Theater Geert Teis figureert in populaire Netflix-serie: 'Heel bijzonder dit'

Martin Oosterhuis zit nietsvermoedend thuis op de bank de laatste aflevering van de Amerikaanse Netflix-comedy Arrested Development te kijken. Zoals gewoonlijk geniet hij van de serie. Hij vindt het jammer dat het vijfde seizoen over tien minuten alweer voorbij is, en of er een nieuw seizoen komt is nog maar de vraag.

Dan komt er plotseling een beeld voorbij dat hem wel heel erg bekend voorkomt...

'Lijkt wel heel erg op...'

Zie ik dat nou goed? denkt Martin, is dat echt Theater Geert Teis in Stadskanaal? Hij spoelt terug, bekijkt het fragment nog een keer, spoelt weer terug en kijkt 't nogmaals, net zolang tot hij er zeker van is dat hij het niet verkeerd heeft gezien.

Inderdaad, concludeert hij, dat lijkt wel heel erg op het theater in Stadskanaal. Als geboren Veendammer, opgegroeid op 't Knoal, kent hij het theater aan het Geert Teisplein maar al te goed.


Arrested Development is een Amerikaanse comedyserie die voor het eerst in 2003 werd uitgezonden. Vanaf 2013 zijn nieuwe afleveringen te zien op Netflix. De serie won prijzen als de Emmy Award en de Golden Globe. Arrested Development gaat over de rijke, exentrieke en amorele familie Bluth. Vader Bluth komt wegens fraude in de gevangenis, waarna zijn kinderen het familiebedrijf van de ondergang proberen te redden. Verdeeld over vijf seizoenen zijn in totaal 84 afleveringen van de serie te zien. Behalve Ben Stiller en Will Arnett spelen ook onder andere Jason Bateman, Portia de Rossi en Michael Cera een prominente rol in de serie.

Screenshot

Oosterhuis: 'Eerst kon ik het niet geloven. Dus ik stuurde direct een paar screenshots naar familie en bekenden. Die konden ook niet anders dan beamen dat dat het Theater Geert Teis is. 'Tja, dat is toch wel vrij bijzonder.'

Familie en bekenden zien wat hij ziet. Tien minuten voor het einde van aflevering 16 van seizoen 5 is er een dialoog tussen twee hoofdpersonen, gespeeld door de acteurs Ben Stiller en Will Arnett.

Ben Stiller in zijn rol als Tony Wonder in Arrested Development

Afbeelding

Arrested Development valt nog het best te omschrijven als een snelle, komische serie met onnavolgbare verhaallijnen, maffe dialogen en onverwachte plotwendingen. Het komt erop neer dat de personages die Stiller en Arnett vertolken niet langer als duo in het theater optreden, maar solo verder gaan.

Daar praten ze over in die bewuste scène. Stiller vraagt: 'Hoe heb je maffiakerels zover gekregen mijn contract op te zeggen?' Arnett antwoordt: 'Met een beter contract.' En vervolgens ziet de kijker over de volle schermbreedte, gedurende een aantal seconden, een foto van Theater Geert Teis. De foto is dus eigenlijk een soort gedachtenwolkje of flashback van Arnett.

GayMa Theater

Hiervoor hebben de producenten van Arrested Development dus Theater Geert Teis gebruikt. Op de gevel staat groot te lezen: GayMa Theater. En op een affiche staat: The Bluth Company Presents: extended by 5 weeks: Guys and Dolls.

Will Arnett als Gob Bluth

Afbeelding

De naam Geert Teis is dus nergens te bekennen. Volgens Jasper Stuut, medeverantwoordelijk voor de marketing van het theater, is de keus voor hun theater een aparte, in meerdere opzichten. 'Extra bijzonder is dat het een foto is van de entree tót acht jaar geleden. Ik kan deze foto zelf niet eens meer terugvinden op internet, dus hoe ze er in Amerika aan zijn gekomen is ons ook een raadsel'.

Directeur Annelies Klunder is ook verrast: 'Wat grappig zeg! Toch wel heel bijzonder voor een Amerikaanse Netflix-serie om uitgerekend ons theater te kiezen.'

Eigendomsrecht

Maar hoe zit dat eigenlijk met het auteurs- en eigendomsrecht? Mag je als grote Amerikaanse producent zomaar een foto gebruiken van een theater ergens in The Netherlands? Een hoogleraar Intellectueel Eigendomsrecht aan de RUG zegt dat deze kwesties altijd erg gecompliceerd zijn.

'Lastig, maar zeer interessant', aldus de kenner. Hij wil overigens niet bij naam genoemd worden, omdat hij naar eigen zeggen 'slechte ervaringen' heeft met grote Amerikaanse bedrijven als het gaat om eigendomsrecht, 'zelfs eenmaal tot een rechtszaak aan toe.'

'Ik kan niet voor het Amerikaans recht spreken. Hier gaat het in potentie om twee zaken: het auteursrecht op het gebouw zelf en het auteursrecht op de foto van het gebouw,' aldus de hoogleraar.

Fair use

'Auteursrechten rusten op het gebouw als de architect nog niet langer dan 70 jaar geleden is overleden. In Nederland geldt wel: Er is een uitzondering voor gebouwen op openbare plaatsen, op de openbare weg. Op de foto rust misschien nog wel auteursrecht, namelijk van de architect én de fotograaf. Dan is de vraag: mag die foto zomaar getoond worden?'

'In de Verenigde Staten is over het algemeen meer vrijheid op het gebied van auteursrecht. Daar geldt de 'fair-use'-regel'. Die houdt in dat de gebruiker geen profijt mag hebben van het auteursrechtelijk gebruik van andermans zaken. Ook belangrijk is of er wel of geen toestemming is gegeven voor gebruik. Dan is er ook nog de vraag of er sprake is van vereenvoudigen en openbaarmaking. Van dat laatste is hier natuurlijk zeker wel sprake', aldus de hoogleraar.

'Je hebt een zaak als je eer of goede naam is aangetast. Die reputatieschade bij Theater Geert Teis zie ik niet zo snel. Zoals gezegd, er zijn vaak veel verschillende kanten aan een ogenschijnlijk simpele kwestie.'

Producenten

Netflix is niet bereikbaar voor commentaar. Mailtjes en telefoontjes naar Hollywood verzanden in een woud van medewerkers van grote productiemaatschappijen, die keer op keer zeggen dat je beter met iemand anders kan spreken. Maar na veel mailtjes en telefoontjes lijken we beet te hebben: Patrick A. Stewart, director of photography van onder meer aflevering 10 van seizoen 5.

Stewart bevestigt per mail dat het in zijn vakgebied lastig is mensen te bereiken en verwijst me vervolgens door naar Mitch Hurwitz, de bedenker en executive producer van Arrested Development. Hij is de man die zou moeten weten waarom deze foto is gekozen. Contactgegevens van Hurwitz zijn echter niet te achterhalen.

Tussen grote namen

Een dood spoor dus. Waarom de makers van Arrested Development juist het theater in het centrum van Stadskanaal hebben gekozen, daar komen we voorlopig dus niet achter.

Heeft het theater zelf dan soms nog iets gehoord van Netflix of de producenten van Arrested Development, voor of na de release van de bewuste aflevering? Directeur Klunder lacht. 'Nee. Maar we vinden het natuurlijk niet erg dat ons theater hiervoor gebruikt is, het is eigenlijk alleen maar erg leuk. Het betreft een populaire serie met grote namen erin. En daartussen staat nu ook Theater Geert Teis uit Stadskanaal.'

De naam van de kenner van eigendomsrecht is bekend bij de redactie

Meer over dit onderwerp:
kunst_en_cultuur achtergrond STADSKANAAL
Deel dit artikel:

Recent nieuws