'Binnen een uur in Amsterdam, dan verandert er echt wat'

Hij was afgeserveerd, maar plotseling dook hij deze week weer op: de lobby voor de Lelylijn.

Met 200 tot 250 kilometer per uur supersnel over het spoor van Groningen via Heerenveen en Lelystad naar Amsterdam.

Hoe kansrijk is de lobby voor de treinverbinding, eerder beter bekend als de Zuiderzeelijn?

Uur tijdswinst

Kosten zijn drie tot vier miljard, maar daarvoor ben je binnen een uur vanuit Groningen in Amsterdam. De treinreis naar Den Haag wordt er ongeveer een uur en een kwartier korter door. Ook Friesland heeft er flink profijt van want een Lelylijn levert op het traject Leeuwarden - Amsterdam ruim een uur tijdswinst op.

Het was landelijk VNO NCW-voorzitter Hans de Boer die dinsdag op een bijeenkomst van ondernemers in het Drentse Nooitgedacht opriep de Lelylijn zo snel mogelijk aan te leggen. Niet alleen omdat het Noorden er wat aan heeft, maar meer nog omdat heel het land profiteert van de spoorlijn.

Geen vingers

Op de vraag aan het 150-koppige ondernemerspubliek wie de Lelylijn niet ziet zitten, ging er geen enkele vinger omhoog.

De steun van ondernemers is er dus. Niet zo gek, vindt de Boer, want ondernemers denken in kansen. Zou de politiek ook wat meer moeten, merkt hij terloops op.

Te duur

Het pleidooi van de werkgeversvoorman viel op, omdat vorig jaar de noordelijke provincies, steden, NS, Prorail en andere partijen zich met het kabinet eensgezind schaarden achter het plan om in te zetten op een verbetering van de bestaande Hanzelijn via Zwolle en Lelystad. Wat een half uurtje winst oplevert. Dat schiet niet genoeg op, vindt De Boer.

De lobby van De Boer stuit bovendien op de beslissing van staatsecretaris Stientje van Veldhoven die de nieuwe verbinding te duur vindt. Komt er niet, zegt ze.

'Goed voor economie'

'In een land waar de ruimte zo schaars is en de druk op de woningmarkt in sommige steden absurde vormen aanneemt, is het onverantwoord een heel landsdeel links te laten liggen', vindt De Boer. Hij ziet de Lelylijn als onderdeel van de nationale infrastructuur en aanleg ervan zal de economie goed doen.

'Binnen een uur in Amsterdam, dan verandert er echt wat', aldus De Boer. 'Het geeft het hele land lucht.' Wonen en werken zal beter over Nederland land worden verdeeld, redeneert De Boer.

'Sky de limit'

Het is daarbij goed voor de ontwikkeling van stationsgebieden in Drachten, Heerenveen en Emmeloord waar rondom stations aantrekkelijke plekken voor investeerders komen. Wordt de lijn doorgetrokken naar Hamburg en Berlijn dan is 'de sky de limit' voor het regionaal vestigingsklimaat, meent De Boer. 

Schaar je eensgezind achter de lobby voor de Lelylijn. Zorg ervoor dat je aan tafel zit
Hans de Boer - VNO NCW

Net zo belangrijk is de winst die dat uurtje minder lang treinen op psychologisch vlak inhoudt. De Lelylijn brengt het Noorden en de Randstad gevoelsmatig dichter bij elkaar, iets dat waarschijnlijk vooral telt voor de Randstedeling.

De Boer heeft het over een 'mentale landkaart', waarop Noord-Nederland mijlenver van het westen ligt. Die kaart verandert volgens hem drastisch met een snelle trein.

Tien miljard opbrengst

De circa drie miljard euro die de aanleg kost zal een veelvoud opleveren becijfert De Boer. 'Het ding kan zichzelf bedruipen. Ik reken op een opbrengst die gaat richting tien miljard.'  

De regio heeft gekozen voor verbetering van het bestaande spoor, maar De Boer vindt dat die koers anders moet: 'Schaar je eensgezind achter de lobby voor de Lelylijn. Zorg ervoor dat je aan tafel zit. Doe je dat niet, dan wordt er ook niet voor je gedekt, zeggen ze in Amsterdam.'

Hard ingezet

Dat ligt lastig in het Noorden, dat ijvert voor verbetering van het spoor wat er ligt. 'We hebben ons heel erg hard ingezet voor de aanleg van de Zuiderzeelijn', zegt de Groningse gedeputeerde Fleur Gräper.

'Dat is nog steeds een enorm aantrekkelijk aanbod voor het Noorden. Maar de inzet is in de eerste plaats een snellere verbinding met de Randstad, dat kan linksom of rechtsom.'

We merken dat het half boven de markt hangen van de Lelylijn de gesprekken over het andere plan verstoort
Fleur Gräper - gedeputeerde

Momenteel, aldus Gräper, zien de noordelijke provincies de handen op elkaar komen voor een snellere verbinding via het spoor dat er al ligt. 'We merken in de discussie dat het half boven de markt hangen van de Lelylijn de gesprekken over het andere plan verstoort.'

Wedden op twee paarden

En wedden op twee paarden heeft volgens de gedeputeerde het risico in zich dat de regio zijn hand overspeelt en uiteindelijk met helemaal niks achterblijft.

Het is bovendien maar de vraag of de Lelylijn wel zoveel sneller is, stelt Gräper. 'Ik heb ook varianten van de verbinding door Friesland gezien met een reistijd van twee uur.'

Gedeputeerde Henk Brink van de provincie Drenthe is het met zijn Groningse collega eens: 'Ik ben niet tegen de Lelylijn. Iedereen wil een snellere verbinding met de Randstad. Maar op korte termijn zijn Groningen, Friesland en Drenthe het meest gediend met versnelling via het bestaande spoor. Die is haalbaar en betaalbaar en kan binnen acceptabele tijd gerealiseerd worden.'

Alsof je een nieuwe auto hebt gekregen, die nog niet eens af is en dan alweer vraagt om een nieuwe
Henk Brink - Gedeputeerde Drenthe

Brink wijst er op dat de 1,8 miljard euro die Noord-Nederland en (Noord-)Flevoland hebben ontvangen als compensatie voor het afblazen van de Zuiderzeelijn nog niet eens is uitgegeven.

'Ik vraag me af hoe er in Den Haag tegen een nieuwe lobby voor een Lelylijn wordt nagekeken. Alsof je een nieuwe auto hebt gekregen, die nog niet eens af is en dan alweer vraagt om een nieuwe.'

Twintig jaar

Al ga je unaniem staan achter de Lelylijn, dan nog duurt het twintig jaar voordat die er ligt, voorspelt Brink. Toch voelt Flevoland het meest voor die optie.

En Friesland maakte onlangs een draai toen in de Friese Staten een motie werd aangenomen om een onderzoek te doen naar de haalbaarheid van de Lelylijn. 'Er is brede politieke steun om daar meer werk van te maken', zegt Johannes Kramer, gedeputeerde in Friesland.

Hanzelijn

In Nooitgedacht waar Hans de Boer zijn voorstel deed was ook directeur Joost van der Bijl van de NS regio Noordoost. Hij vermeed in zijn presentatie zorgvuldig iedere verwijzing naar de Lelylijn. Maar kon er niet omheen om vragen te beantwoorden.

'We zetten in op de Hanzelijn. Daar gaan we 160 rijden en dat kan sneller met de nieuwe treinen. Maar het liefst zouden we al gisteren op een nieuwe Lelylijn rijden. Het materieel ervoor is er binnenkort.'

Lees ook:

- Provincie laat sein voor Lelylijn vooralsnog op rood staan
- Er komt als het aan het kabinet ligt geen Lelylijn
- Ook Heerenveen zet volop in op nieuwe 'Lelyline'
- Gemeente Noordoostpolder maakt zich hard voor komst 'Lelylijn'

Meer over dit onderwerp:
Ondernemers NoordZaken economie NOOITGEDACHT
Deel dit artikel:

Recent nieuws