Meer vrouwen aan het werk in ict: een hele uitdaging

Nerds, stilletjes in een hoekje aan het werk of eenzaam naar een beeldscherm koekeloerend: het stigmatiserende beeld van ict'ers. Dat is al lang niet meer zo, maar het imago bestaat nog wel, ook in onze provincie.

Het is één van de belangrijkste oorzaken dat weinig vrouwen in deze branche hun brood verdienen.

Het is zelfs zo dat Nederland als dienstenland en varend op digitalisering in Europa het slechtste scoort qua vrouwenparticipatie. Recente cijfers van Eurostat laten zien dat slechts zes procent van de ict-studenten vrouw is. Bulgarije scoort in deze statistiek met 33 procent het hoogst.

Nederland staat onderaan in de statistieken (Voor een groter kaartje: klik hier)

Afbeelding

Het beeld in ict-stad Groningen is niet anders. Er zijn in Groningen wel initiatieven om er voor te zorgen dat meer vrouwen aan de slag gaan als ict'er. Zo organiseert Django Girls een paar keer per jaar workshops, specifiek voor vrouwen die interesse hebben in ict.

Bij de laatste editie van Let's Gro begin november meldden zich tachtig vrouwen aan, terwijl er plek was voor veertig. Django Girls is een vrijwilligersorganisatie die zich wereldwijd inspant om meer vrouwen voor het vak te interesseren.

De ondervertegenwoordiging van vrouwen is echt een probleem, terwijl dit historisch anders geweest is
Misja Hoebe - organisator Django Girls

Echt een probleem

Misja Hoebe, verbonden aan de Hanzehogeschool in Groningen, is één van de initiatiefnemers. 'We organiseren al een aantal jaren twee keer per jaar een workshop om vrouwen te interesseren voor de IT-wereld. De ondervertegenwoordiging van vrouwen is echt een probleem, terwijl dit historisch anders geweest is.'

Aantal vrouwen kelderde in jaren tachtig

Tot halverwege de jaren tachtig van de vorige eeuw was sprake van een redelijk evenwichtige verdeling. Het stokte bij een verdeling 65 procent man en 35 procent vrouw. Daarna kelderde het aantal vrouwen in de branche snel. 'Een mogelijke verklaring is de introductie van de pc in huis. De marketing daarom heen werd nadrukkelijk richting jongens geschreven. Die zouden er geschikter voor zijn. Wat natuurlijk onzin is', aldus Hoebe.

Kleine stapjes

Volgens voorzitter Fred Hassert van IT-netwerkorganisatie Samenwerking Noord is het aantal vacatures gigantisch, waardoor bedrijven onvoldoende kunnen groeien. 'Het beeld is nog steeds dat veel vrouwen kiezen voor communicatie. Wel zie je een lichte verschuiving naar functioneel beheer, data science of software-ontwikkeling. Het zijn kleine stapjes in de goede richting.'

Hassert constateert dat binnen de nieuwe onderdelen van het vak AVG en cyber safety meer vrouwen werken dan een paar jaar geleden, maar in de echte 'harde ict' van codes blijft deze ontwikkeling achter. Hij verwacht overigens dat dit ambachtelijke werk op termijn volledig geautomatiseerd gaat verlopen.

Recente cijfers
Het Platform Talent voor Technologie, dat zich inzet om jongeren in het onderwijs talenten voor ict en technologie te laten ontdekken, heeft recent een positief signaal afgegeven. Uit hun onderzoek in juni kwam naar voren dat de interesse voor een exact of technisch beroep bij vrouwen de afgelopen jaren fors gestegen is. In 2011 was 15 procent geïnteresseerd. Dat percentage is in 2019 gestegen naar 38 procent.

Ten opzichte van 2011 is techniek populairder geworden. Ruim driekwart van de jongeren tussen 9 en 17 jaar vindt dat technologie steeds belangrijker wordt in de wereld. Meiden bestempelen zichzelf vaker als 'technisch': 36 procent in 2019 ten opzichte van 28 procent in 2011. Het vertrouwen in technische vaardigheden is in 2019 onder jongens nog altijd flink groter dan bij meisjes; 66 procent versus 36 procent.

Diversiteit bepaalt succes

Er zijn meerdere redenen waarom er structureel meer vrouwen in de ict-branche aan de slag moeten. Commercieel directeur Arjan Wessels van the Factor E in Groningen zit te springen om vrouwelijke krachten. 'Wij zijn een creatief bureau. Succes van creativiteit wordt bepaald door diversiteit. Niet alleen qua nationaliteiten, maar ook in de samenstelling van mannen en vrouwen.'

De sfeer is anders als er geen dame in de klas zit. Ze hebben een positieve invloed op de werkhouding
Mieke Schuurman - Opleidingsmanager Hanzehogeschool

Sfeer zonder dame anders

Dat merken de docenten ook bij de opleiding hbo-ICT. Opleidingsmanager Mieke Schuurman van de Hanzehogeschool. 'De sfeer is anders als er geen dame in de klas zit. Ze hebben een positieve invloed op de werkhouding en door meer diversiteit kom je tot betere oplossingen.'

Een aantal initiatieven

Het populairder maken van het ict vak loopt niet alleen via opleidingen, maar er zijn diverse platforms om vrouwen voor IT te interesseren.

Django Girls

: Django Girls is een internationale non-profit organisatie opgericht door twee Poolse dames om vrouwen van alle achtergronden te inspireren om geïnteresseerd te raken in technologie en programmeurs te worden, met een veilige en vriendelijke omgeving. Wereldwijd worden sinds 2014 workshops georganiseerd, waaronder in Groningen.

Rails girls

: Het doel is om vrouwen tools en een community te geven om techniek te begrijpen en hun ideeën uit te werken. Met processen als leren schetsen, prototyping en basisprogrammeren. Rails Girls is in 2010 begonnen in Finland. Het is inmiddels een wereldwijde vrijwilligersgemeenschap zonder winstoogmerk. Met af en toe bijeenkomsten in Groningen.

Girls Who Like Code

: Is een Gronings alternatief. Begonnen in 2017. Het is een collectief van vrouwen die coderen. Het is een platform voor zowel doorgewinterde professionals als starters. Er wordt gewerkt aan projecten, waarin ideeën en informatie uitgewisseld worden.


Vrouwen geven balans

Vrouwen kijken, is de ervaring van Wessels, anders naar werk dan mannen. 'Mijn ervaring is dat gemengde teams beter presteren, omdat verschillende vaardigheden elkaar aanvullen. Vrouwen zorgen voor balans in de dynamiek binnen een team.'

Nerds en autisten

Het imago zit de branche in de weg weet ook Hoebe. 'De branche zou bestaan uit nerds en autisten. Het zou een hard vak zijn. Dat is echt niet zo. We hopen dat via onze workshops vrouwen geïnspireerd raken om te kiezen voor het vak.'

De vraag is hoe substantieel meer vrouwen voor het vak kiezen. Schuurman heeft vanuit de opleiding iets opmerkelijks geconstateerd. 'We zijn er achter gekomen dat vrouwelijke studenten van nu niet willen dat er apart iets voor hen georganiseerd wordt. Waarom weten we niet precies.'

Hoebe heeft iets anders vastgesteld. 'Wat je ziet, is dat deelneemsters bij ons vaak student zijn of al werken en IT erbij willen doen, maar niet exclusief voor het vakgebied kiezen.'

Potentie genoeg

Volgens Schuurman is er potentie genoeg. 'Er zijn veel meiden die op het voortgezet onderwijs een geschikt pakket hebben om verder te gaan in de IT. De kunst is om daarvan zoveel mogelijk in de opleiding te krijgen.'

Imago doorbreken

De Hanzehogeschool heeft inmiddels een pr-team dat bijna geheel uit vrouwen bestaat. Door ze tijdens Schoolvoorlichtingen en Open Dagen in te zetten, proberen ze het bestaande imago te doorbreken en een ander beeld neer te zetten. 'Het beeld dat nerds in een hoekje zitten te programmeren klopt natuurlijk al lang niet meer. Het vak is tegenwoordig veel meer op samenwerking gericht.'

We zijn zelf deels de oorzaak van het probleem, omdat we maar blijven uitstralen dat het vooral een mannenberoep is
Fred Hassert - voorzitter Samenwerking Noord

Zelf de oorzaak

Hassert is kritisch naar de beroepsgroep die hij vertegenwoordigt. 'We zijn zelf deels de oorzaak van het probleem, omdat we maar blijven uitstralen dat het vooral een mannenberoep is. Het imago moet structureel veranderen, maar dat is moeilijk.'

Er is hoop, stelt Hassert vast. 'In de laatste klas van het Make IT Work omscholingstraject van de IT Academy Noord-Nederland waar mensen zich laten omscholen, waren van de zestien deelnemers acht vrouw.'

Soms een brief van een vrouw

Wessels ziet lichtpuntjes. 'Het is een kwestie van lange adem. Onderwijsinstellingen werken aan verbetering. Het aantal vrouwen dat voor een technische opleiding kiest is de afgelopen jaren gestegen. Bij een sollicitatieprocedure zit er nu soms een brief van een dame in de stapel. Dat is lang geleden.'

Lees ook:

- Op zoek naar een baan? Best lastig, ondanks het grote aanbod

Meer over dit onderwerp:
economie GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws