Aardbevingsnieuws september 2019: het dreigement van de NAM en de belofte van Wiebes

De maand september stond vooral in het teken van het dreigement van de NAM om de gaskraan voortijdig dicht te draaien én om de mededeling van minister Eric Wiebes. Hij beloofde dat het in 2022 afgelopen is met de gaswinning in Groningen.

Maar wat toch ook een opvallende constatering mag worden genoemd: er vonden in september in de provincie Groningen 'slechts' twee aardbevingen plaats. Alleen in Zeerijp (1.5 op de Richterschaal) en in Muntendam (0.4) rommelde het de afgelopen maand.

Niet dat daar al te veel conclusies aan moeten worden verbonden, maar toch. In de afgelopen drie jaar kwamen in Groningen binnen een maand niet zo weinig aardbevingen voor. Afgelopen januari waren er ook maar drie, maar in alle andere maanden waren het er altijd minstens vijf, en soms zelfs vijftien.

Sloopwoningen in de uitverkoop

Relatief weinig bevingen of niet; daar hebben ze in onder meer Ten Boer en Middelstum geen boodschap aan. Daar is het leed namelijk al geschied. In Ten Boer houden de bewoners van de Fazanthof op 7 september een weinig feestelijke uitverkoop: omdat hun huizen moeten worden gesloopt en ze naar een wisselwoning gaan, doen ze veel spulletjes in de verkoop.

Verderop in Ten Boer, aan de Hamplaats, heerst wat meer vrolijkheid. Daar kregen ze namelijk te horen dat er nieuwbouw komt in plaats van hun beschadigde huizen. En dus waren hun klachten geen fabeltjes.

Verhuisvergoeding

Maar met de toezegging van een wisselwoning en de toezegging van een nieuw huis zijn de problemen nog niet uit de wereld, weten ze in Middelstum inmiddels. Daar steggelen de bewoners nou al tijden met woningcorporatie Mareland over de, in hun ogen te geringe, verhuisvergoeding. De ruzie bereikte intussen de Tweede Kamer en de regering, omdat er sprake lijkt van een impasse.

Middelstumers Tineke en Marten de Vries willen een ruimere verhuisvergoeding.

De gaswinning stopt! In 2022!

Eind augustus vertelde minister Eric Wiebes al dat 'Gronings gas al heel snel niet meer nodig' zou zijn. Op 10 september deed hij boter bij de vis. Dat wil zeggen: vooralsnog zijn het nog maar woorden: 'De gaswinning in Groningen stopt in 2022.'

Blijdschap en euforie alom, dat laat zich raden. 'Hoe eerder, hoe beter voor de veiligheid van de Groningers', reageert gedeputeerde Tjeerd van Dekken. Ook Derwin Schorren, vicevoorzitter van de Groninger Bodem Beweging, is 'ontzettend blij met het voornemen van de minister'. En de NAM? Die zegt de versnelde afbouw 'niet verrassend' te vinden. Wiebes belooft bovendien dat de versterkingsoperatie gewoon door gaat.

De buffers die we in het verleden gebruikten om zoveel mogelijk Groningengas te winnen, gebruiken we nu om zo weinig mogelijk Groningengas te winnen
Eric Wiebes - Minister van Economische Zaken en Klimaat

Maar hoe is het mogelijk dat de gaskraan nu ineens wél redelijk vroeg dicht kan? Door het systeem om te draaien, verklaart Wiebes. 'Er zijn bijvoorbeeld buffers, die in het verleden gebruikt werden om zo veel mogelijk Groningengas te winnen. Dat gaan we nu omdraaien. Diezelfde buffers gaan we nu gebruiken om zo weinig mogelijk Groningengas te winnen. We gaan ook gebruik maken van andere typen gas. We draaien het hele systeem om.'

Minister Eric Wiebes: 'De Groningse gaswinning stopt in 2022.'

Berouw na de zonde

Berouw komt overigens ook hier weer na de zonde. Tijdens een talkshow voorafgaand aan het toneelstuk GAS trekt Wiebes het boetekleed aan. De gaswinning is eigenlijk veel te lang doorgegaan, bekent de minister. 'We hadden eigenlijk al tien jaar geleden moeten ingrijpen.'

Om de goednieuwsshow toch nog af te sluiten met een tikje bittere nasmaak: de compensatie van de NAM gaat wél gewoon door, zegt Wiebes. Hoewel dat ook voor de minister 'verkeerd voelt'.

Koning Willem-Alexander: meer urgentie

17 september. De Miljoenennota. De Troonrede. Het is de laatste jaren een gewoonte geworden: even luisteren naar wat koning Willem-Alexander over de aardbevingsproblematiek te melden heeft.

'Mensen die in een huis wonen dat versterkt moet worden, mogen op meer urgentie rekenen', houdt de koning de leden van de Staten Generaal voor. 'De regering investeert met het Nationaal Programma Groningen in het hele gebied.' De Koning noemt het versneld stoppen van de gaswinning in Groningen als een goed voorbeeld van beleid dat nodig is bovenop het 'statische' Regeerakkoord.

Koning Willem-Alexander: 'Groningers mogen op meer urgentie rekenen.'

Blijft de vraag: hoe lang blijft Groningen, wannner het gaat om de aardbevingsproblematiek, nog worden genoemd in de Troonrede? Na 2022 niet meer? Dat lijkt Commissaris van de Koning René Paas wel heel optimistisch. Maar de Miljoenennota - waarin Groningen voor de vijfde keer op rij voorkwam - bewijst volgens Paas wel degelijk dat Groningen voor de regering nog altijd topprioroiteit heeft.

Het dreigement van de NAM

25 september. Gedonder in de glazen. RTV Noord heeft beslag weten te leggen op een geheim document, waarin staat dat NAM heeft gedreigd de gaskraan voortijdig dicht te draaien. Die uitspraak werd gedaan in een gesprek over de aansprakelijkheid voor de gevolgen van de gaswinning.

De reacties op dat dreigement liegen er niet om. Alleen al in de politiek regent het boosheid. 'Dit is chantage', vindt Frank Wassenberg (PvdD). 'Ik werd er koud van', aldus Agnes Mulder (CDA). 'Regelrechte chantagepolitiek', zegt Henk Nijboer (PvdA). 'Schandalig', fulmineert Carla Dik-Faber (ChristenUnie). Sandra Beckerman (SP) trekt nog het felst van leer. 'Het zijn harteloze schoften, maar het pijnlijke is dat je verwacht dat ze dit doen', sprak ze. De Tweede Kamer wil over het dreigement zelfs een hoorzitting met de NAM.

Sandra Beckerman (SP) vindt de NAM 'harteloze schoften'.

Maar niet alleen de politiek is verbolgen. 'Ongehoord', vindt bijvoorbeeld de Groninger Bodem Beweging en Gasberaad. Gedeputeerde Tjeerd van Dekken noemt de het dreigement 'een onnozelheid'.

De insinuatie dat wij Nederland in de kou zouden zetten is onwaar en raakt dit bedrijf in z'n ziel
Johan Atema - directeur NAM

De NAM toont zich verbolgen over alle aantijgingen. 'Wat mij vooral dwars zit, is de insinuatie dat we zouden dreigen het Groningengasveld in te sluiten en dat we Nederland in de kou zouden zetten', reageert NAM-directeur Johan Atema. 'Dat is echt onwaar en raakt mij, maar met name dit bedrijf in z'n ziel.'

Ander aardbevingsnieuws:

- Rechter stuurt Damsters en NAM terug naar onderhandelingstafel (19 september)
- Minister Wiebes: capaciteit TCMG verhogen voor snellere schadeafhandeling (26 september)
- Rechter: omgevingsvergunning gaswinning Warffum deugt niet (11 september)
- Lichte aardbeving in Zeerijp (update) (9 september)
- Wiebes: niet meer gas gewonnen uit kleine velden (6 september)
- Gemeenten in het land vrezen aardbevingen 'zwaarder dan die in Groningen' (6 september)

Aardbevingen in september:

- 20 september, 20:59 uur, 0.4 in Muntendam
- 9 september, 05:45 uur, 1.5 in Zeerijp

Lees ook:

- Alles over gaswinning en aardbevingen in Groningen

Meer over dit onderwerp:
dossieraardschok achtergrond GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws