Oud Zwart Wit: Tegendraads én trouw aan tradities

Kameraadschap, diversiteit, humor. Oude én nog oudere mannen die op zondagmorgen samen als kinderen over het veld rennen. Ex-talentvolle voetballers met talentlozen in één team, die elkaar accepteren. Echt gras, geen trainers.Dat zijn volgens tweede-team-speler Pedro Terpstra zomaar een paar kernwoorden.Oud Zwart Wit is niet de bekendste voetbalclub in Stad, maar daarom niet minder gel
iefd. De club bestaat 85 jaar en Terpstra staat tijdens de presentatie van het lustrumboek in de Wolkenfabriek op het podium om zijn 'OZW-gevoel' te delen met de andere aanwezigen.

Oude Meesters

Verdere typeringen: 'Geen winter- en zomerstop. Uren discussiëren over nieuwe shirts op de ALV. Respect naar tegenstander en scheidsrechter. Dat laatste gaat met vallen en opstaan, maar over het algemeen staan we bij de sportiviteitsklassement van de KNVB altijd hoog', aldus Terpstra.
Veel van de 71 leden herkennen het beeld dat Terpstra schetst van hun club. Fatsoen is een kernwaarde, zonder dat het een brave vereniging is. Je zou zelfs kunnen zeggen dat OZW, de afkorting die de leden zelf meestal gebruiken, in de kern tegendraads is. Toen de KNVB wilde dat de club ging fuseren, bedankte OZW vriendelijk. En toen de KNVB opperde dat er meer teams bij moesten komen, koos de club zijn eigen pad en hield het bij twee teams.

Ballotage

De Oude Meesters, zoals de bijnaam luidt, hebben altijd twee teams gehad. Nooit meer en nooit minder. Bij de oprichting in 1934 stond in de statuten dat je minstens 23 jaar moest zijn om lid te kunnen worden. Tegenwoordig is dat 18 jaar, maar een jeugdtak is er nog steeds niet.

Overigens zijn de meeste voetballende leden tussen de 30 en 50 jaar en zal er dus langzamerhand wel eens aan verjonging moeten worden gedacht. Maar je zomaar aanmelden bij de club is er niet bij. OZW is een van de weinige clubs in Groningen, zo niet de enige, met een ballotage.

Henk Ludolphy, voorzitter van 1989 tot 1999, met het lustrumboek (Foto: Benno de Jongh/RTV Noord)

Afbeelding

'Voor mij is OZW een club van hechte vriendschap en solidariteit. De ballotage speelde daarin een belangrijke rol', zegt oud-voorzitter Henk Ludolphy. 'We moeten geen rotte appel hebben, dat steekt de hele mand aan.'

Niet elitair

Maar zijn de Oude Meesters door de ballotage niet een beetje elitair? 'Nee hoor', denkt de huidige voorzitter Wouter Warnaar. 'We selecteren niet op afkomst, inkomsten of opleiding. We zijn eigenlijk een soort herenclub.'

'Kijk, je bent als voetbalclub - zeker als kleine vereniging - kwetsbaar. Je moet die ballotage eigenlijk zien als een soort zeef. We hebben geen jeugd, dus onze leden nemen een keer een vriend mee. Die traint dan een paar keer mee. Als dat allemaal goed gaat, wordt ie lid en verschijnt de foto op onze website. Vervolgens moeten alle leden het ermee eens zijn. Unaniem, dus als één lid zegt: die wil ik niet, dan houdt het op.'

'Ach, dat gaat natuurlijk ook niet altijd goed. Er is soms een verschil in hoe iemand zich presenteert en hoe iemand zich binnen de lijnen gedraagt', aldus Warnaar.

'Hier hebben jullie de punten'

Overdreven assertief gedrag binnen de kalklijnen, daar zit niemand bij Oud Zwart Wit op te wachten. Het gaat om gezelligheid en voetbal in zijn puurste vorm. Of zoals Ludolphy het zegt: 'We stellen er prijs op als je je in het veld gedraagt.'

Wouter Warnaar, voorzitter van OZW sinds 2009 (Foto: Benno de Jongh/RTV Noord)

Afbeelding

Warnaar: 'Daarom zeggen we: Als de tegenstander echt over de schreef gaat, stap dan maar van het veld. Dan nemen we de nederlaag en boete van de KNVB voor lief. Dat hebben we bijvoorbeeld wel eens tegen VV Mamio gedaan. Daar werd geschopt en gespuugd. Toen zeiden we: Hier, hebben jullie de punten, maar we spelen de komende seizoenen niet meer tegen jullie.'

Van Zwart-Wit naar Oud Zwart Wit

Zwart Wit werd opgericht in 1934 in Café van Duinen aan de Grote Markt. Daar komt een aantal mannen, vooral ondernemers, bij elkaar om door middel van het voetbal 'uit de dagelijksche sfeer' te komen.

Na twee jaar 'wild voetbal' op een veldje achter Villa Sonnevanck aan de Verlengde Hereweg in Stad wordt de club lid van de Groninger Voetbal Bond. Vanaf '36 speelt OZW op Sportpark West End te Vinkhuizen. In Rotterdam bestaat al een club met de naam Zwart-Wit '28 en dus verandert men de naam in Oud Zwart-Wit. De toevoeging 'Oud' slaat op het ontbreken van jeugd binnen de vereniging.

Oud Zwart Wit tijdens het 10-jarig bestaan in 1944 (Foto: Archief OZW)

Afbeelding

Die historie is nog steeds voelbaar binnen OZW. Het lustrumboek was oorspronkelijk voor het 80-jarig bestaan, maar is vijf jaar later pas klaar. 'Moet je nagaan wat voor een monnikenwerk het was', lacht Warnaar die een groot deel van de redactie voor zijn rekening nam.

Kloek boek

Het is een kloek boek geworden. Met oude elftalfoto's, anekdotes, oude krantenknipsels, een lijst van alle leden van de club ooit, gedichten, een dvd met het clublied (ingezongen door de vrouwen van de leden) en een overzicht van de clubhistorie ingedeeld in periodes van vijf jaar. Het is een geschiedenis van moeilijke jaren, oorlog, geroyeerde leden, drank, kleurrijke figuren, vrouwen langs de lijn, het jaarlijkse galadiner met nieuwjaar en nog veel meer.

Een speciale plek in het boek is ingeruimd voor de clubiconen. Behalve Ludolphy zijn dat onder anderen Bertus Bolhuis, Piet de Jonge (beter bekend als PédeJé), Joop Tak, Willem Frey, Jan Seiffers en Willem Wolgang. Mannen die als voetballer of in het bestuur (en meestal beide) een belangrijke rol gespeeld hebben in de club.

Een rijke geschiedenis dus, maar van die eerste jaren is niet al te veel meer bekend. Dat kwam niet in de laatste plaats doordat de toenmalig secretaris 'fout' was in de oorlog. Hij werd samen met nog drie of vier leden geroyeerd en besloot toen maar het gehele archief te verbranden. Het ondernemerschap van de beginjaren zit nog sterk verankerd in de club.

Sfeer

Toen Ludolphy in 1989 voorzitter werd, was Oud Zwart Wit echt een vereniging van kruideniers, herinnert hij zich. De 90-jarige Henk Ludophy groeide op in de Oosterparkwijk en debuteerde op 17-jarige leeftijd in het eerste van GVAV, waarvan hij al 80 jaar lid is. In het leven van Ludolphy is er ruimte voor twee Groningse voetbalclubs. 'Ze staan me beide zeer na aan het hart, maar qua sfeer ben ik meer een OZW'er', aldus de voormalig midvoor.

Nadat Ludolphy onder meer tegen Ajax speelde met HVC Amersfoort, keerde hij begin jaren '60 terug naar Groningen. Nog steeds als een verdienstelijk voetballer, maar ook op een leeftijd om het spelletje meer als een hobby te beschouwen. Via Henk Lukkien kwam hij in 1961 bij Oud Zwart Wit, dat toen al bekend stond als een 'gezellige vereniging.'

Modern

'Voordat ik voorzitter werd waren het echt 'ouderwetse' voorzitters als Willem Frey en H.J. Imelman die de scepter zwaaiden. Ik heb de club toen al een beetje de moderne tijd ingetrokken en dat heeft Wouter verder doorgevoerd. Het bestuur van nu is veel meer onderdeel van de club. De sfeer is ongedwongen. Er zijn onderling sterke verbindingen, binnen én buiten het veld', aldus Ludolphy.

Bekende taferelen vlak na de wedstrijd (Foto: Archief OZW)

Afbeelding

Voetballen op zondagmorgen is nog steeds heilig voor de Oude Meesters. Dat heeft z'n voordelen: veel leden gaan 's middags naar de FC, anderen naar hun familie. De teams bestaan elk uit ruim twintig man, dus je kan ook eens zeggen: dit weekend ben ik er niet, vertelt Warnaar.

'We zijn sinds mijn voorzitterschap een club met alle soort mensen door elkaar. Hoewel er nog relatief veel ondernemers rondlopen, is het een mix: van psychologen tot schilders, van bouwvakkers tot advocaten en van automonteurs tot oud-voetballers.'

Ex-profs

Van die laatste groep lopen er momenteel zeven rond: Marcel Roode, Steve van den Broek Humphrey, Arjan Blaauw, Paolo Assorgia, Lesmond Prinsen en Tieme Klompe. Die laatste is na een carrière bij Heerenveen (en één wedstrijd voor FC Groningen) sinds een half jaar lid van OZW. Sommige tegenstanders denken nog wel eens dat de oud-profs bij OZW betaald krijgen. Niets is minder waar, ook die betalen gewoon contributie.

Blaauw wees Klompe op OZW en hij voelt zich op z'n plek. 'Het is hier relaxed. Ik voel me lekker vrij in het veld en daarbuiten. Ik viel direct met de neus in de boter: het 85-jarig bestaan, het boek en een eigen toernooi dat we direct wonnen', aldus Klompe.

Ook is er sinds jaar en dag een sterke Surinaamse vertegenwoordiging. Dat begon bij Willem Wolgang en laat volgens Warnaar de diversiteit zien van OZW. 'Dat maakt verder niet zo veel uit, maar het maakt een en ander wel een stukje gezelliger', zegt de voorzitter.

Geen 'eerste' elftal, alleen tweede en derde

Ludolphy: 'Het is een goed niveau, zeker qua mentaliteit en ook qua voetbal.' Het tweede team speelt in de Reserve Tweede Klasse en het derde in de Reserve Vierde Klasse. Warnaar: 'Ons doel is ook niet om zo goed mogelijk te worden. Natuurlijk willen we winnen als we eenmaal binnen de lijnen staan, maar niet ten koste van alles. Je ziet het ook aan onze teamindeling: ons tweede en derde zijn beide vriendenteams en niet ingedeeld op sterkte.'

Voormalig international Arie Haan neemt het eerste exemplaar van het lustrumboek in ontvangst van Warnaar (Foto: Benno de Jongh/RTV Noord)

Afbeelding

Sinds een jaar of vijf jaar speelt OZW zonder eerste elftal, in elk geval op papier. 'Met een echt eerste elftal moet je later op de dag spelen, verder de provincie in en zijn er allerlei regeltjes met afrasteringen, dug-outs en dergelijke. Vandaar alleen OZW 2 en OZW 3.'

Arie Haan

Het eerste exemplaar van het lustrumboek wordt in ontvangst genomen door Winschoter Arie Haan, een zelfverklaard liefhebber van het amateurvoetbal. 'Net als vroeger, eigen schoenen mee. Echte amateurs, zoals voetbal zou moeten zijn. Die profvoetballers van tegenwoordig zijn alleen nog maar met voetbal bezig, wij hadden vroeger tenminste nog een leven daarnaast.'

Is dan alles altijd fantastisch bij Oud Zwart Wit? 'Nee hoor', zegt Warnaar. 'Ook OZW heeft zijn ups en downs. Een jaar of twintig geleden ging ik er niet altijd met plezier heen. Dat waren de magere jaren, in die tijd stonden we regelmatig met tien man op het veld, waarvan er drie niet wisten hoe ze moesten ingooien. Maar ook daar zijn we weer bovenop gekomen. Maar dat had het einde van de club kunnen zijn.'

Positieve kijk

De clubcultuur is bewust en onbewust al die jaren bewaakt gebleven. 'Als ik terugkijk naar de oude foto's en de verhalen uit die tijd hoor, dan denk ik: de mentaliteit is eigenlijk nog steeds hetzelfde bij de leden. Het is nog steeds hetzelfde slag mensen.'

'Niemand in de club is anoniem. Iedereen heeft verantwoordelijkheid, in een commissie of als elftalleider, al doet natuurlijk de een meer dan de ander. Ik ken ook iedereens thuissituatie. Een positieve kijk op voetbal en op het leven, dat hebben we bij OZW. Wij gaan nooit fuseren', zegt Warnaar stellig.

Ludolphy: 'Ik word elke zondag nog allerhartelijkst ontvangen. Als ik aan Oud Zwart Wit denk, dan denk ik aan de gelukkigste periode van mijn leven.'

Lees ook:

- Amateurvoetbal van start: Tientjes op tafel en de dubbel in Kielwindeweer
- Dubbel jubileum: 90 jaar worden en tachtig jaar lid bij GVAV
- Oud Zwart Wit viert 85-jarig bestaan met toernooiwinst

Meer over dit onderwerp:
sport achtergrond GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws