Minister werkt aan coronascenario's voor verkiezingen Eemsdelta

Hoe houd je anderhalve meter afstand in een stembureau?
Hoe houd je anderhalve meter afstand in een stembureau? © Dennis Venema
Het is nog te vroeg om te bepalen of de herindelingsverkiezingen dit najaar in Appingedam, Delfzijl en Loppersum door kunnen gaan. Maar omdat er een kans is dat de coronamaatregelen ook gevolgen hebben voor de verkiezingen, werkt minister Kajsa Ollongren (D66) van Binnenlandse Zaken nu aan verschillende scenario's.
Appingedam, Delfzijl en Loppersum gaan op 1 januari 2021 op in de gemeente Eemsdelta. De verkiezingen staan gepland voor 18 november.

Meest gewenste scenario

Ollongren schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat ze uiteraard hoopt dat de beperkende maatregelen in november niet meer nodig zijn en dat de verkiezingen op reguliere wijze door kunnen gaan. 'Dat is voor iedereen het meest gewenste scenario', aldus de minister.
Delfzijl, Appingedam en Loppersum gaan op in de gemeente Eemsdelta
Delfzijl, Appingedam en Loppersum gaan op in de gemeente Eemsdelta © RTV Noord
Maar de kans is aanwezig dat met name de regel om afstand te houden ook in het najaar de norm is en dat kan gevolgen hebben voor het verkiezingsproces. Want hoe moeten stemlokalen dan worden ingericht? En op welke manier kun je dan het best stemmen tellen?

Anders stemmen is een optie

De minister gaat de drie gemeenten daarom vragen hoe zijn denken dat de stemlokalen ingericht moeten worden om de anderhalve meter afstand tussen de leden van het stembureau en de kiezers te waarborgen. Dat geldt ook voor de stemmentellers. Ollongren wil bovendien weten welke andere beschermende maatregelen mogelijk nodig zijn.
In theorie kan het zelfs gaan betekenen dat stemmen zoals we dat altijd gewend zijn te doen heel anders wordt ingericht. In andere landen gebeurde dat de afgelopen tijd al. 'Zo hebben sommige landen recent besloten om verkiezingen uit te stellen', stelt Ollongren. 'Andere landen overwegen de optie van briefstemmen.'
Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties © ANP
Het briefstemmen heeft niet de voorkeur, omdat het stemgeheim en de stemvrijheid volgens de minister minder te waarborgen zijn dan in een stemlokaal. Maar omdat het een reëel scenario is, wordt ook deze methode uitgewerkt.

Geen reden voor uitstel

'Er is op dit moment naar mijn mening geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat het organiseren van de komende verkiezingen niet mogelijk zal zijn', aldus Ollongren. 'De vraag of een van de komende verkiezingen uitgesteld zou moeten worden is daarom nu ook niet aan de orde.'
Het uitstellen van de herindelingsverkiezingen kan wettelijk overigens met maximaal zes weken. Dat is ook de beperkte tijd die tussen de verkiezingsdatum en de herindelingsdatum zit.

In september meer duidelijkheid

De komende maanden worden alle mogelijke scenario's uitgewerkt. Voor 1 september moet duidelijk zijn hoe de verschillende scenario's er uit zien en wat dat betekent voor de verkiezingen in Appingedam, Delfzijl en Loppersum.