'Het is echt geen pretje om met tientallen in een 'call' te hangen'

Vergaderingen van gemeenteraden en provincies liggen stil vanwege het coronavirus. Hoogleraar Douwe Jan Elzinga snapt er niks van, want dit kan toch allemaal ook digitaal? Heeft hij een punt, Beter Weters?

Noodwet

'In deze tijd waarin alles nagenoeg stilligt, is het moeilijk om politieke besluitvorming door te laten gaan. Het democratische proces moet natuurlijk wel gewaarborgd worden. Gelukkig komt er een noodwet die het mogelijk maakt om digitaal te vergaderen. Echter, wel onder een bepaald aantal voorwaarden. Zo moeten burgers middels een videostream mee kunnen kijken. Nou lijkt mij dat het minst belangrijk, maar toch.'

'Proces moet doorgaan'

'Het is wel uitermate belangrijk dat het proces doorgaat. Voor burgers en bedrijven is het belangrijk dat hun plannen niet nog meer vertraging oplopen. Met name voor degenen die afhankelijk zijn van deze besluitvorming. Het moet natuurlijk wel even georganiseerd worden. Maar dat zal lukken.'

Afbeelding

Afhankelijk van de techniek

'Twee weken verplicht thuiswerken is erg leerzaam. Mijn dagen bestaan grotendeels uit telefonische overleggen, soms met beeld. Dat is echt wennen. Normaal gebruik ik deze techniek aanvullend op het persoonlijke contact met collega's en opdrachtgevers. Nu ben ik er volledig van afhankelijk.'

Menselijk contact

'Zelf werk ik aan veel projecten die vragen om besluitvorming door overheden. Mijn vrees was dan ook dat veel werk stil zou kunnen gaan liggen doordat bijvoorbeeld gemeenteraden niet meer bijeenkomen. Ik ben dan ook een groot voorstander van de wettelijke mogelijkheid voor overheden om digitaal te vergaderen. Maar alleen zolang het echt noodzakelijk is. Want geloof me, het is echt geen pretje om met tientallen mensen in een 'call' te hangen. Niets overtreft gewoon menselijk contact!'

Afbeelding

Bestuursmacht controleren

'Een parlementaire democratie mag misschien niet perfect zijn, maar is in mijn ogen wél het beste dat er is. Vrije verkiezingen en een vrije pers moeten dát opleveren wat essentieel is: alle mogelijkheden om de bestuursmacht te controleren. Alle. Vandaar dat het even kneep (en Douwe Jan Elzinga terecht aan de bel trok) toen door coronabeperkende maatregelen het publieke debat en de volgbare besluitvorming in het gedrang dreigden te komen. '

'Technologie gaat ons helpen'

'Althans, op lokaal en provinciaal niveau. In Den Haag stikt het al jaren van de microfoons en camera's. En wat blijkt (wederom): onder druk wordt alles vloeibaar, en een noodwet is in no time beschikbaar om het openbaar bestuur het werken mogelijk te maken. Dat openbaar bestuur, ook lokaal en provinciaal, is van levensbelang in tijden van crisis. Maar wel met een terechte nadruk op 'openbaar': burgers moeten mee kunnen kijken en/of luisteren.'

'En voor meepraten verzinnen we ook nog een werkbare oplossing. Technologie gaat ons helpen. Mooi systeem wel, democratie….'

Afbeelding

Geen illusies

'Digitaal vergaderen en digitale besluitvorming staan of vallen met de goede wil van betrokkenen en deelnemers. Als iedereen zich aan de regels van het spel houdt, zou het geen probleem hoeven zijn. Maar helaas, de verleiding om te hacken en processen te beïnvloeden zal sommigen te veel zijn, en daarmee wordt de betrouwbaarheid van het geheel onderuit gehaald. Ik heb echt geen illusies.'

Bekijken en benutten

'Maar toch zullen de mogelijkheden nu terstond moeten worden bekeken en benut. Er zijn vast waarborgen denkbaar om een en ander goed te laten verlopen, en indien er toch van kwade wil sprake is, zal dat achteraf vast nog te corrigeren zijn. Al bestaande wetgeving biedt op zich ook wel mogelijkheden tot sancties. Het zijn barre tijden, maar deze tijden leveren vast ook veel creativiteit op.'

Afbeelding

Democratie moet functioneren

'Lokale bestuurders dienen niet als eersten hun post te verlaten. Juist nu er sprake is van een levensgrote crisis, dient de democratie goed te functioneren. De gemeenten en de provincie beslissen soms over vele miljoenen. Het geld is niet altijd het belangrijkst, maar de onderliggende onderwerpen. De kinderen die geen onderwijs ontvangen, de bijstand, bedrijven in moeilijkheden, sluitingen van instellingen enzovoort.'

Vanuit huis vergaderen

'Wezenlijk voor iedereen is gezondheid! Daarom kunnen volksvertegenwoordigers nu niet allen dicht op elkaar zitten, met soms wel veertig mensen in een kleine zaal. De wetgever en de verordeningen zullen het heel snel mogelijk moeten maken dat men bijvoorbeeld vanuit huis met elkaar kan vergaderen. Digitaal en met moderne communicatiemiddelen. En uiteraard transparant; dit voor onze democratie!'

Afbeelding

Niet van vandaag op morgen

'Het is fijn dat we in een democratie leven. Besluiten worden meestal transparant genomen en zijn te volgen voor belangstellenden. Momenteel zijn veel raden op zoek naar een manier waarop dat doorgang kan vinden. Er moeten namelijk wel besluiten worden genomen. Toch is het niet zo dat het van vandaag op morgen geregeld moet zijn.'

'Wijsheid gewenst'

'Ook in de zomer komt het besluitencircus een behoorlijke periode tot stilstand en worden alleen de noodzakelijkste beslissingen genomen door het college, waarvan ook achteraf verantwoording kan/moet worden afgelegd. Het is wel zo dat in deze tijd van crisis er meer besluiten nodig zijn en het is goed dat te regelen. Ik ga ervan uit dat er op 6 april een goede manier is gevonden om op afstand te vergaderen. Ook dan moet het te volgen blijven voor belangstellende inwoners. Veel wijsheid gewenst voor onze bestuurders en afgevaardigden.'

Afbeelding

Meer over dit onderwerp:
opinie beterweterspolitiek GRONINGEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws