Column: Opa's gaan dood. Dat doen ze wel es

Ik heb het er wel eens vaker over gehad. In ons dorp had iedereen een bijnaam. Henkie Bukken, Laange Jan, Leutje Uko, Alfons Pinda (hij was van Indonesische komaf), Jan Bokje, Bollie Patat en Erik Engerd. En zo kan ik nog tientallen bijnaamdorpelingen opnoemen.

Die Erik Engerd trouwens. Dat was ik. Behalve Rooie, Moeze, Rinus (van Rooie Rinus) werd ik ook Erik Engerd. Nu ik erover nadenk, had ik wel heel veel bijnamen. 

Maar die Erik Engerd vond ik maar niks. Dat had er niet mee te maken dat ik mezelf helemaal geen engerd vond, maar meer dat ik naar Joost Prinsen was vernoemd. Joost Prinsen was Erik Engerd in het kinderprogramma De Stratemakeropzeeshow. 

In het programma speelde Prinsen ook de schoolmeester en zei in die rol heel vaak dat de boeren in Zuidoost-Groningen altijd ruzie maakten. Ik vond het maar een rare nare man. Een beetje eng ook. En daar was ik ook nog naar vernoemd. 

Nee, mijn held was Stratemaker Straat die met pikhouweel in zijn roeibootje een klinker probeerde te plaveien op het water. En elke aflevering zonk die klinker als een baksteen. Ik moest altijd lachen om het stomverbaasde gezicht van Stratemaker Straat.

Stratemaker Straat werd later Toon in de Film van Ome Willem en Mijnheer Aart in Sesamstraat. Mijn interesses lagen toen al in voetbal, bier drinken en meisjes. In willekeurige volgorde. Maar stiekem keek ik toch altijd even Sesamstraat. Mijnheer Aart was van 'vroeger was alles beter' en hij sprak Pino uit als Pienjo. Een man naar mijn hart. 

Ik herinner me een gesprek van Mijnheer Aart met Pino op een bankje. De grote blauwe knuffelvogel Pino wilde dat Mijnheer Aart zijn opa werd omdat hij dan snoepjes van hem zou krijgen. 'Opa' s gaan dood', zei mijnheer Aart. 'Dat doen ze wel es.' 

Mijn opa ging ook dood. Veel te vroeg. Mijn opa was een opa zoals een opa moest zijn. Een beetje mollige man met een vriendelijk bruin gezicht met wit haar. Zo is er een foto dat ik als giechelende rooie baby op de schoot van mijn opa zit te donderjagen. En hij onderuitgezakt op de bank het allemaal laat welgevallen. De tevreden blik in de pretoogjes van mijn opa. Die ken ik alleen maar van foto's.  

Mijn opa was badmeester, duivenmelker en een held. In de oorlog ontsnapte hij aan de Duitsers. Opa was in het begin van de oorlog bij een razzia opgepakt en naar Duitsland getransporteerd. De heimwee naar mijn oma en zijn dochters werd in het kamp groter en groter. 

Op een nacht had hij zacht aan het slaapkamerraam van het huis met rieten dak geklopt. 'Jantien, ik ben er weer.' En dook hij in de buurt onder in een moeras. De Duitsers hebben hem nooit meer kunnen pakken en zo ontsnapte hij waarschijnlijk aan de dood. 

Dat deed Mijnheer Aart ook in januari 1966 in Groningen. Het toneelgezelschap waarmee hij in de Stad optrad, logeerde bij het etablissement van Koos Kerstholt aan de Vismarkt. Die nacht brak er brand uit en kwam een kunstenaar om het leven. 

Mijnheer Aart ontsnapte aan de dood door via het raam over de daken voor het vuur te vluchten.

Ik was nog maar een heel klein jongetje toen mijn opa doodging. En ik moet daaraan denken nu Aart Staartjes vorige week is overleden. Opa Adriaan en Mijnheer Aart hadden het witte haar en de pretoogjes gemeen. Maar ook hun dood, veroorzaakt door een verkeersongeluk.

Mijn opa wilde op zijn fiets een drukke weg oversteken. Dat wilde hij exact om middernacht. Op dat moment sprongen de verkeerslichten zoals dat toen gebruikelijk was voor de nacht, op het oranje knipperlicht. Een aanstormende automobilist dacht dat hij gewoon door kon rijden, het oranje licht knipperde immers.

Mijn opa had op dat moment zijn oversteek al ingezet en werd voor de ogen van mijn oma geschept door de auto. Opa overleefde de botsing niet. Mijnheer Aart draaide een weg op en zag een aanstormende auto over het hoofd. En overleed later aan de gevolgen in het ziekenhuis in Groningen.

Twee helden uit mijn jeugd die voor hetere vuren stonden en op een knullige manier aan hun einde kwamen. Twee opa's die er niet meer zijn voor hun kleinkinderen. 

Zoals Mijnheer Aart het zei: 'Opa's gaan dood, dat doen ze wel es.'

Erik Hulsegge

Meer over dit onderwerp:
columns Winschoten
Deel dit artikel:

Recent nieuws