Moet Groningen de fietser verleiden om de benenwagen te nemen?

Groningen laat zich graag zien als fietsstad van Nederland, of misschien zelfs wel van de wereld. En dat komt wel uit. Uit fietsdata van de gemeente Groningen blijkt namelijk dat het aantal fietsen dat is geteld op de weg flink is gegroeid sinds 2010.

Fietsen is goed voor de gezondheid, maar we kennen ook allemaal de ergernis tussen voetgangers en fietsers in het Shared Space-gebied in de binnenstad. En de wildgroei aan geparkeerde fietsen. Op welke manier kan het tij worden gekeerd?

Cijfers en context

Ieder jaar wordt door de gemeente tussen september en november in de hele stad fietsers geteld. Dat gaat door middel van telpunten. Dat zijn kastjes waaraan twee zwarte kabels verbonden zijn die over de weg worden gelegd. Op de meeste plekken waar er in de stad geteld wordt, gebeurt dat ieder jaar, op sommige andere plekken het ene jaar wel en het andere jaar niet.

Op de 41 plekken in Groningen waar ieder jaar wordt geteld, is het aantal fietsers dat deelneemt aan het wegverkeer op een gemiddelde doordeweekse dag gegroeid van 142.581 in 2010 naar 222.484 in 2018. Een groei van 56 procent.

Wel valt op dat richting 2018 de groei stagneert. Ook valt het dipje in 2017 op. De invloed van het weer in het najaar van 2017 speelde hier mogelijk een rol. Het was toen namelijk in verhouding een nat najaar.

Tekst gaat verder onder kaart

 

Mensen moeten toch érgens hun fiets kwijt
Jaap Valkema - beleidsmedewerker verkeer Gemeente Groningen

Opgaande lijn

Het aantal fietsers dat geteld wordt op de belangrijkste wegen van en naar de binnenstad groeit na 2015 nog wél door (op 2017 na). En dat ziet Jaap Valkema ook. Hij is beleidsmedewerker verkeer van de gemeente Groningen.

'Je ziet wel eens dat er een jaar tussen zit dat er geen groei is of er zelfs minder wordt geteld, maar je ziet dat er daarna vaak wel weer een boost komt. Bovendien kent de economie een groei, er staan weinig panden in de stad meer leeg en er is veel bedrijvigheid. Dan moeten mensen toch ergens hun fiets kwijt.'

Momentopnames

 
Volgens Valkema kun je aan deze deze gemeentelijke telcijfers wel conclusies verbinden, maar niet blindelings. 'Deze tellingen zijn namelijk altijd momentopnames. Als er nét in een week op een bepaalde plek geteld wordt waar werkzaamheden zijn, dan fietsen mensen om, waardoor ze ineens niet mee worden geteld, en ergens anders dubbel. En slecht weer heeft bijvoorbeeld ook invloed.'

Al is die invloed van het weer volgens Valkema groter bij fietsers die van buiten de stad naar de stad toekomen, dan voor mensen die in de stad zélf fietsen. Dan kiest men namelijk vaak niet voor een alternatief, omdat bijvoorbeeld de reis met de bus te lang duurt en je alsnog door de regen moet lopen naar de bushalte.

Waar winst te behalen is, is als je mensen kunt bewegen om te gaan lopen in plaats van fietsen
Jaap Valkema - beleidsmedewerker verkeer Gemeente Groningen

Hoe de drukte weg te nemen

Maar weer of geen weer: Groningen is en blijft een fietsstad. Beter voor de gezondheid en het milieu dan de auto of de bus. Maar zoals gezegd: we kennen allemaal de drukte in de binnenstad, de ergernis tussen voetgangers en fietsers en de wildgroei aan (soms hinderlijk) geparkeerde fietsen. Wanneer gebeurt er nou écht iets tegen?

Volgens Valkema zijn goede fietsparkeergeledenheden vanzelfsprekend onontbeerlijk. 'Dan kun je denken aan ondergrondse parkeerplekken of in bestaande panden.' Maar heel concreet zijn die ideeën volgens Valkema nog niet. 'Veel panden zijn te klein. Als je een pand hebt waar 50 fietsen geparkeerd kunnen worden… dat zet ook geen zoden aan de dijk. Bovendien kosten grotere oplossingen ook veel geld.'

Tekst loopt verder onder foto

Afbeelding

Dan maar lopen?

Valkema heeft nog wel een ander idee om de binnenstad te ontlasten. 'Waar winst te behalen is, is als je mensen kunt bewegen om te gaan lopen in plaats van fietsen. Vooral de mensen die in de stad zélf van plek A naar plek B moeten.'

Valkema benadrukt dat hij blij is dat er zoveel mensen op de fiets stappen. 'Stel je je eens voor als al die mensen de bus zouden pakken, of erger nog: de auto. Toen we 40 jaar geleden het verkeerscirculatieplan invoerden, vond je regelmatig 40 auto's op de Vismarkt. In die zin is het goed dat mensen op de fiets gaan.'

Wij Nederlanders zijn eigenlijk geboren op de fiets
Jaap Valkema - beleidsmedewerker verkeer Gemeente Groningen

Maar dat neemt niet weg dat er ook nadelen zijn aan de fietsdrukte in de stad. En dat weten we ook al een tijdje. Valkema: 'Je moet hierdoor wel na gaan denken over te nemen maatregelen.' Het stimuleren van lopen bijvoorbeeld. 'Want dat is eigenlijk nóg gezonder.'

Valkema verwijst naar Engeland. 'Daar wordt bijna niet gefietst, maar wél veel meer gelopen. Wij Nederlanders zijn eigenlijk geboren op de fiets. Als er meer gelopen zou worden, kun je de stad beter ontlasten.'

Misschien moet het probleem eerst zo groot worden dat mensen uiteindelijk uit zichzelf gaan lopen
Femke Niekerk - Planoloog Rijksuniversiteit Groningen

Gedragsverandering

Maar hoe kun je de Stadjer bewegen om niet meer de fiets maar de benenwagen te nemen? Volgens planoloog Femke Niekerk, werkzaam aan de Rijksuniversiteit Groningen, is dat niet eenvoudig. 'Fietsen zit in ons dna. Dat laat zich niet zomaar aanpassen. Misschien moet het probleem eerst zo groot worden dat mensen uiteindelijk zélf hun eigen conclusies trekken en gaan lopen.'

Niekerk trekt de vergelijking met het autoverkeer. 'Wat je daar ziet, is dat door de vele files mensen steeds vaker gaan overwegen het ov te nemen, of een alternatieve route kiezen.' Zo zou dat ook kunnen gaan in de stad qua fietsen.

Maar aantrekkelijk noemt Niekerk dit idee niet. 'Ik ken iemand die slecht ziet. Die loopt vaak van het station naar het Academiegebouw, en met al die fietsen is dat niet te doen. De stad moet ook voor deze mensen toegankelijk zijn.'

Tekst verder onder foto

Afbeelding

Binnenstad prettig voor voetgangers

Los van fietsers noemt Niekerk de binnenstad overigens prettig voor voetgangers. 'Je hebt er winkels, terrassen, horeca. Vertoeven in de binnenstad is op zich heel aantrekkelijk.'

Om dit te versterken zou het een optie kunnen zijn om aan de rand van de binnenstad te zorgen voor goede fietsparkeergelegenheden. 'Dat kan ook een manier zijn om de fietser te verleiden om dáár de fiets neer te zetten en dan naar het centrum te lopen.'

Maar het beste zou volgens Niekerk zijn om het doorgaande fietsverkeer, dat volgens haar ook veel door de binnenstad trekt, te verleiden een alternatieve route om de binnenstad heen te kiezen. 'Kijk naar de Zernike-route, dat is een voorbeeld waar de gemeente het gedrag van fietsers probeert te sturen. Zoiets zou ook kunnen rond de binnenstad, waardoor fietsers op doorreis de binnenstad mijden.'

Lees ook:

Raad Groningen dubt nog over fietsparkeergarage onder Vismarkt
- Je fiets parkeren in Stad: is er wel genoeg plek?
Stad roept hulp bedrijven in bij oplossen drukte fietsers en voetgangers

Deel dit artikel:

Recent nieuws