Nog geen meerderheid voor referendumplannen Stad

Inwoners van de hele gemeente Groningen betalen vanaf 2021 een vast bedrag per jaar voor hun afval
Inwoners van de hele gemeente Groningen betalen vanaf 2021 een vast bedrag per jaar voor hun afval © FPS/Jos Schuurman
Vijf oppositiepartijen in de gemeenteraad van Groningen willen het graag. Maar de plannen om het lokale referendum in de gemeente Groningen nieuw leven in te blazen worden vooralsnog niet door een raadsmeerderheid omarmd.
SP, Student & Stad, Stadspartij, PVV en 100% Groningen krijgen de Partij voor de Dieren, CDA en D66 mee. Daarmee hebben ze 21 van de 23 benodigde zetels om de terugkeer van het referendum mogelijk te maken. De gemeenteraad van Groningen telt 45 zetels: meer dan de helft van de raadsleden moet met de plannen instemmen.
Maar de VVD blijft tegen, net als ChristenUnie en PvdA. Die hebben samen 13 zetels. Daarom ligt de bal uiteindelijk bij GroenLinks. De elf raadsleden van de grootste partij in de raad twijfelen nog, en hebben daarom de beslissende stem.

'Beslissen zonder druk actualiteit'

Hans Sietsma (GroenLinks) wijst op de 'negatieve ervaringen' met referenda die hij ervoer in Haren. In aanloop naar de omstreden herindeling met Groningen en Ten Boer hield Haren in 2014 een referendum. Een meerderheid van de kiezers bleek tegen de samenvoeging met de twee andere gemeenten. Desondanks fuseerde Haren in 2019 alsnog met Groningen en Ten Boer.
Ook de actualiteit doet GroenLinks twijfelen. De vijf oppositiepartijen die het referendum weer mogelijk willen maken, pleiten daar namelijk niet zomaar voor. De partijen zijn tegen de invoering van afvalsysteem diftar. Het invoeren daarvan is een wens van GroenLinks: na invoering van diftar zouden mensen gaan betalen per keer dat ze afval kwijt willen.

Niet eerlijk

Maar een deel van de oppositie vindt dat niet eerlijk. Daarom is het wat de meeste oppositiepartijen betreft aanleiding om een referendum mogelijk te maken. Dat kan immers de laatste strohalm zijn: op die manier kunnen inwoners eventueel voorkomen dat mensen per keer dat ze afval wegbrengen moeten betalen.
GroenLinks voelt er echter weinig voor om onder diftar-druk te beslissen over de referendumplannen. 'Wij willen in alle rust beslissen over de kwestie', zegt Hans Sietsma. 'Dus zonder druk van de actualiteit.'

Alleen 'ja' of 'nee'

De VVD voelt sowieso weinig voor referenda. 'De belangrijkste kanttekening is dat je complexe problematiek terugbrengt tot een vraag waarbij je alleen 'ja' of 'nee' kan antwoorden', zegt Ietje Jacobs namens die partij. De PvdA en ChristenUnie zijn het met Jacobs eens.
Op 9 september praat de gemeenteraad verder over de terugkeer van het referendum in de nieuwe gemeente Groningen.