Moet er kritischer geklapt worden in de Groninger theaters?

Staande ovaties. Je zou denken dat wij nuchtere noordelingen daar heel zuinig mee zijn. Toch krijgt bijna iedere artiest, ook in onze noordelijke theaters, zo'n uitbundige beloning.

Acteur Pierre Bokma, tweevoudig winnaar van de Louis d'Or, de belangrijkste Nederlandse toneelprijs, zei afgelopen vrijdag in de Volkskrant dat hij een bloedhekel heeft aan staande ovaties:

'Die staande ovaties ook altijd in Nederland, verschrikkelijk. Die moeten stoppen, daar pleit ik echt voor. Blijf alsjeblieft zitten, mensen. In Duitsland is zoiets volstrekt ondenkbaar. Een staande ovatie komt daar bij wijze van spreken eens in de tien jaar voor.'

Wat is de reden van deze 'devaluatie van de staande ovatie' en wat vinden Groningse acteurs en cabaretiers daar eigenlijk van?

Wij hoeven het publiek toch niet op te voeden? Laat ze maar lekker tekeer gaan
Bert Visscher - cabaretier

Afbeelding

Automatisme

Volgens cabaretier Bert Visscher is de staande ovatie een automatisme geworden. 'Het gebeurt inderdaad heel veel. Maar ik moet eerlijk zeggen dat ik zelf ook wel die neiging heb als ik bij een voorstelling ben.'

Volgens hem is het bovendien een vorm van beleefdheid. 'Mensen denken misschien dat het wel zo lief is voor de artiest. Die heeft toch zijn best gedaan.'

Blij

Zelf is Visscher altijd weer blij als zijn publiek gaat staan. Hij heeft ervaren dat het in andere landen geen automatisme is. 'Ik speel ook wel in België en daar gebeurt dat niet zo gauw. Maar als ik dan mensen uit het publiek spreek na afloop, blijkt dat ze wel een heel leuke avond hebben gehad. Ze zijn gewoon bescheidener.'

Wat Visscher betreft hoeven we dus niet kritischer te klappen. 'Waarom zouden we dat veranderen? Wij hoeven het publiek toch niet op te voeden? Laat ze maar lekker tekeer gaan. Als iemand wil gaan staan of joelen, is dat prima.'

Je gaat voetbalpubliek ook niet verbieden om in de eerste minuut al een wave te doen
Arno van der Heyden - cabaretier

Afbeelding

'Alles moet uitbundiger'

Cabaretier en chansonnier Arno van der Heyden is het in grote lijnen eens met Pierre Bokma. 'Vooral in grote zalen heeft men de neiging om massaal uit die stoelen te vliegen', zegt hij. 'Vroeger was een staande ovatie de slagroom op de taart. Maar tijden veranderen. Als je ziet hoe mensen ook op andere dingen reageren; alles moet uitbundiger, gewoon is niet meer goed genoeg.'

Minder elitair

Maar Van der Heyden ziet ook iets positiefs. 'Het komt mede doordat het theaterbezoek is toegenomen. Theater is minder elitair geworden en daar zijn we wél blij mee. Per slot van rekening ga je voetbalpubliek ook niet verbieden om in de eerste minuut al een wave te doen.'

Als een artiest avond na avond een staande ovatie krijgt, denkt hij: hier klopt iets niet
Henk Kuipers - programmeur Stadsschouwburg/De Oosterpoort

Afbeelding

Eerlijke beoordeling

Programmeur Henk Kuiper van de Stadsschouwburg en De Oosterpoort herkent ook de waardedaling van de staande ovatie. 'Het publiek gaat 96 van de honderd keer staan', zegt hij. Kuipers snapt heel goed dat sommige artiesten daar niet blij mee zijn. 'Natuurlijk willen ze lof, maar ze willen vooral een eerlijke beoordeling. Als een artiest avond na avond een staande ovatie krijgt, denkt hij: hier klopt iets niet.'

Hoe dat klapgedrag kan veranderen, weet Kuipers niet. 'Je zou daarover met je publiek in gesprek moeten gaan, maar ik zou eigenlijk niet weten hoe.'

Als blijkt dat artiesten staande ovaties vervelend vinden, dan zou dat iets teweeg kunnen brengen
Annelies Klunder - directeur Theater Geert Teis

Afbeelding

Rol van de artiesten

Volgens directeur Annelies Klunder van Theater Geert Teis in Stadskanaal moet de verandering komen van de artiesten zelf. 'Als blijkt dat zij die staande ovaties vervelend vinden, dan zou dat iets teweeg kunnen brengen', denkt ze.

Verschil per genre

Volgens haar verschilt het 'klapgedrag' per genre. 'Als een toneelstuk diepe indruk heeft gemaakt, valt het vaak even stil. Het publiek moet alles even op zich laten inwerken en pas dan komt het applaus. De staande ovatie komt dan ook later. Dat is dus meer de oude staande ovatie.'

Ik ben al blij als ze überhaupt klappen
Marcel Hensema - acteur

Afbeelding

'De meeste mensen krijgen nooit applaus'

Marcel Hensema, bekend van onder meer de theatervoorstellingen 'Mijn Ede', 'Mijn Tweede' en 'Mijn Vrede' en de dramaserie Hollands Hoop, maakt zich niet druk om de devaluatie van de staande ovatie. 'De meeste mensen op kantoor krijgen nooit applaus na anderhalf uur werken, dus ik ben al blij als ze überhaupt klappen.'

Meer over dit onderwerp:
kunst_en_cultuur achtergrond GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws