Column: (Af)keuringen

'A rose by any other name would smell as sweet,' mijmerde Shakespeare's Romeo al over zijn nieuwe moppie. Met andere woorden, dingen veranderen niet als je er een ander etiket op plakt. En ze gaan er zeker niet anders van ruiken.

Politici, beleidsambtenaren, spindoctors en andere PR-types denken daar heel anders over. Als bijvoorbeeld mbo'ers studenten gaan heten, zijn ze vast ineens een stuk slimmer. Mensen met een 'afstand tot de arbeidsmarkt' krijgen ongetwijfeld makkelijker een baan dan terminale werklozen. Newspeak is van alle tijden. Een 'energietransitie' doet heel wat minder pijn dan een stevige verhoging van je stookkosten en dat je ineens op zo'n laffe inductieplaat moet koken. En als je zware lichamelijke arbeid zoals hardlopen of fitnessen ineens 'sport' gaat noemen, zijn mensen, zo gek als het klinkt, bereid er zelfs voor te betálen.

Een nieuw etiket doet wonderen. Zo dacht het UWV in Groningen blijkbaar dat je een wachtlijst met mensen die gekeurd horen te worden op arbeidsongeschiktheid, in het niets kon doen oplossen door die lijst gewoon weg te gooien. Even snel doorheen laten bladeren door een paar ingehuurde verpleegkundigen, wat stempeltjes met de handtekening van de keuringsarts erop, in de prullenbak ermee en hé, ineens een heel probleem verdwenen! Hele wachtlijst weg. Je stopt een hele categorie naamkaartjes gewoon in een andere bak. Of, als zelfs dat te veel moeite is, plak je de sticker 'Afgehandeld' op de bak 'Moet nog' en klaar is Kees.

De mensen die op die kaartjes staan, gaan er niet anders van ruiken en ze worden er ook niet meer of minder arbeidsongeschikt van. Ze krijgen nu alleen levenslang een uitkering, wat ongetwijfeld fijn voor ze is, maar wel weer koren op de molen van de wie-niet-werkt-zal-niet-eten-adepten, die zich zorgen maken over onze staatsruif.

Een vergelijkbaar fenomeen is inmiddels overbekend in het aardbevingsgebied, waar de overplakkerij van etiketten hét middel is om de versterkingsopgave in drijfzand te laten vastlopen. Categorieën huizen die wel, niet, later, o nee toch wel, misschien, ooit, eventueel, vrijblijvend, onder voorbehoud versterkt moeten worden, verhuizen van de ene bak naar de andere, afhankelijk van de berekeningen van het model van de NAM. Die moeten af en toe opnieuw worden gedaan omdat er steeds minder gas wordt gewonnen. Of omdat de metingen niet blijken te kloppen, zoals afgelopen week bleek bij de registratie van de grondversnelling door het KNMI. Met een beetje pech zorgen een paar nieuwe cijfertjes achter de komma ervoor dat ineens weer een groep huizen in een andere bak belandt.

De huizen waar het over gaat, gaan niet er anders van ruiken en ze worden er niet meer of minder sterk van. De bewoners wél, trouwens. Ze worden er knettergek, boos en bang van. Ze gaan er misschien zelfs anders van ruiken, naar angstzweet bijvoorbeeld.

Een ander etiket op een kaartenbak verandert de werkelijkheid dus toch. De inhoud van de bak mag hetzelfde zijn gebleven, maar krijgt wel een nieuwe bestemming: wel of niet afgekeurd, wel of niet versterkt. De lucht die uit deze etikettenplakkerij opstijgt, is niet al te fris. Wat voor woord je er ook voor verzint, het stinkt.

Willem van Reijendam

Meer over dit onderwerp:
opinie columns GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws