Zeelui massaal vast aan boord door corona

Het lukt reders nauwelijks nog bemanning aan boord van zeeschepen te wisselen. Door reisbeperkingen en gesloten grenzen kunnen zeelui niet van boord en nieuwe bemanning kan de schepen niet bereiken.

'Het is het grootste acute probleem waar de reders nu mee worstelen', stelt de Koninklijke Redersvereniging KVNR. Reders laten hun zeevarenden weten dat ze er rekening mee moeten houden dat ze langer aan boord moeten blijven.

Voor hoe lang? Niemand die daar nu een sluitend antwoord op kan geven. 'Bemanningswisselingen zijn voor ons onmogelijk geworden', stelt Gerhard Drenth van Nescos Shipping, de rederij van scheepsbouwer Royal Bodewes in Hoogezand. 'Het begint langzaam tot onze mensen aan boord door te dringen dat ze daar nog wel een tijdje zullen zitten.'

Havens op slot

Nescos heeft zes schepen in de vaart nabij West-Afrika, onderweg naar de VS en naar Europa. Bemanning is veelal van Filipijnse of Oekraïense afkomst, de officieren zijn meest Europeanen, waaronder Belgen en twee Nederlandse kapiteins.

'In Afrika gaan de havens op slot en bemanning mag de wal niet op', zegt Drenth. 'Ze zijn daar als de dood dat ze corona via schepen binnenhalen.' Andersom hebben reders er ook weinig belang bij via contacten vanaf de wal het coronavirus aan boord uit te nodigen.

Bemanningswisselingen zijn voor ons onmogelijk geworden
Gerhard Drenth – Royal Bodewes

Drenth: 'Een schip is een geïsoleerd geheel. Wanneer mensen aan boord gezond zijn willen we dat natuurlijk ook het liefst zo houden. We willen zo weinig mogelijk contact. Onze regel is nu: niet de wal op en geen contact met anderen.'

Ingewikkeld

Maar dat plaatst reders voor problemen want zodra een schip afmeert, komen normaal gesproken havenautoriteiten, personeel van de klassebureaus, servicepersoneel en ladingeigenaren aan boord. 'Een van onze schepen had een elektrisch probleem dat opgelost moeten worden door Wärtsila', vertelt Otto Torenbosch van House of Shipping in Groningen. 'Maar het bedrijf weigerde aan boord te gaan omdat het voor het personeel te gevaarlijk was.'

House of Shipping heeft 34 schepen in de vaart in Noordwest-Europa en Noord-Afrika, de Baltische Staten en de Zwarte zee. Allemaal zijn ze bevracht. 'Het transport gaat nog wel door', stelt Torenbosch.

Zorgen over thuis

'Maar we zitten nu met mensen aan boord die hun zorgen over thuis hebben en ook daarom wel afgelost willen worden. Maar dat is zo ingewikkeld. Een collega heeft er vanuit de Emiraten drie dagen over gedaan om thuis te komen. Het vraagt zoveel afstemming, onze crewafdeling is er heel erg mee bezig.'

Mocht de reder ondanks alle reisbelemmeringen erin slagen mensen naar huis te halen, er is weinig kans dat verse bemanning de haven kan bereiken. Veel landen sluiten hun grenzen voor (vlieg)verkeer. Het geldt voor de Filipijnen en Polen, landen waar reders veel personeel vandaan halen.

Begrip bij zeevarenden

'Mijn werk is nu niet zo leuk op dit moment', vertelt de crewing manager van Forest Wave. 'Ik kan niks, alleen maar toekijken en een luisterend oor zijn.' De Groningse rederij heeft de bemanning op haar twaalf schepen donderdag laten weten dat ze voorlopig niet naar huis kunnen.

'Niet in de eerste plaats omdat we ze niet van boord kunnen krijgen, maar vooral omdat we geen nieuwe mensen op het schip kunnen krijgen.' De zeelui begrijpen de boodschap wel, merkt de crewing manager. 'Maar aan boord heb je toch een wat andere blik op de wat er allemaal gebeurt dan aan wal. Je krijgt op zee niet alles mee en de ernst van de situatie dringt er misschien iets minder door.'

Per dag bekijken

'De situatie verandert telkens zo snel dat hij het maar per dag bekijkt', zegt Jan van Dam van Van Dam Shipping in Spijk (Gr). 'We hebben nog de bemanning van een van onze schepen kunnen wisselen voordat de zaak echt dichtging. De rest hebben we geïnformeerd dat het moeilijk wordt om van boord te gaan, ook wanneer dat nu over twee weken is. Ze zullen er in moeten berusten dat ze langer aan boord moeten blijven.'

Bemanning zal er in moeten berusten dat men langer aan boord moet blijven
Jan van Dam – Van Dam Shipping

Een van de kwesties waar reders nu mee te maken krijgen is dat de geldigheidsduur van persoonscertificaten van bemanningsleden verloopt. Woordvoerder Nathan Habers van redersvereniging KVNR zegt dat er intensief is gesproken met het ministerie over geldigheid van certificaten.

Er is inmiddels door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een verklaring hierover afgegeven. 'Het helpt de reders enorm op het gebied van bemanningscertificaten en scheepscertificaten', verklaart Habers.

Binnenvaart

De binnenvaart heeft overigens dezelfde problemen. Brancheorganisatie European Barge Union (EBU) heeft daarom de EU-landen opgeroepen vrij verkeer van binnenvaartschepen en bemanning te waarborgen.

'Het werk moet doorgaan', benadrukt Habers. 'Scheepvaart is verantwoordelijk voor negentig procent van het goederentransport wereldwijd en speelt daarmee een essentiële rol in de bescherming van de wereldeconomie. Om de voedselvoorziening door te laten gaan en de medicijnvoorraden op peil te houden kunnen we echt niet zonder.'

Lees ook:

- Alles over de coronacrisis

Meer over dit onderwerp:
Transport Havens NoordZaken economie HOOGEZAND
Deel dit artikel:

Recent nieuws