Rederijen hebben weinig geleerd van contrainerramp met MSC Zoe

Kapot materiaal, brandgevaarlijke situaties, ondeugdelijke hekjes en gewicht dat niet goed verdeeld is. Er is nog steeds veel mis met de belading van grote containerschepen. En dat terwijl het vorig jaar na de ramp met de MSC Zoe in het Waddengebied allemaal anders moest.

Er blijkt weinig veranderd. De meerderheid van de containerschepen overtreedt nog steeds de internationale veiligheidsregels.

Zo komen maar twee op de vijf containerschepen zonder op- of aanmerkingen door controles in de haven van Rotterdam. Dat blijkt uit inspectieverslagen die in handen zijn van Omrop Fryslân en RTV Noord.

Extra controles

Na de ramp met de MSC Zoe vorig jaar, en alle onrust die daarover ontstond, voerde de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) extra controles uit op containerschepen. De ramp blijkt geen aanleiding voor de rederijen om hun lading beter vast te zetten.

Bovenaanzicht van de ravage op de MSC Zoe (Foto: ANP)

Slechts 27 van de 69 gecontroleerde schepen konden vorig jaar zonder problemen weer vertrekken uit de haven van Rotterdam. Bij 42 schepen werd er een gebrek – ‘deficiency’ in de Engelstalige verslagen – aangetroffen. Daarbij gaat het om containers die niet goed vast stonden, beschadigde twistlocks waarmee de containers op de hoeken met elkaar verbonden worden en gewicht dat verkeerd is verdeeld. Deze gebreken moesten in sommige gevallen direct worden hersteld voor vertrek uit de haven.

In het voorjaar van 2019 voerde de Inspectie Leefomgeving en Transport deze extra controles uit op containerschepen in de Rotterdamse haven. De 69 zogeheten thema-inspecties zijn uitgevoerd naar aanleiding van de ramp met de MSC Zoe in januari 2019.

Uitgebreid onderzoek

Direct na de ramp deden Omrop Fryslân en RTV Noord samen uitgebreid onderzoek naar de beveiliging op containerschepen. Met als conclusie dat de beveiliging van de lading van deze steeds grotere containerschepen sterk te wensen over laat.

De uitkomsten van de thema-inspecties bevestigen de eerdere conclusies van de omroepen. Specialisten en kenners van deze bedrijfstak stelden toen al dat er vaak met ondeugdelijk materiaal gewerkt wordt. Ze hebben gelijk gekregen, blijkt uit de stapel inspectierapporten. Zo zijn op meerdere schepen kapotte twistlocks aangetroffen.

Containers vielen wel heel makkelijk van de MSC Zoe (Foto: ANP/EPA)

Met twistlocks worden containers onderling met elkaar verbonden om stabiel te blijven staan. Op sommige schepen zijn te weinig van die twistlocks aanwezig en is er geen check ingebouwd in het laadsysteem. Daardoor wordt er ook geen signaal gegeven als er niet genoeg materiaal aanwezig is om te containers goed te zekeren.

Gemiddelde gewichten

Ook wordt er op enkele schepen met gemiddelde gewichten gewerkt, blijkt uit de inspecties van een jaar geleden. Om een schip veilig te laden is het essentieel de zwaardere containers onderin het schip te plaatsen. Als de exacte gewichten niet bekend zijn, rekent de bemanning met gemiddelde gewichten. Dat geeft geen zekerheid over de vraag of de containers goed en dus veilig gestapeld zijn. Zo kan een zware container bovenop een stapel lichtere containers zelfs bij een kleine schok op de vaarroute een hele stapel containers omtrekken.

De stapels containers zijn de afgelopen jaren steeds hoger geworden (Foto: ANP)

MSC

De omroepen hebben de 69 geanonimiseerde inspectieverslagen verkregen door een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Twee verslagen vallen wel heel erg op. In de inspectieverslagen zijn nagenoeg alle namen van de betrokken concerns onzichtbaar gemaakt; het zogenaamde lakken. Hier duikt, ondanks het noeste lakwerk van de Inspectie Leefomgeving en Transport, de naam van de Mediterranean Shipping Company op. MSC dus, dezelfde reder als die van de Zoe.

Deze verslagen bevatten zeer kritische commentaren van de inspecteurs. Er gaan op het ene schip extra reefers mee. Deze koelcontainers worden volgens de stuurman van het schip standaard meegenomen door de reder.

Brandgevaar

Doordat er teveel van deze koelcontainers op te weinig stroombronnen aangesloten blijken te zijn, is sprake van brandgevaar. Ook zijn op dit schip beschadigde stroomdraden aangetroffen.

Die zijn op last van de Inspectie ter plekke vervangen, net als een beschadigde twistlock. Verder slingert in de gangpaden op dit MSC-schip beschadigd sjormateriaal rond. Ook zijn de hekjes op het schip in zeer slechte staat. Op een ander schip, de MSC Nitya B, geven sjorders aan de inspecteurs aan dat de werkdruk hoog ligt en er te weinig personeel is.

Zo vielen de containers van de MSC Zoe (Foto: Sander Schieving/RTV Noord)

Het goed laden van het schip staat dus onder druk; precies zoals de experts al eerder aan de omroepen vertelden. Op dit MSC-schip worden verder zekeringen ook al vaak tijdens de vaart al losgemaakt om tijd te besparen. Dat druist in tegen de internationale veiligheidsregels.

Een nieuwe ramp voorkomen

In 2009 wijst een gericht onderzoek van de toenmalige inspectie van Verkeer en Waterstaat uit dat de helft van de geïnspecteerde schepen in de haven van Rotterdam zich niet houdt aan de regels voor de zogenaamde lashing; het vastzetten van de containers. Deze resultaten baren de Tweede Kamer zorgen. Kamerleden dringen aan op extra controles. Daar komt na 2009 weinig terecht. De schaarse controles die er wel zijn leveren nauwelijks iets op.

Boven de Wadden

Pijnlijk detail is dat een tiental van de berispte schepen, op het moment van de thema-inspectie vorig jaar, onderweg was naar havens in het noorden van Europa. Zoals naar Hamburg, Sint-Petersburg en Bremerhaven. Ze waren dus onderweg naar de vaargeulen boven de Wadden, waar de Zoe vorig jaar haar lading verloor.

Omgevallen containers op de MSC Zoe (Foto: Onderzoeksraad Voor Veiligheid)

Tweede Kamer

Binnenkort bespreekt de Tweede Kamer de resultaten van de thema-inspecties. Het rapport daarover heeft lang op zich laten wachten; de laatste inspectie werd exact een jaar geleden gehouden.

Lees ook:
- Alles over de containerramp met de MSC Zoe

Meer over dit onderwerp:
containterramp
Deel dit artikel:

Recent nieuws