Column: Mijn vader's laatste reis

Morgen stap ik in het vliegtuig. Niet vanaf Schiphol of Eelde voor een welverdiende vakantie. Nee, in Oostwold bij Tom vliegt voor U. Tom vliegt met mij, maar ook met Lientje. En dat niet alleen. Mijn vader gaat ook mee.

Nou hoor ik je denken. Lientje? Zijn vader? Het is toch uit met Lientje? En zijn vader is vorig jaar toch overleden? Dat klopt allemaal. Maar toch stappen we in het vliegtuig. Dat heeft alles te maken met de laatste wens van mijn vader.

Mijn vader wilde graag uitgestrooid worden. Uitgestrooid boven zijn stoomgemaal. Het Museum Stoomgemaal aan het Winschoter Oostereinde.

Het gemaal is het enige overgebleven stoomgemaal ter wereld dat het water met een vijzel verplaatst en dreigde eind jaren '70 gesloopt te worden. 

Mijn vader was als leraar van de LTS met zijn klassen fervent bezoeker om de oude stoommachine aan het werk te zien. Hij kon het niet aanzien dat zoiets moois zou verdwijnen en redde samen met de zoon van de laatste machinist het historische gemaal van de ondergang.

Hij stopte er al zijn vrije uren, vrije dagen en vrije weken in. En samen met vele andere enthousiaste stoomaanbidders werd het gemaal het museum wat het nu is.

In de jaren voor zijn dood breidde hij zijn kennis uit en schreef twee boeken. Daarin gaf hij een overzicht van alle gemalen die Oost-Groningen ooit rijk was. Honderden, van klein tot groot. 

Een monnikenwerk dat hij moest en zou voltooien voor zijn dood. En zoals mijn vader was. Het lukte hem. Zijn laatste wens kan niet anders dan vervuld. Uitvliegen over wat hem zo verschrikkelijk dierbaar was. 

Vrijdag reed ik naar het crematorium en haalde zijn as. 'Wel van de wind of streuen...', zei de man van het crematorium.

Ik moest denken aan de slotscene van The Big Lebowski, een legendarische cultfilm. In die scene staat Walter (John Goodman) met een koffieblik in de hand met The Dude (Jeff Bridges) achter hem op een rots aan de rand van de oceaan. 

In het koffieblik zit de as van hun omgekomen bowlingkameraad Donny. Na een bijzondere en hilarische speech opent Walter het blik en gooit de as richting oceaan.

Maar in plaats van richting zee vliegt alle as in het gezicht van The Dude achter hem. Walter draait zich om, ziet wat hij heeft aangericht en zegt: 'Oh shit Dude, I'm sorry'.  

In een grote koker in een nette zwarte draagtas kreeg ik hem mee. Met de tas in mijn hand liep ik naar de auto op de stille parkeerplaats. Bij de gedachte dat een koker met as toch behoorlijk zwaar is, begon ik zo maar te praten. Te praten tegen hem.

Dat hij zou krijgen wat hij wilde. 'Dat verdien je ook pa.' In de auto zette ik hem rechtop tegen de leuning van de passagiersstoel. Het kwam spontaan in me op om hem nog een keer langs dierbare plekken te rijden. 

Langs ons eerste huis, het hoekhuis in de Bomenbuurt, waar ik hem achter het huis de druif aan het snoeien zag. En het huis van zijn beste vriend, waar hij genoeglijk zijn pijp rookte in een campingstoel. Ook stopten we even voor zijn oude school, de ambachtschool, de LTS. 

De school is al geen school meer, maar boven de imposante ingang staan nog steeds de letters Technische School. Ik zag hem met mij aan zijn hand naar binnen gaan. Ik rook de geur van de bakkerij en het smeer van de autowerkplaats. 

We reden samen nog even langs mijn huis, waar hij uren en dagen vertoefde om mijn tuin een beetje op orde te houden. 'Nog bedankt hor pa', kwam zacht over mijn lippen. Zo bracht ik hem terug naar mijn moeder. 

In de lift van het gebouw stond, Lucas de buurman van mijn moeder, mij op te wachten. In de reis naar de tweede verdieping stond ik gegeneerd met de zwarte tas in mijn handen.

Een kort moment wilde ik het buurman Lucas vertellen. Ik hield toch mijn mond. Lucas ging naar de camping vertelde hij. 'Veul plezaaier in de caravan', groette ik vriendelijk. 

In het huis van moeder zocht ik een mooi plekje. 'Zo pap, je bent weer thuis', zei mijn moeder met emotie in haar stem. Net als toen mijn vader terugkwam van een lange reis. Hij zwierf de wereld over. Van Siberie tot Beijing. Van Mongolie tot Machu Picchu. 

Morgen gaat hij voor de laatste keer de lucht in. Naar zijn meest geliefde plek op aarde. Lientje, zijn onbetwiste oogappel, gaat mee in het vliegtuig. Mijn moeder kijkt toe van de grond.

Goeie reis pa. 

Erik Hulsegge

De komende vijf weken op deze plek geen column van mijn hand. Cunera van Selm neemt het stokje op haar vertrouwde wijze over.

Meer over dit onderwerp:
columns Winschoten
Deel dit artikel:

Recent nieuws