heeft altijd invloed op de leefomgeving. Dat is in de middeleeuwen al begonnen met de veenafgraving. Over tien tot vijftien jaar ziet de provincie er behoorlijk anders uit dan nu het geval is. Het gebruik van zon en wind neemt verder toe, maar ook maatregelen om water vast te houden of juist te keren zullen effect op het landschap hebben. In de woonomgeving krijgen we bijvoorbeeld veel meer laadpunten voor elektrische auto's.'

Niet in het harnas

Maar er is meer. 'De maatschappelijke discussie blijft scherp. Vooral mensen die zich zorgen maken over de betaalbaarheid of de impact van grote projecten zal je blijven horen. Die hebben een terecht punt. Mijn boodschap voor iedereen in dit vak is om de samenleving niet tegen je in het harnas te jagen', stelt Hofstra.

'Het Rijk maakt nu al uitglijders. Kijk maar naar het rumoer rondom het Klimaatakkoord en de recent verhoogde gasprijs. Een ander punt is dat Den Haag verantwoordelijk is voor windparken boven de honderd megawatt. Dan komen mannen in driedelige pakken op bewonersavonden om de plannen te bespreken. Niemand kent deze mensen, dus dat werkt niet. Nogmaals: om succesvol te zijn, heb je iedereen nodig. Alleen dan kun je het draagvlak behouden.'

Meer over dit onderwerp:
NoordZaken economie GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws