Cybercrime kan ook jou treffen; dit doe je ertegen

Online een aankoop doen waar je uiteindelijk helemaal niets van terugziet, iemand anders gaat met jouw identiteit aan de haal of jouw Facebook-account wordt door iemand gehackt. Internetcriminaliteit kan ook jou overkomen. En je bent dan niet de enige.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is vorig jaar 8,5 procent van de internetgebruikers van twaalf jaar en ouder slachtoffer geworden van internetcriminaliteit. Dat komt neer op ruim 1,2 miljoen mensen.

Ook in onze provincie ondervinden internetgebruikers last van cybercrime. In april werden nog honderden wachtwoorden van Groningse zorginstellingen gehackt.

Een maand eerder zijn twee mannen opgepakt, waaronder iemand uit Stad, die klanten oplichtten met nepwebsites. Op die sites werden allerlei voedings- en verzorgingsproducten aangeboden, maar die nooit zijn geleverd. 

Vermogensdelicten

Dat laatste voorbeeld valt onder de vermogensdelicten. Van dit type internetcriminaliteit hebben volgens het CBS internetgebruikers het meest last. Hieronder valt bijvoorbeeld ook dat er ineens geld van jouw rekening wordt getrokken. Ook krijgen mensen bijvoorbeeld te maken met hacken, identiteitsfraude, stalking, laster en ook komt wangirifraude voor. Dat is dat mensen jou bellen en de telefoon éénmalig over laten gaan, in de hoop dat je terugbelt (naar een zeer duur telefoonnummer). 

Jongeren kwetsbaarst

Van alle internetgebruikers zijn jongeren het vaakst slachtoffer: twaalf procent van de jongeren tussen de 12 en 25 jaar. Onder deze groep hebben internetgebruikers het vaakst last van stalking, bedreiging of laster. Ruim vijf procent van de internetgebruikers in deze categorie heeft er mee te maken gehad.

Tekst gaat verder onder grafiek

Hoe beveilig je tegen internetcriminelen?

Ondanks dat internetcriminaliteit vandaag de dag niet voor honderd procent is uit te sluiten, kun je je wel op verschillende manieren beschermen. Daniël Verlaan, techjournalist van RTL Nieuws, geeft via de website laatjeniethackmaken.nl een aantal handvatten.

Updaten van je software

Volgens hem is het belangrijk om je software op je computer en telefoon regelmatig up te daten. Iets dat ook door de Consumentenbond wordt geadviseerd. Met deze updates kun je beveiligingsproblemen van oudere versies verbeteren. 'Veel mensen vinden updaten een vervelend en tijdrovend proces. In sommige gevallen is dat ook zo, maar het is ook de belangrijkste bescherming tegen hackers.' Verlaan adviseert om automatisch updaten in te schakelen, of anders minstens ééns per week te kijken of er voor jouw computer of smartphone een update beschikbaar is.

Ook is het belangrijk om je apps en programma's up to date te houden.

Meedere wachtwoorden (minimaal 20 tekens)

Op veel plekken heb je een wachtwoord nodig om te kunnen inloggen. Denk aan je mail, je Facebook- of Twitteraccount of je DigiD-account om bijvoorbeeld belastingzaken te regelen. Het is verstandig om voor elk account een uniek wachtwoord te hebben. Maar het komt desondanks vaak voor dat mensen voor verschillende accounts hetzelfde wachtwoord gebruiken. Het risico hiervan is dat als een hacker bijvoorbeeld wachtwoorden van Twitter heeft gestolen, die hacker ook kan proberen in te loggen op andere accounts.

Een oplossing hiervoor is de zogenoemde password manager. Daarmee kun je verschillende wachtwoorden voor verschillende accounts aanmaken en opslaan, die versleuteld worden met één hoofdwachtwoord. Dan hoef je dus maar één wachtwoord te onthouden om uiteindelijk toch bij al je accounts te kunnen. 

Goede password managers zijn volgens Verlaan bijvoorbeeld KeePass of Bitwarden. En als je dat niet aandurft kun je ook zélf, met pen en papier, een eigen fysieke wachtwoordenboekje maken. Die je natuurlijk wél goed moet opbergen. En een kopie is dan ook niet onverstandig. Verlaan heeft er nog wel een opmerking bij: 'Een handige tip is om alle wachtwoorden die in het boekje staan te laten beginnen met hetzelfde woord. Dat woord schrijf je dan niet op, maar onthoud je.'

Ook kun je beter geen wachtwoorden bedenken, maar wachtzinnen - of nog beter: willekeurig verschillende woorden achter elkaar. In ieder geval wordt aangeraden om wachtwoorden van minimaal twintig tekens te hanteren.

Leer phishingmails herkennen

Een ander gevaar is phishing. Phishing is een vorm van internetfraude waarbij je valse e-mails ontvangt die je naar een nagebootste website proberen te lokken, zoals bijvoorbeeld een bank of Facebook. Je krijgt dan een link, of moet ergens inloggen, maar in werkelijkheid wordt een virus op je computer of smartphone geplaatst, waarmee hackers toegang krijgen tot jouw apparaat. Veel phishingmails proberen je bang te maken ('Uw bankrekening wordt geblokkeerd') of stellen dat je een prijs gewonnen hebt. 

Logisch nadenken kan soms al goed genoeg zijn. Als je het van binnen niet vertrouwd, of het lijkt te mooi om waar te zijn, dan is dat het vaak ook. Kijk daarom goed naar de afzender, en bel desnoods naar de organisatie of de desbetreffende mail wérkelijk van hun afkomstig is. 'Klik niet zomaar op linkjes', aldus Verlaan.

Via laatjeniethackmaken.nl geeft Daniël Verlaan nog veel meer tips hoe je je zo goed mogelijk kunt weren tegen internetcriminelen, bijvoorbeeld door voorzichtig te zijn met openbare Wifi-netwerken. Ook de overheid biedt met de website veiliginternetten.nl handvatten om jezelf zo goed mogelijk digitaal te beveiligen.

Lees ook:

Politie: 'Ook gewone agent moet verstand hebben van cybercrime'
Honderden wachtwoorden Groningse zorginstellingen gehackt
Groninger opgepakt die klanten oplichtte via nepwebsites

Meer over dit onderwerp:
inbraken achtergrond GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws