Waarom Groningers zich minder vaak met werkstress ziek melden dan Randstedelingen

Het is deze week de Week van de Werkstress. Die werkstress gaat ook aan Groningen niet voorbij. Zo'n 31 procent van de Groningse werknemers die zich ziek meldt op het werk, doet dat vanwege werkdruk of werkstress.

Dat blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoeken (TNO) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Op de provincies Zeeland en Flevoland na is het percentage uit Groningen het laagste van het land. Bij ruim vijftien procent van de Groningers slaat de werkstress uiteindelijk om in een burn-out.
 

Groningen versus het land

In de Randstad is het percentage werknemers dat zich ziek meldt met stressverschijnselen hoger dan in andere delen van het land. Bij het percentage werknemers met een burn-out is dat verschil nog net wat duidelijker. 
 
Tekst gaat verder onder de kaart

Afbeelding

Technostress

Volgens Dorothé van den Aker, woordvoerder van de Week van de Werkstress, kun je het verschil tussen de Randstad en de rest van het land verklaren aan de hand van 'technostress'. Dat is stress die gerelateerd is aan veelvuldig gebruik van computer of smartphone.

'Hoe sneller en vaker je de computer of smartphone gebruikt, hoe meer stress er is. Je komt deze technostress voornamelijk tegen in de zakelijke dienstverlening. En die branche is oververtegenwoordigd in de Randstad. 'En daarom zie je dat daar het verzuim vanwege stress vaker voorkomt dan in andere delen van het land.'
 
De mate waarin werkstress voorkomt hangt dus gedeeltelijk samen met de opbouw van de economie. Zo zie je volgens Van den Aker bijvoorbeeld dat het in Groningen juist vaker voorkomt dat mensen thuisblijven vanwege fysieke klachten, omdat daar in verhouding meer fysiek werk wordt gedaan.

Er is geen algemeen geldend lijstje waaruit blijkt wanneer er precies sprake is van een burn-out
Jantine Landman - Psychologe

 

Burn-out, bekende term

Volgens Jantine Landman, psychologe in de stad Groningen, komen veel cliënten zelf al binnen met het idee dat ze een burn-out hebben. 'Het is een heel bekende term geworden.' Toch komt burn-out niet voor in het DSM, het handboek waarin alle psychische stoornissen vermeld staan. 'Dat maakt van een burn-out een lastig begrip. Er is geen algemeen geldend lijstje waaruit blijkt wanneer er precies sprake is van een burn-out.'
 
Al zijn er wel aanwijzingen die huisartsen ook daadwerkelijk als handvat gebruiken. 'Daarin gaat het over bijvoorbeeld oververmoeidheid, je niet meer kunnen concentreren en de afstand tot je werk voelen', aldus Landman.

Tekst gaat verder onder kaart

Afbeelding

 
Ook Friederike Vieten, studentenpsycholoog bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) zegt dat stress en burn-out lastige begrippen zijn. 'Het is een heel complex fenomeen. Vaak wordt gesteld dat ook onder studenten het aantal mensen met stress en een burn-out toeneemt. Maar harde cijfers hebben we hier niet van. Stress ervaren we allemaal, maar waar ligt de grens naar ziekmakend en wat is 'normaal'? Ook zien we alleen die mensen die zijn vastgelopen, wat een vertekend beeld zou kunnen geven.'
 
Toch zijn er bij de RUG de laatste tijd wel extra psychologen aangenomen. Waar er volgens Vieten voorheen vijf in dienst waren, zijn dat er nu acht. En de wachtlijsten voor een intakegesprek nemen toe. 'Dat betekent niet per se dat de klachten zijn toegenomen, maar wel dat meer mensen hulp zoeken bij een psycholoog.'
 

Social media

Bij de gesprekken die Landman met haar cliënten heeft, komt social media in de meeste gevallen vaak ter sprake. 'Perfectionisme is één van de eigenschappen die mensen kwetsbaar maken voor stress en een burn-out.' Volgens haar wordt perfectionisme aangewakkerd door de toon op social media, vooral onder jongeren.

Door social media kan men gaan denken dat de wereld maakbaar is
Jantine Landman - Psychologe

Het beeld dat Landman schetst, noemt Vieten ook. 'Op social media wordt vaak een niet realistisch wereldbeeld voorgeschoteld. Je ziet een vertekend beeld van hoe mooi het leven is, hoe leuk de feestjes zijn. Het is een plek waar mensen zich de hele tijd vergelijken met anderen, waardoor mensen zich minderwaardig kunnen gaan voelen.'

Landman vult aan: 'Men kan daardoor ook juist denken dat de wereld maakbaar is, en dat mensen veel harder gaan werken om die mooie wereld ook voor zichzelf proberen te bereiken. Daardoor kan werkstress ontstaan, of zelfs een burn-out.'
 

Wie verantwoordelijk?

Uit het onderzoek van TNO en het CBS blijkt dat 45 procent van de werknemers vindt dat er meer maatregelen moeten worden genomen tegen werkstress. Daarbij hebben volgens Van den Aker zowel werkgever als werknemer een eigen verantwoordelijkheid.

'De werkgever moet zorgen voor een klimaat waarin werkstress bespreekbaar is. Hij of zij moet weten wat voor jou als werknemer belangrijk is om je werk goed te kunnen doen. Dat gaat dan over taakeisen, maar ook over waardering. En dat je tijdig iets doet als je ziet dat iemand teveel op z'n bordje heeft.'
 

Als werknemer moet je zelf zorgen voor voldoende rust
Dorothé van den Aker - Woordvoerder Week van de Werkstress

Belangrijk is daarbij dat de werkgever de werknemer niet alleen goed kent in het werk, maar ook privé. 'Je moet weten wat de drijfveren van je werknemer zijn, waar ze energie van krijgen, en waar ze juist op leeglopen. Want mentaal wordt werk niet alleen meegenomen naar huis, maar het huis wordt ook meegenomen naar werk.'
 
Toch heeft ook de werknemer een eigen verantwoordelijkheid volgens Van den Aker. 'Je moet bij jezelf nagaan: wat vind ik nou belangrijk? Wanneer ervaar ik stress? Ook moet je zelf zorgen voor voldoende rust. Je kunt niet verwachten dat je werkgever dat allemaal voor je organiseert op het werk. Je ontspanning moet je zelf regelen.'
 

Wat als het toch gebeurt?

En wat als je eenmaal toch overspannen bent geraakt of een burn-out hebt gekregen? Volgens Landman moet je dan dweilen en de kraan dichtdraaien. 'Dat dweilen betekent dat je moet zorgen voor rust en herstel, door minder te werken, te wandelen of wat dan ook.'

'Maar je moet ook de kraan dichtdraaien. Dat betekent: wat zijn nou de eigenschappen waar je aan moet werken? Dat kan zijn dat je je grenzen beter moet bewaken, moet leren benoemen wat je belangrijk vindt, of ander werk moet zoeken. Je moet ook de lange termijn voor ogen blijven houden.'

Lees ook:

Hoe krijg ik minder stress van mijn werk?
Hoe komen al die mensen toch aan een burn-out?

Meer over dit onderwerp:
economie achtergrond GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws