Deze dag: de verjaardag van een Groningse grootgrutter

Zijn wieg stond in het Duitse Gelsenkirchen; zijn kapitaal maakte hij met zelfbedieningswinkels. De supermarkt in Winschoten, geopend in 1951, is de eerste in zijn soort in Noord-Nederland. Een doorslaand succes. Fred van der Werff vierde zijn verjaardag op deze dag in de geschiedenis, 22 augustus. Hij is geboren in 1915.

Fred is de tweede uit een gezin van twaalf kinderen. Ze emigreren nog voor de oorlog naar Friesland, waar vader, die een landbouwachtergrond heeft, een expeditiebedrijf begint. Fred brengt boodschappen rond voor de kruideniers in Leeuwarden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog knoeit hij met bonkaarten; hij heeft namens het verzet de zorg gekregen om 120 onderduikers te voeden.

Als 32-jarige krijgt hij na de bevrijding de kans om in Winschoten een eigen zaak te beginnen. Na 1950 maakt hij daar een zelfbedieningszaak van. Het is een nieuw concept. Van der Werff kijkt de kunst af in Engeland en Amerika: ‘Men gaat niet meer naar de winkel voor een pond suiker.’ Het boodschappenbriefje moet voortaan thuisblijven zo stelt hij, want ‘u moet alleen maar rondkijken en aan uw keuken denken’.

Het aantal Fred van der Werff-supermarkten groeit gestaag. In Groningen zijn er filialen in de Stoeldraaierstraat, op het Overwinningsplein en aan de Wilhelminakade. De familie van der Werff kiest ook voor een woning in de stad Groningen. In de wijk Helpman wonen ze ‘naast de bekende econoom Jan Pen’, zo weet de Leeuwarder Courant te melden. Zeven kinderen telt de familie.

Fred junior wordt later zelf een bekende Groninger, als directeur van vliegveld Eelde. Die liefde voor de luchtvaart is hem door zijn vader, zelf enthousiast sportvlieger, bijgebracht. Senior luisterde, op zijn kantoor, altijd naar een speciale transistor, waarop hij de communicatie tussen de verkeerstoren van Eelde en de vliegtuigen kon volgen.

Als-ie 65 jaar oud is, vind Fred het welletjes. In 1982 verkoopt hij al zijn winkels aan een ander familiebedrijf: De Boer. Het gaat om 66 vestigingen, waaronder 33 Fred van der Werff-supermarkten en even zovele ‘Cheerio’-drankensupers.

Hard werken en op de goeie momenten risico’s nemen: het tekent de ondernemer. Zijn Winschoter bezorgklanten zeiden beginjaren vijftig: ‘Je denkt toch niet dat ik het ophaal?’ Ze kwamen. En de éénmaal-per-week-betalers trokken uiteindelijk allemaal de portemonnee, om contant aan de kassa af te rekenen.

‘Ik steel nooit en ik lieg nooit’, zei Fred van der Werff ooit in een interview met de krant. En op de vraag of hij miljonair was geworden: ‘Ik red me best.’ Op deze dag was het groot feest, dan vierde de pater familias zijn verjaardag. Hij overleed in zijn laatste woonplaats Haren in 2006, 90 jaar oud.

Meer over dit onderwerp:
dezedag
Deel dit artikel:

Recent nieuws