Fouten maken is niet goed, maar soms ook wel

Tegen ondernemers die willen vernieuwen wordt gezegd dat mislukken niet erg is. O ja? Innovatiedeskundige en NoordZaken-expert Eelko Huizingh ontleedt het foutenvraagstuk.

Ons hele leven leren we geen fouten te maken. Vader en moeder thuis, de juf op school, ze hameren het er al op jonge leeftijd in: als je iets goed doet, volgt een beloning. Vroeger kreeg je een sticker, tegenwoordig een digitaal duimpje omhoog. Maar als je iets fout doet, kijken ze je meewarig aan. Of boos, of erger. Zo leren we: vermijd fouten maken.

Goeroes

En dan ga je werken en moet je innoveren. Innoveren is iets nieuws doen. En dat gaat de eerste keer vaker mis dan goed. Toch moet je innoveren. Dus wordt gezegd: falen was vroeger thuis en op school slecht, maar nu op je werk is dat goed! 'Fail fast, fail often' zeggen Amerikaanse goeroes.

Welke baas geeft een bonus geeft aan de kluns die de meeste fouten maakt?
Eelko Huizingh

Afrekenen

De werkelijkheid ervaren we vaak anders. Wie fouten maakt, wordt daarop afgerekend. Wie heeft er nou een baas die de bonus geeft aan de kluns die de meeste fouten maakt? Dus ook op het werk geldt: vermijd fouten maken.

Maar is het nu goed of slecht om fouten te maken? Zoals zovaak is het antwoord: dat hangt er vanaf. Amy Edmondson, hoogleraar leiderschap en management aan de Harvard Business School heeft daar een prima verhaal over geschreven. Ze onderscheidt negen verschillende soorten fouten, lopend van 'slecht' naar 'goed'.

Plakje smeltkaas

De slechtste soort fouten zijn afwijkingen van een voorgeschreven proces. De man in de koekjesfabriek die een stroopwafel in een pak gevulde koeken doet. Of het meisje bij McDonalds die de klant een Big Mac serveert zonder plakje smeltkaas. Dit soort afwijkingen worden niet gewaardeerd.

Geen afwijkingen

Het geldt niet alleen voor laagopgeleid werk. Stel dat u een openhartoperatie moet ondergaan en de chirurg u handenwrijvend vertelt dat hij het vandaag maar eens op een creatieve manier wil aanpakken. Daar wordt u vast niet blij van. In alle gevallen geldt: een proces is uitgebreid uitgedacht en uitgetest, daar willen we geen afwijkingen van.

Conducteur

Dat ligt al heel anders als het gaat om taken die te complex zijn om elke keer betrouwbaar uit te voeren. Veel taken zijn op papier heel nauwkeurig beschreven, maar als ze exact zo worden uitgevoerd, wordt niemand blij van het eindresultaat. Een NS-conducteur moet allerlei controles uitvoeren voordat de trein mag vertrekken.

Stiptheidsacties

Staat het sein op veilig? Is het tijd om te vertrekken? En stapt er niemand meer in of uit? Daarna sluit de conducteur alle deuren, behalve diens eigen. Dan: zijn alle deuren correct gesloten? Zit er niemand tussen? Is verder ook alles veilig verlopen? Als de conducteur dit allemaal volledig en nauwkeurig controleert, zullen nog maar weinig treinen op tijd vertrekken. Daarom worden werkgevers niet blij van stiptheidsacties. Terwijl juist dan de regels naar de letter worden opgevolgd!

Goede fouten komen voort uit experimenten bedoeld om te leren
Eelko Huizingh

Wat zijn echt goede fouten? Die komen bijvoorbeeld voort uit experimenten, bedoeld om van te leren. Boven deze blog staat een grote foto van mij. Maar zouden niet veel meer mensen deze blog helemaal lezen als er een kleine foto zou staan? Daar kunnen we heel lang over discussiëren. Maar een experiment geeft ons het echte antwoord.

Toon de helft van de lezers een pagina met een grote foto en de andere helft een pagina met een kleine foto. En meet hoe lang deze lezers op deze pagina blijven.

Voordeel

Kortom: fouten maken is soms slecht, maar soms ook goed. Ze kunnen leiden tot hoge kosten en ontevreden klanten. Maar fouten kunnen ook waardevolle nieuwe kennis opleveren, waar we in de toekomst voordeel van kunnen hebben.

Dr. Eelko Huizingh is universitair hoofddocent innovatiemanagement, directeur van expertisecentrum Vinci van de Rijksuniversiteit Groningen en auteur van het boek Innovatiemanagement.

Deel dit artikel:

Recent nieuws