'Deel inhoud containers MSC Zoe wordt nooit teruggevonden'

Lang niet alle spullen uit de containers van de MSC Zoe, die in zee zijn terechtgekomen, worden teruggevonden. Dat voorspelt onderzoeker Frank Kleissen van kennisinstituut Deltares.

Hij doet al lange tijd onderzoek naar de wijze waarop afvalstromen zich in zeewater gedragen.

Kleissen heeft onder meer onderzoek gedaan naar het effect van olieschermen in de Pacific. Ook is hij betrokken geweest bij het schoonmaken van de kustlijn bij Rio de Janeiro in verband met de watersporten bij de Olympische Spelen van 2016.

Lastig op te sporen

De enorme verscheidenheid aan producten die bij het incident in zee terecht zijn gekomen, maakt het lastig om ze allemaal op te sporen.

'Al die spullen gedragen zich anders. Sommige materialen blijven op de bodem liggen omdat ze heel zwaar zijn. Andere materialen zijn wat dichtheid betreft net zo zwaar als het water. Ze hebben de neiging om te blijven drijven of in elk geval in de waterkolom terecht te komen.'

Als een baksteen

Met als gevolg dat een deel van de inhoud in korte tijd heel ver weg kan drijven. 'De containers zelf zakken niet per se als baksteen naar beneden. Die dingen zijn niet waterdicht, dus er stroomt sowieso water naar binnen. Hoeveel dat is, hangt af van de lading. Geheid zijn er containers bij die langzaam zijn volgelopen en kunnen alle kanten op gewandeld zijn; ze zijn heel lastig terug te vinden.'

Een derde van de spullen uit de containers is nog niet teruggevonden, ondanks de vele zoekacties van de afgelopen maanden.

Paar kilometer verder

De onderzoeker is ervan overtuigd dat een deel van de containers heel ver is weggedreven. 'Als de lading maar een heel klein beetje zwaarder is dan water, kan het heel lang duren voordat zo'n container op bodem terechtkomt. Die zwerft rond onder water en kan ver komen. Zelfs in een halve dag ben je al snel een paar kilometer verder.'

Kleissen schat in dat een klein deel van de containers nooit meer of pas over jaren wordt teruggevonden. 'Als ze in een gebied terechtkomen waar de bodem zich heel dynamisch gedraagt, bestaat de kans dat ze in de loop van de tijd begraven worden onder het zand. Vooral in de buurt van de wadden kan dat heel goed gebeuren.'

Bij toeval

Veel containers zijn opengebarsten. De losse inhoud is in zee terechtgekomen. Een deel daarvan kan bij toeval over een heel lange tijd alsnog boven water komen.

'Door de stromingen kunnen spullen in één gebied op de bodem terechtkomen en vervolgens in het sediment begraven worden. Dat kan zeker in combinatie met het dynamische karakter van het waddengebied, dat altijd in beweging is met onder meer wandelende geulen. Als er dan een fikse storm overheen komt, kan de boel open worden gewoeld en kunnen spullen weer vrijkomen in het water.'

Hurricane na olieramp

Dat zou niet de eerste keer zijn. 'Bij de olieramp in de Mexicaanse Golf dacht men ook op een gegeven moment dat het klaar was. Totdat er door een hurricane opeens weer olie naar boven kwam.'

Er zijn modellen waarmee had kunnen worden berekend wat er met de spullen uit de overboord gevallen containers is gebeurd. 'Ze worden gebruikt om uit te rekenen waar stromen afval naartoe gaan, maar worden ook ingezet bij dreigend hoogwater', weet Kleissen.

Toch zijn die modellen bij het incident met de MSC Zoe niet gebruikt. 'Bij een olieramp in dit gebied zou dat wel gebeurd zijn. Dat het hiervoor niet is ingezet, komt doordat pas in een heel laat stadium duidelijk werd dat een grote hoeveelheid containers overboord was geslagen. Daar komt bij dat men niet wist wat er in de containers zat. Dan wordt het lastig om de juiste gegevens in die modellen in te voeren.' 

Volgens Kleissen is er nog steeds geen exacte informatie over de materialen die door de ramp met de MSC Zoe in het water terecht zijn gekomen. Er is weinig bewaard gebleven.

Naar de afvalverwerking

Het merendeel van de verzamelde materialen is naar de afvalverwerking gegaan zonder geanalyseerd te zijn. 'Dat is zonde, want juist die data hebben wij bij Deltares en andere wetenschappers nodig voor de modellen. Dat zou heel erg helpen bij nieuwe incidenten met afval in datzelfde waddengebied. Er is nog steeds geen goed beeld en we vrezen dat dit er ook niet meer komt.' 

'De kans bestaat dat containers onder het zand terecht komen', aldus Kleissen.

Lees ook:

Minister laat TNO onderzoek doen naar chippen van zeecontainers
Alleen globale inhoud containers MSC Zoe in openbaarheid

Meer over dit onderwerp:
containerramp WADDEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws