Instellingen

Wordt het mysterie van de verdwenen letters van het gemeentehuis ooit opgelost?

Het gemeentehuis van Bedum
Het gemeentehuis van Bedum © APB/Historische Vereniging Bedum

Het mysterie van de verdwenen letters op het gemeentehuis van Bedum. Zo zou dit verhaal ook best kunnen heten. Maar een ding is zeker: het verhaal kent volgens de gemeente Het Hogeland geen happy end.

De letters komen nooit meer terug, zegt de gemeente. Of ligt het toch nog net even iets anders?

De gemeente Bedum ging bij het begin van het nieuwe jaar op in de gemeente Het Hogeland. En daarmee verloor ook het dik honderd jaar oude gemeentehuis aan de boorden van het Boterdiep zijn functie.

Beelden uit vervlogen tijden

De Bedumers wilden een waardig afscheid van hun Beem en maakten als een warme herinnering een heuse film met de titel 'Bedum vóór de herindeling'. De mensen smulden van de prachtige beelden uit vervlogen tijden.

Het viel op dat vroeger op het gemeentehuis prachtige letters prijkten en dat diezelfde letters anno 2018 niet meer aan de gevel hingen.

Wat zou er mooier zijn dan dat de letters weer op het gemeentehuis zouden worden geschroefd?, dachten de Historische Vereniging Bedum en dorpsvereniging Algemeen Plaatselijk Belang (APB). Zij zagen een tastbare herinnering aan hun mooie gemeente wel voor zich.

Niemand die het weet

Maar waar waren de twaalf antieke letters gebleven? Wanneer zijn ze ooit van de gevel getrokken? Vragen waarop een antwoord bij de mensen van de voormalige gemeente Bedum te krijgen moest zijn. Niet dus. Niemand die het weet.

Voorzitter Henk van der Velde van APB en de historische vereniging zouden graag zien dat als de letters niet boven water komen, er replica's van de letters worden gemaakt en aan de gevel worden gespijkerd.

Onderzoek

Wij bellen met voorlichter Paul Kremer die jarenlang het woord voerde voor de gemeente Bedum en nu zelf ook onderdeel is geworden van de nieuwe gemeente Het Hogeland. Wij willen weten hoe het nu precies zit. Kremer weet van de letterkwestie en belooft op onderzoek uit te gaan.

Enkele dagen later komt Kremer met een grondig antwoord. De letters blijken ooit te zijn opgeslagen bij de dienst Openbare Werken in Bedum. Maar ze zijn nu spoorloos verdwenen. Kremer heeft niet kunnen achterhalen wanneer en hoe ze nou in rook op zijn gegaan.

Ook is niet duidelijk wanneer de letters nu van de gevel zijn gehaald. Kremer heeft een vermoeden dat het rond 1975 al is gebeurd. Destijds kreeg het oude gemeentehuis een aanbouw en de publieksingang werd verplaatst naar het nieuwe gedeelte.

In opslag

Om verwarring te voorkomen zijn mogelijk toen in 1975 de letters in opslag gegaan. Ook zou het kunnen zijn dat het is gebeurd toen jaren later de gevel van het oude gebouw nieuw voegwerk kreeg. Wanneer dat precies is geweest, is vooralsnog ook niet achterhaald.

In 1998 werd het oude Bedumer gemeentehuis aangewezen als rijksmonument. Toen was het gebouw al jaren letterloos en in de archieven wordt een dikke twintig jaar geleden ook geen melding gemaakt van de letters GEMEENTEHUIS.

Oorlogsjaren

Het wordt nog merkwaardiger als Kremer wijst op een foto op de website over de bevrijding van Groningen. De foto staat bij een artikel over de oorlogsjaren in Bedum. Daarop de voorkant van het gemeentehuis met honderden mensen ervoor die de bevrijding vieren. De gevel van het gebouw is letterloos.

Zou het zo kunnen zijn dat de letters in de oorlogsjaren al van de gevel van het gemeentehuis zijn geroofd? Daar is Kremer heel zeker over. 'Ik heb foto's gecheckt uit de jaren vijftg en zestig en toen zaten de letters er weer op. Mogelijk dat ze in de oorlog op last van de Duitsers zijn weggehaald.'

Zoals het er nu naar uitziet ligt de dader misschien wel letterlijk op het kerkhof.

Gevel blijft leeg

Wat er ook is gebeurd met de letters, de gemeente Het Hogeland is klip en klaar over de toekomst. De gevel van het oude gemeentehuis in Bedum blijft leeg. Geen antieke letters. geen replica.

De gemeente ziet geen enkele aanleiding om de letters terug te halen. Dat heeft twee redenen. Het voormalige gemeentehuis van Bedum is nu geen gemeentehuis meer maar slechts één van de publiekslocaties (servicepunten) van de nieuwe gemeente Het Hogeland.

'Het heeft vooral te maken met de aanwijzing van rijksmonument', zegt Kremer. 'Toen in 1998 zaten de letters er niet op en is het gemeentehuis een rijksmonument geworden zonder letters. Dus mogen ze er niet alsnog weer op worden bevestigd', aldus de woordvoerder van de gemeente Het Hogeland.

Muis krijgt een mooi staartje

Beem zal het dus voorlopig met oude foto's en de herinnering aan het gemeentehuis moeten doen. Maar dat moet je nou net niet tegen voorzitter Henk van der Velde van Algemeen Plaatselijk Belang zeggen.

'Wij weten wat ons te doen staat', is het eerste wat Van der Velde zegt. En wat is dat?

'Samen met de Historische Vereniging Bedum gaan we een in een brief aan het college een verzoek indienen om nieuwe letters te plaatsen, want hier leggen wij ons natuurlijk niet bij neer. De nieuwe gemeente wil graag draagvlak, dan moet je dit niet doen', klinkt Van der Velde uiterst strijdbaar.

'Een ding is zeker dit muisje krijgt zeker nog een mooi staartje....'