Grote Markt van de toekomst: 'Net het Nederlands elftal, iedereen heeft een mening'

Hoe moet de Grote Markt in Stad eruit komen te zien? En aan welke eisen moet het ontwerp voldoen? 'Het is net het Nederlandse elftal: iedereen heeft er een mening over. Het is een supermoeilijke plek.'

Het zijn de woorden van stadsbouwmeester Jeroen de Willigen, die de regie voert over de plannen. Hij sprak ze uit in een podcast die werd opgenomen in het kader van Let's Gro. Dat festival werd vorige week gehouden en gaat over de toekomst van Stad en Ommeland.

Noordwand

De oostwand van de Grote Markt - waar studentenvereniging Vindicat zit - wordt momenteel onder handen genomen. Voor de noordwand - de kant van het voormalige V&D-pand - is nog geen ontwerp gepresenteerd. Daar wordt al wel aan gewerkt.

In de podcast schetst De Willigen samen met Bert Popken en Marieke van der Heide de achtergronden van die zoektocht naar een 'nieuwe' Grote Markt. Popken is directeur Ruimtelijke Ordening en Economie bij de gemeente, Van der Heide architectuur- en cultuurhistoricus.

We luisteren heel goed, maar je kan niet alles tegelijk
Jeroen de Willigen - stadsbouwmeester

Onduidelijk

'Eerst moet je bedenken wat je vindt dat de Grote Markt is of moet zijn', stelt De Willigen. 'Ook voor ons vakmensen is er redelijk veel onduidelijk. Het Stadhuis bijvoorbeeld, staat dat aan of óp de Grote Markt? Dat geldt ook voor de oude V&D. Het is moeilijk te vatten waar de Grote Markt precies begint en eindigt.'

Popken: 'Als we luisteren naar de geluiden die we uit de stad oppikken, is het bomen, terrassen, water, een fontein en in alle richtingen over de Grote Markt kunnen fietsen. Hoe pak je dat op?'

Wensen

'We luisteren heel goed, maar je kan niet alles tegelijk', benadrukt De Willigen.

'Stel dat je het volzet met bomen, dan past de kermis er bijvoorbeeld niet meer of kunnen we er geen kampioensfeesten meer houden. We moeten heel goed bedenken hoe we ervoor zorgen dat we iedereen en alles tevreden kunnen houden over de Grote Markt. Het is een plein van iedereen.'

Zonder bussen

Over enkele jaren zullen de bussen van de Grote Markt verdwijnen. Die maken nu nog veelal gebruik van de Kreupelstraat, tussen het ABN Amro-kantoor en de Martinitoren. Een van de scenario's is om daar in de toekomst een gebouw neer te zetten, waardoor die doorgang verdwijnt.

'Van oorsprong stond de Martinikerk helemaal niet aan de markt en was het dichtgebouwd', zegt historicus Van der Heide.

'Maar door de toename van het verkeer kwam er uiteindelijk tijdens de wederopbouw na de oorlogsjaren een verbreding. Met de veranderende mobiliteit is er nu wellicht een mogelijkheid het weer dicht te bouwen. Het spannende is: wat betekent het voor de Martinikerk, als er bebouwing voor komt te staan?'

Eigenlijk is de Grote Markt één groot raadsel
Marieke van der Heide - historicus

Hoofdwacht

Totdat het in de Tweede Wereldoorlog veranderde in een ruïne, stond voor de Martinikerk een opvallend gebouw: de Hoofdwacht. Het voormalige gemeentehuis van Zuidhorn is een kopie daarvan.

Volgens Van der Heide hoeft dat niet één-op-één terug te keren in de plannen waaraan gewerkt wordt.

'Van oudsher waren vroeger rond de Grote Markt ook de plekken waar het recht gesproken werd. Je hoeft niet per se die gebouwen terug te krijgen, maar wel dat je voelt: dit is een plek van betekenis. Het zou interessant zijn om dat ook te laten terugkeren in de inrichting van die plek.'

'Eigenlijk is de Grote Markt één groot raadsel', vindt Van der Heide. 'We moeten het hebben van kaartmateriaal en van wat we vinden in de bodem. Er ligt heel veel geschiedenis en eigenlijk leren we elke dag nog meer over de Grote Markt. Door opgravingen en vanuit archieven.'

Deens bureau

Het Deense bureau Gehl werkt momenteel aan een ontwerp voor de Grote Markt. De Willigen geeft hoog op over de Denen.

'Zij zijn ongeveer de beste van de wereld als het gaat om gebruik en inrichting van de openbare ruimte', zegt hij.

'Ik ben superblij en trots dat ze met ons gaan werken aan de Grote Markt. Zij weten ook hoe er in de openbare ruimte dingen kunnen ontstaan en mensen elkaar kunnen ontmoeten. Wij als Stad moeten de lokale kennis en de geschiedenis inbrengen en samen ontstaat dan, hopen wij, de nieuwe Grote Markt.'

Hoe we het voor elkaar moeten krijgen, is een zoektocht
Jeroen de Willigen - stadsbouwmeester

Geen optelsom

'We moeten ervoor zorgen dat het een eigen identiteit heeft, in plaats van dat het een optelsom is. Hoe we dat voor elkaar moeten krijgen, is een zoektocht.'

Naar verwachting worden de plannen over zo'n anderhalf jaar openbaar gemaakt. 'Hoe meer er over de plannen gesproken wordt, hoe beter het wordt', stelt De Willigen.

Tekeningen

'Het ergste dat je kan overkomen, is dat je het overlaat aan één iemand die het achter een tafel uittekent en denkt: dat is het', zegt De Willigen.

'Nu heeft Groningen wel een goede traditie, om over dat soort dingen te blijven praten. Ik hoop alleen niet dat we er een wedstrijd van maken, wie er het meeste gelijk krijgt. En we moeten echt heel veel tekeningen maken. Zo veel dat de Groningers er bijna in omkomen en dat ze er ook echt iets van kunnen vinden.'

Lees ook:

- Kinderen ontwerpen ideale binnenstad bij Let's Gro: 'Een xxl-trampoline, waarom niet?'
- Bomen of juist niet? Zes ideeën voor de nieuwe Grote Markt (november 2018)
- Lees hier alles over ontwikkeling van de Groningse binnenstad

Meer over dit onderwerp:
binnenstadgroningen Groningen-Stad GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws