Grafisch Museum druk met Werkmans bovenkamer

Directeur Fronique Oosterhof van Grid in Werkmans bovenkamer
Directeur Fronique Oosterhof van Grid in Werkmans bovenkamer © RTV Noord
Werkmans bovenkamer, dat is straks de naam van een vertrek boven in GRID, het Grafisch Museum aan de Sint Jansstraat in Groningen.
Behalve aandacht voor de beroemde Groninger kunstenaar is daar vooral ook aandacht voor Hendrik Werkman als drukker. Werkmans bovenkamer gaat begin oktober officieel open.

Tastbaar

‘We willen tastbaar maken hoe het werk van Werkman eigenlijk is ontstaan’, vertelt directeur Fronique Oosterhof in de ruimte die vanaf 9 oktober Werkmans bovenkamer heet. In het vertrek, dat tot voor kort de Zetterij van het museum werd genoemd, wordt druk geverfd en staat een aantal apparaten klaar om verhuisd te worden.
‘Die zetblokken worden nog afgevoerd. Daarna wordt deze hele ruimte bekleed met panelen waarop van alles te lezen en te zien is over Werkman.’
Werkman is voor ons bijzonder omdat hij eigenlijk van huis uit geen kunstenaar was maar een drukker
Fronique Oosterhof - directeur GRID
Eind vorig jaar kocht GRID een groot deel van de inventaris van de originele drukkerij van Hendrik Nicolaas Werkman (1882-1945). Een groot deel daarvan is straks te zien in Werkmans bovenkamer.
Affiche Werkmans bovenkamer
Affiche Werkmans bovenkamer © RTV Noord
‘Werkman is voor ons bijzonder omdat hij eigenlijk van huis uit geen kunstenaar was maar een drukker,’ legt Oosterhof uit. ‘Dat is voor ons als Grafisch Museum natuurlijk heel interessant. Vanuit zijn artistieke ambities is hij gaan schilderen, maar hij kon het best uit de voeten met zijn eigen drukkersmaterialen. Daar heeft hij hele vernieuwende dingen mee gedaan. Dingen die in niet alleen in Nederland maar ook internationaal bekend zijn geworden.’

Het geldkluisje van Werkman

Vanaf 9 oktober zijn op de bovenverdieping van het Grafisch Museum onder meer een aantal drukpersen en zetblokken van Werkman te zien.
‘Rollers, inkt en heel veel lettertypes zijn hier straks te zien. En overigens ook zijn geldkluisje. Die soms vol zat maar ook vaak leeg was. Dat vonden we wel een symbolisch object om hier neer te zetten’, aldus Oosterhof.
Ook krijgen de bezoekers een indruk van het drukwerk dat Werkman maakte. ‘Hij was in de eerste plaats drukker, daarmee onderhield hij zijn gezin. Hij profileerde zich ook als een moderne drukker met elektrische machines waarop je snel en precies kon drukken.’
Werkman wordt vaak neergezet als een verzetsheld en martelaar die in Bakkeveen geëxecuteerd is, maar hij was niet actief in het verzet
Fronique Oosterhof
Behalve als drukker en kunstenaar wordt Werkman ook vaak neergezet als verzetsheld, maar daarover zal in het Grafisch Museum niet veel te vinden zijn.
Oosterhof: ‘Over Werkmans rol in het verzet is veel discussie. Hij wordt vaak neergezet als een verzetsheld en martelaar die in Bakkeveen geëxecuteerd is. Maar Werkman was niet actief in het verzet, al kennen we natuurlijk wel zijn ideeën over de bezetter. Bovendien had hij zijn contacten, maar het was niet een actieve verzetsheld en zo willen we hem hier ook niet neerzetten.’

Werkman werkt door

Tegelijkertijd met de opening van Werkmans bovenkamer start er in GRID Grafisch Museum de tentoonstelling Werkman werkt door.
‘Die tentoonstelling gaat over de inspiratie die Werkman geweest is voor andere kunstenaars. We laten werk zien van vijftien kunstenaars die op de een of andere manier geïnspireerd zijn door Werkmans werkwijze. Sommigen zitten heel dicht op de techniek met de sjablonen, anderen doen heel veel met lettermateriaal. Het is fantastisch om te zien hoe Werkmans kunst heeft doorgewerkt bij andere kunstenaars.’