Ga je dit weekend mee terug naar de winter van 1979?

Tientallen Groningse steden, dorpen en gehuchten zijn door sneeuw en ijzel van de buitenwereld afgesneden. Metershoge sneeuwduinen hebben van onze provincie een barre woestenij gemaakt. Het leger komt uiteindelijk om de Groningers uit te graven.

Dit lijkt een spannend jongensboek, maar op 14 februari 1979, veertig jaar geleden, is dit de realiteit.

Noordmannen

Het Radio Noord-programma Noordmannen maakt morgen, zondag 10 februari, een vier uur durende uitzending over deze barre winter. Van acht tot twaalf uur delen Groningers (en niet-Groningers) hun goede en minder goede herinneringen met ons.

Wij blikken nu alvast terug met verhalen die mensen tien jaar geleden hebben verteld in het TV Noord-programma Gedane Zaken. Ga je mee terug naar de winter van 1979?

De voorwaarden voor de horrorwinter

Eigenlijk valt er in die winter van 1978/1979 helemaal niet zo veel sneeuw. Het zijn de weersomstandigheden vooraf die van februari een horrormaand maken. 'De sloten waren al dichtgesneeuwd en daar was een laag ijzel overheen gekomen', vertelt amateur meteoroloog Wigbold Wierenga die de ontwikkelingen in 1979 op de voet volgde. 'Elke sneeuwvlok die viel, kon mijlenver verstuiven. Er is sneeuw uit Noord-Duitsland hier naar toe gestoven, omdat de Dollard ook dichtgevroren was. De eerste hindernissen die de sneeuw tegenkwam, waren de dorpjes in de weidse vlakten, zoals Sint Annen, Huizinge en Oosternieland.'

Radio Noord

In het westen van het land dringt de ernst van de situatie niet door. De landelijke media laten het afweten en de Groningers zitten gekluisterd aan Radio Noord. De regionale omroep zendt voor het eerst in haar geschiedenis de hele dag uit.

'Er was geen plan, we zijn gewoon gaan uitzenden', vertelt Roel Dijkhuis, die in 1979 verslaggever was voor Radio Noord. 'We hebben mensen gebeld en die hebben we in de uitzending getrokken. Vervolgens zijn ook verslaggevers het gebied ingegaan. Ik herinner mij collega John Bolt die zijn huis niet uit kon komen. Vanuit zijn belegerde vesting in Schouwerzijl deed hij verslag van wat er in zijn gebied gebeurde.'

Brandweer haalt brood

Bolt vertelde bijvoorbeeld dat in Noordbroek geen plak brood meer te krijgen was. 'De brandweer van Oosterbroek gaat brood halen uit naburige gemeenten en brengt dat bij de Mikro Markt in Noordbroek. De inwoners kunnen daar vanmiddag brood gaan halen.'

De rest van Nederland wordt wakker

Langzaam dringt de situatie door in de rest van Nederland. 'Autowegen en treinbanen zijn onbruikbaar en telefoonverbindingen laten het afweten. Ook zijn veel plaatsen verstoken van elektriciteit. De steden Groningen en Leeuwarden zijn onbereikbaar. In Veendam is een noodhospitaal ingericht', meldt de NOS uiteindelijk.

Van Agt op lage lakschoenen

Minister-president Dries van Agt landt met een helikopter op de Kielsterachterweg. Verslaggever Roel Dijkhuis is erbij. 'Hij stapte uit in een dunne regenjas en in lage gepoetste lakschoenen en zonk meteen tot zijn enkels in de sneeuw.' Ook voor amateur meteoroloog Wigbold Wierenga was het duidelijk: 'Je kon aan zijn kleding zien dat hij eigenlijk niet wist wat er aan de hand was.'

Dooi en wateroverlast

Uiteindelijk komt er een eind aan de ijzel en sneeuw en treedt de dooi in. Die zorgt voor een nieuw probleem: wateroverlast. 'Gelukkig regende het niet veel, anders was het probleem nog groter geweest', denkt Wierenga. 'Desalniettemin was er vooral overlast in het Westerkwartier. Dat was Drents smeltwater dat onze kant op kwam.'

Wierenga besluit: 'De winter van 1979 laat je ook zien hoe nietig de mens is. Ik denk dat als we ooit weer zo'n situatie krijgen, met de veel fragielere infrastructuur van nu, dat de gevolgen een stuk ernstiger zijn.'

De uitspraken in dit artikel zijn gedaan in het TV Noord-programma Gedane Zaken van februari 2009.

Lees ook:

- Ons dossier over de winter van 1979

Meer over dit onderwerp:
winter1979 GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws