Nieuwe poli UMCG stoomt patiënt klaar voor operatie

Patiënten herstellen beter van een zware operatie als ze vooraf - zowel fysiek als mentaal - fit zijn. Dat lijkt een open deur van jewelste, toch zetten ziekenhuizen zich hier nog niet structureel voor in.

Het UMCG in Groningen is daarom gestart met een zogenoemde prehabilitatiepoli. Patiënten worden daar voorafgaand aan een lever- of alvleesklieroperatie op zes punten gescreend.

Kwetsbaarheid

Het gaat om hun conditie, voeding, eventuele bloedarmoede, roken en/of alcoholgebruik, en om hun psychische weerbaarheid en kwetsbaarheid. Als er iets te verbeteren valt, krijgen ze daarbij hulp. 

Juist omdat mensen een soort lifechanging event hebben, zijn ze heel bereid dat soort leefstijlaanpassingen te doen
Laura van Wijk - Arts-onderzoeker

Een patiënt krijgt bij bloedarmoede bijvoorbeeld ijzerpillen en bij een slecht voedingspatroon kan een diëtist helpen. Een verslavingsarts staat klaar als het gaat om roken en drinken.

Arts-onderzoeker Laura van Wijk: 'Juist omdat mensen een soort lifechanging event hebben zijn ze heel erg bereid dat soort leefstijlaanpassingen te doen.'

Fietsen voor conditie

Bij de 74-jarige Jacob Kemper ging het om zijn conditie; die was als COPD-patient niet denderend. Met een zware leveroperatie in het vooruitzicht is hij onder leiding van een fysiotherapeut thuis gaan fietsen op een hometrainer. Daags na de operatie is hij ervan overtuigd dat het hem heeft geholpen.

'Dat ik op de ene morgen ben geopereerd en de volgende morgen al naar de deur liep, dat vind ik fantastisch.'

Dat ik op de ene morgen ben geopereerd en de volgende morgen al naar de deur liep, dat vind ik fantastisch
Jacob Kemper - Patiënt

Van Wijk: 'Nieuw is dat mensen thuis worden getraind. Uit andere onderzoeken waarbij mensen naar het ziekenhuis of een fysiotherapiepraktijk moesten, bleek dat ze daar toch niet altijd kwamen. Door het thuis aan te bieden, weet je zeker dat ze trainen en fit worden.' 

Waar is het bewijs?

Of het Jacob Kemper echt heeft geholpen, is niet te zeggen, omdat zijn conditie niet te vergelijken is met een situatie waarbij hij niet had getraind. 'Maar we weten uit andere onderzoeken waarin groepen vergeleken zijn, dat de mensen die wel getraind hadden beter uit de operatie kwamen en sneller thuis waren,' vertelt arts-onderzoeker Van Wijk.

Jacob Kemper: 'Geweldig!' (Foto: Eva Hulscher/RTV Noord)

Afbeelding

Kemper scoorde ook op kwetsbaarheid niet goed; uit eerdere ervaringen bleek hij een verhoogde kans op een delier te hebben. Een internist ouderengeneeskunde adviseerde daarom hem op een rustige kamer te leggen, met een klok en familiefoto's in zicht. Daags na de operatie valt op te maken dat de verwardheid dit keer niet heeft toegeslagen. Zowel fysiek als mentaal is hij bijna klaar naar huis te gaan. 'Geweldig!'

Chirurg aan zet

De uitgebreide screening van patiënten komt uit de koker van chirurg Joost Klaase die daar eerder in Medisch Spectrum Twente onderzoek naar deed. 'Normaal gaat een patiënt alleen naar een anesthesioloog. Nu hebben we gezegd dat chirurgen ook de operationaliteit moeten beoordelen. Daarnaast moet de patiënt zelf wat doen: hij kan bijdragen aan de uitkomst van de medische ingreep.'

De patiënt moet zelf wat. Hij kan bijdragen aan de uitkomst van de medische ingreep
Joost Klaase - Chirurg

De onderzoekers willen nu een kosteneffectiviteitsmodel maken, waarmee ze kunnen aantonen dat het loont om mensen van te voren te verbeteren. Van Wijk: 'We zien het als een dubbeltje investeren om een kwartje te verdienen.'

Breder beschikbaar

Op termijn moet de screening breder beschikbaar worden in het Groningse ziekenhuis, bijvoorbeeld ook voor mensen die een zware chemotherapie te wachten staat.

Meer over dit onderwerp:
Groningen-Stad zorg GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws