Ook Stad en Ommeland zullen Brexit voelen

Het aftellen is begonnen. Nog 55 dagen en dan zegt Groot-Brittannië dag tegen de EU. NoordZaken heeft hoogleraar Economie en Brexit-onderzoeker Bart Los gevraagd de komende weken een blog bij te houden waarin hij vertelt hoe het vertrek van het VK uitpakt voor de noordelijke regio.

Door Bart Los

Het was begin deze week weer een spektakel van jewelste. Al bijna twee jaar vechten de Britse parlementsleden en ministers elkaar het veel te krappe Lagerhuis uit. Week na week worden chaosrecords aan diggelen gedebatteerd. Helaas is Brexit meer dan een veelbekeken tv-show.

Twee en een half jaar na het referendum is de onzekerheid voor iedereen nog steeds enorm. Wordt het een zachte of een harde Brexit? Er zijn heel wat varianten op tafel gekomen (en er weer vanaf gevallen) en misschien gaat de hele Brexit uiteindelijk niet eens door. Hoe gaat het verder? Geen idee, voor mij is de glazen bol net zo troebel als voor iedereen…

Een No Deal-variant zou kunnen betekenen dat de vluchten tussen Eelde en London-Southend worden gestaakt
Bart Los-hoogleraar economie

Dicht bij huis

Laten we eens dicht bij huis kijken. Wat zou Brexit voor Groningen betekenen? Ook die vraag is lastig. Een knetterharde No Deal-variant zou bijvoorbeeld kunnen betekenen dat de vluchten tussen Eelde en London-Southend moeten worden gestaakt, doordat Europese luchtvaartverdragen niet langer voor het Verenigd Koninkrijk gelden.

De kans is groot dat over zaken zoals deze nog wel afspraken worden gemaakt. Voor arbeidsmigratie ligt dat anders. In veel Brexit-varianten zullen EU-burgers moeilijker aan een baan in Engeland kunnen beginnen. Dat heeft nadelen, maar misschien ook een voordeeltje: talentvolle spelers van de FC zullen minder snel te vroeg naar een derderangs Engelse club vertrekken…

Export flink moeilijker

Serieuzer: voor het Groningse bedrijfsleven is het met name de vraag welke beperkingen op handel tussen de EU-landen en het VK zullen gaan gelden. Het lijkt vrij zeker dat exporten van diensten flink zullen worden bemoeilijkt, maar er zijn Brexit-versies waarin de handel in goederen juist weinig klappen zal krijgen. Onzekerheid alom dus, zeker niet alleen in het Lagerhuis!

Handelsschokken

Met collega's heb ik de afgelopen jaren maatstaven voor de blootstelling van landen en regio's aan grote handelsschokken zoals Brexit ontwikkeld. Welk deel van alle lonen en ander inkomen is in gevaar als de handelsstromen tussen het VK en de EU helemaal opdrogen?

Risico

Meteen wordt duidelijk dat niet alleen het VK zelf de grootste tik krijgt. 8,5 procent van alle lonen en andere inkomens worden door Brexit geraakt. Voor Ierland is dat deel 8,2 procent. Ook de Nederlandse economie zal niet immuun zijn voor Brexit. Hier zal 4,5 procent van de inkomens direct de gevolgen voelen. De schade voor andere landen is waarschijnlijk duidelijk kleiner.

Als we ons op Groningen richten is het verstandig naar de Brexit-blootstelling van het arbeidsinkomen te kijken, zodat voor een deel elders genoten inkomen uit de gaswinning buiten beschouwing blijft.

Bedrijven die zelf niet naar het VK exporteren kun toch gevolgen ondervinden
Bart Los

We concluderen dan dat ongeveer 3,5 procent van de lonen die in de provincie verdiend worden risico lopen. Dat is dus wat minder dan Nederland als geheel. De cijfers verschillen flink tussen sectoren: de risico-index voor de landbouwsector is 12 procent, terwijl we voor de industrie en dienstverlening respectievelijk 8 en 3 procent meten.

Oppassen

Deze percentages zijn hoog genoeg voor Groningse bedrijven om diepgaand te onderzoeken of en op welke manieren ze risico lopen. Bedrijven die zelf niets naar het VK exporteren kunnen op indirecte wijze toch gevolgen ondervinden, omdat bijvoorbeeld hun belangrijkste afnemers veel op de Britse markt afzetten. Oppassen dus!

Bart Los is econoom en hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen. Met collega's van de RUG en de universiteiten van Sheffield en Birmingham heeft hij de gevolgen van Brexit onderzocht.

Meer over dit onderwerp:
economie GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws