Aardbevingsnieuws juli 2020: beste klappen in Loppersum, Hellum en Startenhuizen

Wie mocht denken dat het (langzaam) dichtdraaien van de gaskraan de kans op aardbevingen doet verminderen, weet na aardbevingsmaand juli beter. Maar liefst drie keer kreeg de Groningse bodem een klap zwaarder dan 1.8 op de Richterschaal te verduren.

Na al een 'waarschuwingsbeving' op 3 juli van 1.0, is het op 14 juli in Loppersum goed raak. Aan het eind van de middag beeft de aarde met niet minder dan een kracht van 2.7 op de schaal van Richter. Twee dagen later is het andermaal raak, nu in Hellum. De kracht hier bedraagt 1.8, zegt de Richterschaal. Weer drie dagen later beeft de aarde bij Startenhuizen, met een kracht van 2.3 en een naschok van 0.9.

Nooit zoveel zware bevingen

Hoewel 2020 nog maar net over de helft is, wordt in juli duidelijk dat het aantal zware bevingen (2.0 of hoger) nog nooit zo hoog is geweest. In het afgelopen lustrum waren dat er acht (2015), vier (2016 en 2017), drie (2018) en twee (2019) op jaarbasis.

Dat leek dus de goede kant op te gaan, maar 2020 tempert de feestvreugde: het jaar is nog maar net over de helft, en de teller staat al weer op vijf. In maart waren er bevingen bij Wagenborgen (2.0) en Krewerd (2.3), in mei was er de beving bij Zijldijk (2.5) en in juli beefde de aarde dus bij Loppersum (2.7) en Startenhuizen (2.3).

Het is te vroeg om hier een patroon in te ontdekken
Seismoloog Bernard Dost over de toename van zware bevingen in 2020

‘Maar ik kan geen uitspraken doen over waar dit op duidt’, zegt Bernard Dost, seismoloog bij het KNMI over de toename van het aantal krachtige bevingen. ‘Het is te vroeg om hier een patroon in te ontdekken.’

Aardbeving zullen blijven doorgaan

Niettemin: de hoop was toch dat de kans op (zware) aardbevingen zou verminderen op het moment dat de gaskraan langzaam dicht zou gaan. Maar die hoop is ijdel, legt Cynthia Heijne van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) uit: ook nadat de gaswinning helemaal is gestopt, kunnen aardbevingen blijven doorgaan.

'Wat je nu krijgt', zegt ze, 'is dat het gas in de bodem met een hogere druk zich verplaatst naar plekken in de bodem met een lagere druk. De bodem wil namelijk in feite overal dezelfde druk hebben. Dit proces noem je drukvereffening, en ook dat proces zorgt voor bevingen.'

Op onderstaande video van het Staatstoezicht op de Mijnen wordt één en ander haarfijn uitgelegd:

Daar hebben ze in Loppersum echter geen boodschap aan. Want daar ging het, alleen al in juli, drie keer tekeer, met de grootste klapper op 14 juli. Schrik, verdriet en boosheid verdrongen zich in de eerste uren na die beving van 2.7 om voorrang.

We hebben al heel wat bevingen meegemaakt, maar deze was toch een tikje anders. Ik had het gevoel dat ik tien centimeter naar beneden zakte
Harrie Maring na de beving van 2.7 in Loppersum

Harrie Maring en Hilda Tomas waren er bijvoorbeeld ondersteboven van. 'Ik schrok me wezenloos', zegt Maring een paar uur na de beving. 'We hebben al heel wat bevingen meegemaakt, maar deze was toch een tikje anders. Ik had het gevoel dat ik tien centimeter naar beneden zakte. Het was klap-boem!'

Paniek

En Tomas: 'Ik schrok zo, ik ben gelijk naar buiten gerend. Paniek, in m'n hele lichaam voel ik dat. Echt zo'n schrikreactie.'

Ook bij Yentl Passant uit Loppersum zit de schrik er een dag na de beving nog goed in. 'Je bent letterlijk bang in je eigen huis. In je eigen huis! Waar je je normaal gesproken ontzettend veilig moet voelen. Je bent gewoon bang. En niet alleen wij, maar het hele dorp', zegt ze.

Gebied is echt ontwricht

Dat gevoel draagt ook burgemeester Hans Engels uit. Hij hoopt (maar weer eens) dat de beving politiek Den Haag opnieuw heeft wakker geschud, en pleit ervoor dat er nu toch maar eens haast moet worden gemaakt met de versterkingsoperatie.

'Er is lang genoeg gewacht', zegt Engels, 'er moeten nu meer daden komen. Hopelijk draagt deze aardbeving eraan bij dat de urgentie daarvan wordt gevoeld.'

Toeval of niet, maar een dag na de beving in Loppersum doet de Raad van State (RvS) uitspraak over het gasbesluit van minister Wiebes. De Groninger Bodem Beweging (GBB) was bij de RvS in hoger beroep gegaan, omdat ze vindt dat de winning van gas in het Groninger veld nog sneller naar nul moet en dat er meer aandacht dient te komen voor de schade-afhandeling.

Nul op rekest

De GBB krijgt echter nul op rekest. De RvS vindt dat minister Wiebes dit keer wel een zorgvuldige afweging heeft gemaakt waar het gaat om het vaststellen van de veiligheidsrisico's, en dat hij afdoende maatregelen heeft genomen om de schade-afhandeling te versnellen.

We hadden natuurlijk wel gehóópt op een dwingende maatregel, waardoor de gaswinning nog sneller omlaag zou gaan
Jelle van der Knoop - voorzitter Groninger Bodem Beweging

Jelle van der Knoop, voorzitter van de GBB, had met die uitspraak wel een beetje rekening gehouden, maar toont zich niettemin teleurgesteld.

'We hadden natuurlijk wel gehóópt op een dwingende maatregel, waardoor de gaswinning nog sneller omlaag zou gaan', zegt hij. 'De kraan moet dicht. Dat heeft Wiebes heel goed door. En dat heeft het SodM ook door. Zo lang de druk blijft dalen, ook al win je maar een beetje gas, hou je kans op bevingen.'

Wiebes laat zich (eindelijk) horen

Nadat ook Hellum en Startenhuizen slachtoffer worden van bevingen-van-formaat, laat minister Eric Wiebes, zij het via zijn ministerie en via twitter, eindelijk van zich horen.

'Het kabinet wenst alle Groningers veel sterkte', staat er in zijn statement. 'We begrijpen dat bevingen, zeker als ze zo kort op elkaar plaatsvinden, voor onrust zorgen. De aardbevingen zijn de reden dat het kabinet de gaswinning zo snel mogelijk wil stoppen. Volgens de huidige planning zal dat medio 2022 zijn.'

IMG gaat opschalen

'Groningers kunnen hun schade melden bij het schadeloket van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG)', zegt Wiebes in z'n tweet. Dat doen ze dan ook massaal. Er komen in de week van de bevingen ruim 1500 meldingen binnen, gevolgd door nog eens 1239 een week later. Dat ligt dus ruim boven het gemiddelde van 800 schademeldingen per week.

We willen het aantal schade-opnames verhogen. Dat moet eind augustus op 1000 per week zitten en dat willen we verhogen tot 1200 per eind september
Alex Sheerazi - woordvoerder Instituut Mijnbouwschade Groningen

Het loopt het IMG dus bepaald over de schoenen. 'En daarom gaan we maatregelen nemen', belooft woordvoerder Alex Sheerazi. 'We willen het aantal schade-opnames verhogen. Dat aantal moet eind augustus op 1000 per week zitten, en dat willen we verhogen tot 1200 per eind september.'

Opvolger

Dat IMG is per deze maand overigens officieel de opvolger geworden van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG). 'Het Rijk zou meer moeten doen om Groningers genoegdoening te geven voor het falen van de overheid om de gaswinningsproblematiek op te lossen', zegt directeur Bas Kortmann.

Wellicht dat Kortmann ook wat kan betekenen voor de inwoners van Woltersum. Die zijn namelijk de wanhoop nabij en schrijven daarom een open brief aan burgemeester Koen Schuiling. 'Ons leven wordt vermorzeld', schrijven ze, omdat ze al jaren tevergeefs wachten op een versterkingsadvies voor hun beschadigde woningen.

Wij verwachten van een burgemeester meer. Kom op, jongens. Die gelatenheid moet stoppen!
Jimmy Dijk (SP) over de frustratie in Woltersum en Ten Post

De brief heeft, althans qua aandacht, effect. Zo zegt PvdA-Kamerlid Henk Nijboer toe op bezoek te komen. 'Ik wil eerst persoonlijk de situatie in ogenschouw nemen, voor ik mijn vragen aan de minister formuleer', zegt hij. Ook Koen Schuiling belooft in actie te zullen komen. Al gaat dat Jimmy Dijk van de SP, in reactie op de situatie in Woltersum maar ook die in Ten Post, nog altijd niet snel genoeg.

'We horen de regionale bestuurders, inclusief de burgemeester van Groningen, niet', zegt Dijk, 'en dan zijn ze ineens verbaasd dat er vertraging optreedt, maar dit speelt al jaren. Wij verwachten van een burgemeester meer. Kom op, jongens. Die gelatenheid moet stoppen!'

Scheuren door het aardbevingsgebied

Tot slot, in het kader van het hef nog nooit zo donker west en van de nood een deugd maken: de Groninger Bodem Beweging presenteerde afgelopen maand drie toeristische routes door het aardbevingsgebied. Volgens de belangenvereniging met als doel om toeristen aan de hand van de routes te informeren over de gevolgen van de gaswinning in onze provincie.

'Vaak weet men er het fijne niet van. Veel Nederlanders gaan dit jaar in eigen land op vakantie. Mensen die naar Groningen gaan kunnen wandelend, fietsend of autorijdend kennismaken met de prachtige provincie', aldus de GBB.

Ander aardbevingsnieuws:

- Zandplatenbuurt Zuid moet wachten op duidelijkheid: 'Ik vind dit heel triest' (1 juli)
- Delfzijlster sportschoolhouder opnieuw naar rechter voor schadeclaim NAM (3 juli)
- Kun jij worden gecompenseerd voor waardedaling van je woning door gaswinning? (6 juli)
- Acht versterkte huurwoningen Ten Post feestelijk opgeleverd (7 juli)
- SodM wil af van omstreden model voor versterkingsoperatie (7 juli)
- Toeristen over aardschok: 'Ik dacht: wat is hier aan de hand?' (15 juli)
- Inwoners van Krewerd beginnen zelf op de 'boerenverstand-manier' met versterkingsoperatie (15 juli)
- 'Als je weer een beving meemaakt, komt de stress terug' (video) (20 juli)
- Aardbeving met kracht van 1.1 bij Scharmer (21 juli)
- NAM voelt er niets voor om gasveld na 2022 open te houden (31 juli)

Aardbevingen in juli 2020:

- 3 juli, 08:49 uur: Loppersum, 1.0
- 14 juli, 17:18 uur: Loppersum, 2.7
- 15 juli, 15:18 uur: Loppersum, 0.6
- 16 juli, 02:45 uur: Hellum, 1.8
- 19 juli, 04:07 uur: Startenhuizen, 2.3
- 19 juli, 04:11 uur: Startenhuizen, 0.9
- 21 juli, 08:07 uur: Scharmer, 1.1
- 27 juli, 17:14 uur: Vries (Dr.), 1.0

Lees ook:
- Alles over gaswinning en aardbevingen in Groningen

Meer over dit onderwerp:
dossieraardschok
Deel dit artikel:

Recent nieuws