'Het zijn vaak niet eens vervelende mensen'

Gescheld op social media kan hard aankomen. Maar is het ook strafbaar? En komt het eigenlijk vaak tot vervolging na kwetsende uitingen op Facebook?

In het kader van de actie 'Tou Eem...' spreken we met Jan Brouwer. Hij is hoogleraar Algemene Rechtswetenschap aan de Rijksuniversiteit en weet zodoende veel van grensoverschrijdend gedrag op Facebook. En ook hij is ervaringsdeskundige: Brouwer krijgt regelmatig van alles op digitale wijze naar z'n hoofd geslingerd.

Vaak redelijke mensen

'Dit is iets waar ik zelf ook vaak last van heb. Als ik iets in de media zeg, is het schering en inslag en krijg ik vaak veel hatemails. Ik heb een nieuw instrument gevonden: ik beantwoord tegenwoordig al die mails', zegt Brouwer.

'En dan blijkt dat er toch vaak redelijke mensen achter schuil gaan. Die zeggen dan: 'Oh, wat aardig dat je het nog eens uit wil leggen.' Het zijn vaak niets eens vervelende mensen, maar de emotie zit kennelijk zo hoog dat ze ver over de schreef gaan, ook door een bepaalde taalarmoede.'

Uitspraken

Wanneer is iets concreet strafbaar? We leggen Brouwer drie werkelijk bestaande reacties op Facebook voor.

'Rutte is superhitler'

Brouwer: 'Dit is een vorm van belediging. Je beticht hem van een gedachtengoed dat verwerpelijk is. Zeggen dat Rutte een nazi is, wordt gezien als smaad, een ernstige vorm van belediging van een politicus. Bij politici komt dit trouwens regelmatig voor.'

'Je mag tegen een politicus veel meer zeggen dan tegen jij en ik, maar er zijn ook grenzen. Diegene die dit schreef is ervoor veroordeeld. Niet alleen zijn de fatsoensnormen overschreden, maar ook de juridische grenzen, namelijk van smaad.'

'Vieze kutneger die dit bedenkt'

'Dat gaat ver, ver over de grens. Dit is discriminatie en gaat alle perken te buiten. Ook al is het een geschreven tekst, wat over het algemeen als iets minder erg wordt gezien dan het gesproken woord. Dit is niet normaal. Niet te geloven dit', aldus Brouwer.

'Niet normaal. Wij verbieden suikerfeest toch ook niet. Opknopen, hals doorsnijden en langzaam leeg laten lopen. Helemaal klaar met die onzin. Volkert wanneer knal je Rutte af'


Brouwer: 'Ook dit is niet te geloven. Dit gaat ver over de grens. Dit is oproepen tot haat en oproepen tot geweld. Hier staat een dubbelle sanctie op ten opzichte van discriminatie. Als hier aangifte tegen gedaan wordt, volgt hier vrijwel zeker vervolging. Het Openbaar Ministerie kan niet iedereen vervolgen, maar deze uitspraak leent zich goed voor een succesvolle vervolging.'

Klachtdelicten

'Dit zijn zogenoemde klachtdelicten omdat ook de gevoelens van de ander een belangrijke rol spelen. Naarmate het delict groter is, wordt de drempel om te vervolgen ook wel iets lager.'

Als ze alles willen vervolgen, hebben ze daar een dagtaak aan
Jan Brouwer - Hoogleraar Algemene Rechtswetenschap

Wordt er vaak aangifte gedaan? 'Dat gebeurt niet veel. Het aantal aangiften valt mee. Dat heeft te maken met de beperkte opsporingscapaciteit van het OM. Als ze alles willen gaan vervolgen, hebben ze daar een dagtaak aan', zegt de hoogleraar.

'Daarom valt te waarderen dat er een particulier initiatief is, ik juich jullie actie toe. We kunnen niet alles altijd aan de overheid overlaten. De wal moet het schip toch een keer gaan keren. Ik vind het goed dat er weer eens de aandacht op ligt.'

Lees ook:

- Kira Dekker: 'Ik dacht dat social media reacties me niks deden'
- Kijk terug: Tou Eem... dit kraam je toch niet uit op de Grote Markt?
- Lopend Vuur: Tou Eem!

Meer over dit onderwerp:
universiteit achtergrond GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws