Supermarkten en de strijd tegen voedselverspilling: 'Het is heel erg veel'

Vers bereide sushi, een versgebakken pizza of een vers belegd broodje: vroeger moest je daarvoor naar drie verschillende zaken, nu loop je gewoon een supermarkt binnen. Maar wat betekent al dat extra verse eten voor de voedselverspilling?

Minder snel shoppen

Halverwege 2018 verbouwde Jumbo in het Euroborgcomplex in Stad zijn winkel en tegelijkertijd het halve concept. 'We merkten dat consumenten tegenwoordig niet alleen naar de supermarkt komen om zo efficiënt mogelijk hun cola te kopen', verklaart Anrico Maat de ommezwaai van een gewone Jumbo naar Jumbo Foodmarkt.

Samen met Paul Papo bezit hij Maripaan Groep. Daarmee exploiteren zij als franchisers vijftien Jumbo's, waaronder de vestiging in de Euroborg.

Hobbelend naar Euroborg

Maat kijkt tevreden terug op het afgelopen halfjaar. 'De infrastructuur om ons heen ligt redelijk plat. Dan heb ik het over de tunnel onder het spoor door naar Helpman en de ringweg. Mensen moeten een behoorlijke hobbel nemen om ons te bereiken, maar toch hebben we de omzet met een kleine vijftien procent zien stijgen sinds de verbouwing. Het plan was tien procent.'

Voedselbank

Degene die al eens een bezoekje aan de verbouwde Jumbo heeft gebracht, kent de vele vers bereide producten die er te krijgen zijn. Jumbo heeft, net als veel andere Groningse supermarkten, een samenwerking met de Voedselbank. Vanwege strenge regelgeving gaan de vers bereide producten daar echter niet naartoe. Veel voedselverspilling dus.

Vergeleken met tien jaar geleden belandt nog maar één procent in de container
Anrico Maat - franchiser Jumbo Foodmarkt

Van maki naar mest

'Maar als ik het vergelijk met tien jaar geleden, belandt er nog maar één procent in de restafvalcontainer van wat we er toen in deden', vertelt Maat.

Achter in het magazijn staat zijn oplossing: een composteermachine ter grootte van twee opeengestapelde badkuipen. Een keer per dag drukt een medewerker op de knop en worden de overgebleven maki's en quattro stagioni's verwerkt tot plantenmest voor onder anderen een aardbeienteler.

Vijftig tot honderd kilo

'Dagelijks gaat er zo'n vijftig tot honderd kilo voedsel in de machine', aldus Maat. Daarmee kan maximaal achttien kilo compost worden gemaakt. 'Als je het allemaal op een bult zou gooien, is het heel erg veel. Maar dat komt ook omdat wij heel hier naar verhouding heel veel verkopen.'

Korting plakken

Toch kan het ook anders, zoals bij Dagwinkel Hovius in De Wilp. Hovius plakt kortingsstickers op kort houdbare producten, variërend van dertig tot vijftig procent. Een zak groente die nog een dag houdbaar is, krijgt een hogere kortingssticker dan een fles cola die nog een week houdbaar is.

'Dat scheelt mij zo'n tachtig procent aan derving. Ik heb jaarlijks misschien vijfduizend euro inkoopwaarde aan restafval', schat winkeleigenaar Hans Hovius in. Meerdere Groningse supermarkten hanteren zo'n variabel kortingssysteem.

Jumbo is daar terughoudend mee. Maat wil dat zijn klanten kunnen winkelen zonder dat zij op de datum van producten hoeven te letten. 'Dat is onze verantwoordelijkheid.'

Personeel profiteert

Bij de Spar in Warffum schenken ze een deel van het overgebleven voedsel aan het personeel. Ook dat is in de ogen van Maat geen ideale oplossing. 'Het kan, maar dan stond het niet op het boodschappenlijstje, zal ik maar zeggen. Het is de vraag of het dan niet alsnog verspilling is. Wij hebben dan iets niet goed gedaan en dan belast je een ander met jouw rommel.'

Over datum kokkerellen

Maar de ideeën zijn nog steeds niet op, zo blijkt in Dorpswinkel Sauwerd. 'Elke vrijdag koken wij hier voor minimaal twaalf mensen een diner met voornamelijk ingevroren producten die eerder die week over datum zijn gegaan', legt Wies Steegen van de dorpswinkel uit. Voor 7,50 kunnen smulpapen zich intekenen voor het avondmaal.

Geen paniek

'Eigenlijk gaat dat voorbij aan de rol van de gemakswinkel', vindt Patrick de Groot. Hij is franchisenemer bij de Spar in Aduard. Volgens hem ligt een deel van de verantwoordelijkheid bij de consument.

'Mensen zijn vaak panisch over de houdbaarheidsdatum. Dan zeg ik: het is tenminste houdbaar tot, geen paniek hè? Soms pakken mensen een product helemaal van achteren, met de langste houdbaarheid, terwijl ze het dezelfde dag nog in de pan gooien.' De Groot moet daardoor 's avonds producten weggooien, terwijl die net zo goed op iemands bord hadden kunnen liggen.

Utopie

Maat erkent dat iedereen een rol heeft in het tegengaan van voedselverspilling, maar Jumbo-directielid Theo Willemse doet op de website een wel erg ambitieuze uitspraak: 'Jumbo wil de supermarkt zijn waar geen eetbaar voedsel wordt weggegooid.'

Maat reageert: 'Is het een utopie om helemaal naar nul te gaan? Misschien. Laten we er in ieder geval samen naar streven.' Want dagelijks vijftig tot honderd kilo eetbaar voedsel in de composteermachine, dat is ook voor de franchiser moeilijk te verteren.

Lees ook:

- 'De Groningse consument eet als een Bourgondiër'
- Lege schappen in de Euroborg: kan een supermarkt dit zes weken aan?

Meer over dit onderwerp:
GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws