Midwolmer Hinsz-orgel krijgt grootste onderhoudsbeurt in halve eeuw

De örgelbeun van de kerk van Midwolda staat vol met orgelpijpen en andere onderdelen. Orgelmaker Ingrid Noack is druk in de weer met een stofzuiger en een groot formaat pijpenrager.

Het uit 1772 daterende Hinsz-orgel van Midwolda krijgt zijn grootste onderhoudsbeurt sinds een halve eeuw.

'Kijk, deze orgelpijpen zijn door de restaurateur al onder handen genomen', zegt Ludolf Heikens, de vaste organist van het orgel, terwijl hij wijst. 'Daar is een stukje opgelast, er zat wat tinpest hier en daar. We hebben dat allemaal weer in goeie staat gebracht en zo hou je een orgel uit 1772 in nieuwe toestand.'

Schnitger versus Hinsz

Orgelbouwer Albertus Antoni Hinsz (1704-1785) wordt gezien als de opvolger van de vermaarde Arp Schnitger (1648-1719). Beide uit Duitsland afkomstige orgelbouwers voorzagen menig Groninger kerk van een imposant kerkorgel.

Het orgel in Midwolda (Foto: René Walhout/RTV Noord)

Afbeelding

Moderne fluitregisters

Volgens organist Heikens is er weinig verschil tussen een Schnitger en een Hinsz.

'Schnitger had zijn werkplaats in Hamburg en daar heeft hij een kwaliteitsstandaard neergezet voor kerkorgels. Die standaard heeft Hinsz aangehouden. Alleen hier in Midwolda wilden ze modernere fluitregisters. Dat was en trend in de late 18de eeuw.'

Groter en beter

Het was borgheer Johan Hora Siccama, bewoner van de Ennemaborg in Midwolda, die de bouw van het orgel financierde. Voorwaarde was wel dat het orgel groter zou worden dan dat van Uithuizen.

'Het orgel in Uithuizen is gebouwd door Schnitger en was betaald door de bewoners van de Menkemaborg. Hora wilde daar overheen en eiste een betere en een groter orgel dan dat in Uithuizen. Pure prestige', vertelt Heikens.

De kerk van Midwolda (Foto: René Walhout/RTV Noord)

Afbeelding

Verbazingwekkend

'Het orgel is nog in verbazingwekkend goede conditie', vertelt orgelrestaurateur Noack van het Winschoter bedrijf Van der Putten.

'Sinds de vorige restauratie is het metaal van de pijpen hier en daar aangetast en maken ze bijgeluiden of ze staan net iets te hard of juist iets te zacht. Ook lopen de registerstokken hier en daar een beetje stroef.'

Een grote hygrometer

'Zo'n kerkorgel is eigenlijk ook een grote hygrometer', vervolgt de restaurateur.

'Als het vochtig wordt zet alles een beetje uit, als het droger wordt krimpt het weer in elkaar en daardoor loopt het mechaniek niet overal even soepel. Dat gaan we opnieuw inregelen.'

De restauratie van het Hinsz-orgel van Midwolda duurt tot begin oktober. De kerk is tijdens de werkzaamheden geopend.

Lees ook:

- Festival rond wereldberoemde Groninger orgels van Arp Schnitger
- 'Eén toon van het orgel en ik sta gelijk te janken'

Meer over dit onderwerp:
MIDWOLDA
Deel dit artikel:

Recent nieuws