Oldambt vecht tot laatste snik om geen artikel 12-gemeente te worden

Keer op keer moet de gemeente Oldambt miljoenen bezuinigen. En dus wordt er steeds vaker gesuggereerd dat Oldambt maar ‘artikel 12-gemeente’ moet worden.

Er lijkt weinig eer te behalen aan besturen in Oldambt. Waarom levert het gemeentebestuur niet gewoon de sleutels in bij de provincie? Of zelfs bij de landelijke overheid?

Meerdere politieke partijen in Oldambt hebben het al eens gezegd: ‘Laat de provincie maar bepalen wat hier gebeurt.’ Wethouder Erich Wünker (VVD) moet er niet aan denken. ‘Dat willen wij beslist voorkomen.’

Wat is een artikel 12-gemeente?

De gemeente Oldambt heeft op dit moment de regie nog in eigen hand. Ze bepaalt zelf waar in wordt geïnvesteerd, of liever gezegd ; waar op wordt bezuinigd. Want dat is de situatie waarin Oldambt verkeert.

Financieel gaat het slecht. Er moet voor miljoenen bezuinigd worden. Donderdagmiddag kwam het nieuws dat de financiële positie nog slechter blijkt dan gedacht en dat nieuwe bezuinigingen nodig zijn. Het doel: het sluitend krijgen van de meerjarenbegroting.

Die meerjarenbegroting is essentieel. Daarin staat hoe de financiën van de gemeente Oldambt er de komende vier jaar uitzien. Is het getal aan het einde van de rit positief, dan is de begroting sluitend. Dat is de voorwaarde. Lukt dat niet, dan krijg je bezoek van de provincie en in het ergste geval van het Rijk.

Mocht het zover komen, dan sta je onder curatele en ben je een artikel 12-gemeente. De overheid beslist dan wat er in het vervolg gebeurt in de gemeente. Als gemeente ben je dan alle regie kwijt. Of zoals wethouder Erich Wünker het verwoordt: ‘Dan moet je voor de aankoop van elke wc-rol toestemming vragen.’

Zelfstandigheid kwijt

Oldambt wil koste wat kost voorkomen dat het zover komt. Wünker: ‘Wij geven veel geld uit aan het sociale domein. Dat is 56 procent van de totale begroting. Het is veel geld, maar wij willen dat onze inwoners goede zorg krijgen. Maar als wij de sleutels aan de provincie of de landelijke overheid geven, is de kans groot dat daar hard op bezuinigd wordt.’

Hij legt uit: ‘Alles kan worden teruggebracht naar gemiddelden. Stel dat onze inwoners vijf uur per week huishoudelijke hulp krijgen en het landelijk gemiddelde is bijvoorbeeld 2,5 uur, dan verliezen zij de helft van de hulp. En als je onder curatele staat heb je daar als gemeente helemaal niks meer over te zeggen. Je kunt dan alleen maar toekijken.’

Geen zak geld

Als een gemeente onder curatele komt te staan, kan er wel iets meer geld bij komen. Maar zoals vroeger gaat het allang niet meer, vertelt Wünker.

‘In de vorige eeuw was het heel simpel. Is er geen geld en staan voorzieningen onder druk, dan legt de overheid geld bij om alles weer op niveau te krijgen. Maar dat beleid is versoberd. Mensen denken dat er een zak geld onze kant op komt als wij een artikel 12-gemeente zijn, maar zo werkt het echt niet.'

Is er toekomst?

Oldambt wil het dus zelf voor het zeggen houden. En dat kan ook nog steeds volgens Wünker. Alleen gaat dat niet zomaar.

Oldambt had bezuinigingen gepland. Die zouden vanaf 2023 moeten ingaan, maar worden waar mogelijk naar voren getrokken. Zo wordt er vanaf volgend jaar al gesneden in het ‘groen’. Oldambt koopt geen bomen en planten meer en dode bomen worden alleen verwijderd als er gevaar dreigt. Het is één van de vele bezuinigingen die de komende jaren ingaan.

Wünker: ‘Het kost heel veel pijn en moeite, maar wij zijn nog steeds in staat om de meerjarenbegroting sluitend te krijgen. Als wij die bezuinigingen naar voren halen, hebben we in 2024 weer een positief saldo.’

Het is heel moeilijk en heel erg zwaar, maar ik heb er vertrouwen in dat het goed komt
Erich Wünker - wethouder Oldambt

Blijf positief

Intussen blijft Wünker positief. ‘Maar de ernst onderken ik volledig’, benadrukt hij. ‘Ik heb er vertrouwen in dat wij dit kunnen, maar wij moeten het echt met elkaar doen. Al merk je dat het elastiek daar natuurlijk ook steeds meer op spanning komt te staan.’

De wethouder eindigt met een voorbeeld uit zijn privéleven. ‘Ik heb zelf meegemaakt dat je in het bedrijfsleven harde klappen krijgt. Maar als je dat te boven komt, dan krijg je daar een kick van. De uitdaging in Oldambt is wat mij betreft niet anders. Het is heel moeilijk en heel erg zwaar, maar ik heb er vertrouwen in dat het goed komt.’

Lees ook:
- Oldambt trekt pijnlijke conclusie: zonder ingrijpen 21 miljoen tekort de komende vier jaar

Meer over dit onderwerp:
Nieuws WINSCHOTEN
Deel dit artikel:

Recent nieuws