Noodkreet Avebe en Cosun: wildgroei zonneakkers zet voedselproductie onder druk

Aardappelzetmeelbedrijf Avebe en suikergigant Royal Cosun maken zich grote zorgen over het omvangrijk areaal landbouwgrond dat wordt bestemd voor zonneparken. Volgens de beide bedrijven dreigt de productie van gewassen onder druk te komen. Ze zien het als een bedreiging van de voedselproductie en de economie.

Samen met landbouworganisatie LTO Noord hebben Avebe en Royal Cosun een brief aan alle gemeenten in Groningen en Drenthe en de beide provinciebesturen gestuurd. Aanleiding is de Regionale Energie Strategie (RES) waar in Groningen en Drenthe aan wordt gewerkt.

Volgens de twee bedrijven en LTO Noord wordt bij de energieplannen van de provincies en die van de gemeenten te weinig rekening gehouden met het belang van de agriketen voor de inkomens van de telers, de voedselvoorziening en de werkgelegenheid.

Geen nieuwe zonneparken

‘Als de toevoer van grondstoffen vermindert doordat minder aardappels en suikerbieten worden geteeld, dan zal dat uiteindelijk betekenen dat fabrieken leeg komen te staan’, stellen Avebe, Cosun en LTO Noord in de brief.

Ze willen dat voorlopig geen nieuwe zonneparken worden gepland. Eerst moet beter worden gekeken naar alternatieven zoals plaatsing van zonnepanelen op daken. Dat zou vastgelegd moet worden in een provinciale verordening.

Royale en zekere opbrengst

Commerciële ontwikkelaars van zonneparken bieden boeren huurprijzen voor hun grond die uitstijgen boven de opbrengst van gewassen. De bedrijven kunnen dat volgens Avebe, Cosun en LTO Noord doen omdat ze de parken met SDE+-subsidies van de grond trekken.

‘Avebe en Cosun vragen zich af waar dit heen gaat’, zegt LTO Noord-bestuurslid Brenda Timmerman. Voor boeren zelf is het volgens Timmerman vaak niet zo moeilijk. ‘Een boer die zijn land beschikbaar stelt voor plaatsing van zonnepanelen ruilt een onzekere opbrengst van landbouwproducten in voor een zekere en royale opbrengst uit de vergoeding voor een zonnepark.’

Wat beide bedrijven zeggen is dat ze vrezen dat er straks geen grond meer over is voor zaaien van bieten en aardappelen
Brenda Timmerman - LTO Noord

Timmerman zegt dat de consequenties verstrekkend kunnen zijn. ‘Wat beide bedrijven zeggen is dat ze vrezen dat er straks geen grond meer over is voor zaaien van bieten en aardappelen. Dan stokt niet alleen de aanvoer in de fabriek. Ook gaat het ten koste van banen.’

Ook al is het aan de boer zelf om te kiezen, erkennen de drie organisaties, gevolg van de grootschalige ontwikkeling van zonneparken is wel dat landbouwgrond langdurig wordt onttrokken aan de teelt van aardappelen, bieten en andere gewassen. ‘We doen als LTO ook aan bewustwording’, zegt LTO-Noord-bestuurslid Timmerman. ‘Maar iedere boer is zelf verantwoordelijk voor wat hij met zijn grond doet.’

Zonneladder

Volgens de bedrijven en LTO strookt groei van het aantal hectares zonneakkers in Groningen en Drenthe ook niet met het beleid op landelijk, provinciaal en gemeentelijk niveau. Daarin is in een zogeheten zonneladder vastgelegd dat er een voorkeursvolgorde is bij het plaatsen van zonnepanelen. Landbouw- en natuurgrond worden daarbij ontzien en plaatsing van zonnepanelen op daken heeft de eerste voorkeur.

Buurprovincie Friesland en ook Overijssel en Brabant gaan anders om met de ontwikkeling van zonneparken. Daar zijn voorlopig geen zonnepanelen op landbouwgrond toegestaan. Alleen wanneer het echt niet anders kan, mag het.

Groningen voortvarend met Energie Strategie

Dertig regio's hebben van het Rijk vanuit het Klimaatakkoord van 2019 de opdracht gekregen duurzame energieprojecten op te zetten. Samen moeten ze een bod doen van 35 Terawattuur (TWh) aan duurzame energie.

Vooral Groningen pakt de invulling van de Regionale Energie Strategie voortvarend op. De provincie wil 5,7 TWh aan groene energieproductie realiseren, meer dan een zesde van het totaal aan zon-, wind-, en andere duurzame energieprojecten in de landelijke doelstelling.

Drenthe wil 3,45 TWh opwekken, de provincie Zeeland 3 TWh en Friesland nog minder.

Deel dit artikel:

Recent nieuws